Тістердің шығатын кезеңдері

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 14 из 40Следующая ⇒

Тістерді шығуы төменгі медиалды күрек тістрден 5-6 айдан басталады. Барлығы уақытша 20 сүт тіс шығады: 8 күрек тіс, 4 ит тіс, 8 кіші азу тістер.

Тұрақты тістерге ауысу кезең 5-6 жастан басталады. Тұрақты тістердің шығуы  20-24 жаста аяқталады. Тұрақты тістердің ауысу кезеңдері жеке басқа байланысты. Соңғы ақыл тістердің шыңу кезеңі 17 жастан басталады. Үл балаларға қарағанда қыз балаларда тістердің шығу кезеңдері басып озады.

41 – сурет. Сүт тістер:

1 - deciduous teeth [І]; 2 - deciduous teeth [ІІ]; 3 - permanent teeth [І]; 4 - canine tooth; 5 - incisor [Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

42 - сурет.Сүт тістер(А – жоғарғы жақ, Б – төменгі жақ)    [Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

Сүт тістердің шығатын кезеңдері:

   Жоғарғы жақ:

Медиалды күрек тіс - 7 - 8 ай;

Латералды күрек тіс - 8 - 9 ай;

Ит тіс                      - 18 - 20 ай;

Бірінші үлкен азу тіс - 14 - 15 ай;

Екінші үлкен азу тіс - 23 - 24 ай.

Төменгі жақ:

Медиалды күрек тіс - 6 - 7 ай;

Латералды күрек тіс - 7 - 8 ай;

Ит тіс                      - 16 - 18 ай;

Бірінші үлкен азу тіс - 12 - 15 ай;

Екінші үлкен азу тіс - 20 - 22 ай.

Тұрақты тістердің шығу кезеңдері:

Жоғарғы жақ:

Медиалды күрек тіс - 7 - 8 жас;

Латералды күрек тіс - 8 - 9 жас;

Ит тіс                       - 11 - 12 жас;

Бірінші кіші азу тіс  - 10 -11 жас;

Екінші кіші азу тіс   - 10 - 12 жас

Бірінші үлкен азу тіс - 6 - 7 жас;

Екінші үлкен азу тіс - 12 - 13 жас

Төменгі жақ:

Медиалды күрек тіс - 6 - 7 жас;

Латералды күрек тіс - 7 - 8 жас;

Ит тіс                       - 9 - 10 жас;

Бірінші кіші азу тіс  - 10 -12 жас;

Екінші кіші азу тіс   - 11 - 12 жас

Бірінші үлкен азу тіс - 6 - 7 жас;

Екінші үлкен азу тіс - 1 - 13 жас

 Тістердің дамуы мен шығу кезеңдері ауыз қуысы мен көрші мүшелерге көп әсер етеді. Бір жастың өзінде де альвеолярлық өсінділердің дамуының әсерінен жоғарғы және төменгі жақтардың биіктітері үлкейеді және жоғарғы жақтың өсуі жүзеге асады. 

Тұрақты тістер шыққанда сагиталды бағытта жақ сүйектер мен беттің үлкейгендігін байқауға болады және беттің негізгі пішінінңғ қалыптасқанын көруге болады. 15 жастан кейін тістердің шығуы аяқталғанда беттің сагиталды бағытта өсуі және биіктігінің өсуі тоқтайды.

Тістер(dentes) жоғарғы және төменгі жақтардың альвеолярлық өсінділерінде орналасқан. Тістердің үлкен альвеолярлық өсіндіден шығып тұрған тіс сауыты(коронка) бөлігі, мойын, түбі бар. Тіс сауытының бірнеше беттері бар: тілдік, беттік(вестибулярлық) беттері, ауыз қуысымен байланысатын беті(медиалды-алдыңғы, латералды-артқы) беттері. 

Альвеолярлық өсіндіде тіс түбі орналасқан. Әр бір тістің бір, екі, үш түбі болады. Тіс түбінің ұшында тесік бар. Тіс мойны тіс сауыты мен түі арасындағы кішкене кішірейген бөлік болып табылады. Тіс мойнын қызыл иектің шырышты қабығы жауып жатады. Тіс ішінде тіс қуысы бар, ол тіс сауытынан басталып тіс түіне дейін барады, оны тіс түбінің өзегі деп атайды. Ол арқылы артерия, нерв енеді детіс түбіне өзекке бағыталады, одан вена шығады. Тіс негізі дентин, эмаль және цемент деген заттардан тұрады. Тіс сауыты эмальмен жабылған, түбін цемент және дентин тіс негізін тіс қуысын, өзегін жауып жатады.

43 - сурет.Тұрақты тістер(А – жоғарғы жақтың тістері, тілдік беті, Б – төменгі жақтың тістері, тілдік беті, В – жоғарғы жақ тістері, алдыңғы (медиалды) беті, Г – төменгі жақ тістері, алдыңғы(медиалды) беті:

1 - first premolar tooth; 2 - canine tooth; 3 - lateral incisor tooth; 4 - medial incisor tooth; 5 - second premolar tooth; 6 - first molar tooth; 7 - second molar tooth; 8 - third molar tooth; wisdom tooth [Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

44 - сурет. Тістер(А – оң жақ, Б – сол жақ):

1 - premolar tooth; 2 - mandibular canal; 3 - molar tooth; 4 - vestibular surface; 5 - maxillary sinus; 6 - superior canine tooth; 7 - lateral superior incisor tooth; 8 - medial superior incisor tooth; 9 - medial inferior incisor tooth; 10 - lateral inferior incisor tooth; 11 - inferior canine tooth; 12 - mental foramen; 13 - medial surface; 14 - lingual surface; 15 - palatine process; 16 - mandibular foramen

[Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

45 - сурет. Тістердің құрлысы:

1 - root canal; pulp canal; 2 - root; 3 - neck; cervix; 4 - crown; 5 - enamel; 6 - dentine; 7 - dental pulp; 8 - gingiva; gum; 9 - cement; 10 - periodontium; 11 – bone [Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

46 - сурет.Тістің айналасындағы тіндермен байланысы(А –бүйір беті, Б – жоғарғы беті, В – бүйір және жоғарғы беті):

1 - cement; 2 - alveolar wall; 3 - perforating fibres; 4 - gingiva; gum; 5 - decussating interdental fibres; 6 - gingival papilla; interdental papilla; 7 - circular fibres [Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

47 - сурет. Тіс-жақ сегменті:

1 - periodontium; 2 - dental alveolus; 3 - dental papilla; 4 - tooth

[Анатомия человека. Атлас: учебное пособие. В 3 томах. Том ІІ. Пищеварительная система. Билич Г.Л., Крыжановский В.А. 2013. – 800.]

Познавательные статьи:



Техника прыжка в длину с разбега

Организация работы процедурного кабинета

Области применения синхронных машин

Оптимизация по Винеру и Калману