Мы поможем в написании ваших работ!
ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?
|
Тұрақты тіркес:белгілері,оларды жіктеу туралы көзқарастар. Лакун фразеологизмдер. олардың ұлттық ерекшеліктері
Содержание книги
- А.Байтұрсыновтың әдістемелік мұрасы.
- Баяндауыш: тұлғалық, мағыналық, функциялық белгісі,; баяндауыш болатын сөз таптары.
- Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
- деби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
- Жақсыз сөйлем, жасалу жолдары.
- Когнетивтік тіл білімі.Зерттеу нысаны, мақсат міндеті, негізгі ұғымы.
- Көмекші морфема. Оған тән белгілер, қазақ тілінің қосымшалар жүйесі.
- Көркем әдебиет стилі және публицистиклық стиль, өзінідік белгілері, айырмашылықтары.
- Күрделенген сөйлем, күрделену жолдары.
- азақ лексикасының тарихи әлеуметтік қабатттары, жалпы түркілік қабат мәселесі.
- азақ тілі еріндік дауыстылары, ерекшелігі емлесі. Лингвистикадағы ерін үндестігі мәселесі.
- азақ тілі лексикасының тарихи-әлеуметтік қабаттары, даму жолдары.
- азақ тілін оқытудың ұстанымдары, сипаттамасы
- атысымдық әдіс, оның ерекшелігі
- Лексикология зерттеу нысаны, мақсаты, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері
- Меншік категориясы жасалу жолдары
- Оқшау сөз, түрлері. Қаратпа сөз, қолдану ерекш, тыныс белгілері
- Республикасының мемлекеттік тілі
- Сабақтас құрм.сөйлем, белгілері,жасалу жолдары,түрлері. Көпқұрамды сабақтас
- Салалас құрм.сөйлем.,байланысу тәсіліне, мағынасына қарай түрлері
- Септік категориясы:категориялық белгісі, септіктерді грам-қ,көлем-к,құралдық септіктерге жіктеу мәселесі.
- Синтаксис-ң зерттеу нысаны, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері.Сөздердің байланысу тәсілдері мен формалары.
- Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
- Сөз таптастыру принципі:атауыш,одағай,көмекші,модаль сөздер сипаты.
- Сөз тіркесі:белгілері,мағынасына,құрамына қарай түрлері
- Сөздердің байланысу тәсілдері,синтетикалық, аналитикалық ерекш.
- Сөздік қор,сөздік құрам, арақатынасы. Сөздік құрамның даму жолдары
- Сөздің лексикалық мағынасы,негізгі типтері, типке бөлудегі көзқарастар
- Сөйлем мүшесі:оған тән белгілер, қызметіне, қолданысына қарай түрлері. Сөйлем мүшелерінің орын тәртібі.
- Стилистика: зерттеу нысаны,стилистиканың негізгі ұғым категориялары
- Стильдік мағына, оның лексикалық мағынадан айырмашылығы
- Сыртқы лингвистика:салалары,сипаттамасы
- Тілдік жағдаят: сандық, сапалық, бағалық белгілері.
- Тұрақты тіркес:белгілері,оларды жіктеу туралы көзқарастар. Лакун фразеологизмдер. олардың ұлттық ерекшеліктері
- стеу морф-қ белгілері, түрлері, жасалу жолдары.
Тұрлаусыз мүше:белгісі, түрлері.Анықтауыш, анықтауыш болатын сөз таптары. Тұрлаулы мүшелердің айналасына топтасып белгілі бір қатынасқа түсу арқылы сөйлемді жайылмаететтінтұрлаусыз мүшелердің ықпалы зор. тұрлаулы мүшелер ең алдымен бір-бірімен предикаттық байланыс негізінде жасалады. Тұрлаулы мүшелердің айналасына топтасып, соларға қатысты болатын, сөйтіп, заттың сындық, сапалық, заттың т.б. қасиетін, қимылдың тарау, аумағын, көлемін, бағытталған обьектісін білдіріп сөйлемді семантикалық жағынан кеңейтіп, толықтырып отыратын мүшелерді Тұрлаусыз Мүше д.а. Тұрлаусыз мүше: Дара, күрделі, үйірлі болып бөлінеді. Тұрлаусыз мүшенің 3 түрі бар: толықтауыш (обьектілік), анықтауыш (атрибуттық), пысықтауыш (абвербиалды).
Үндестік заңы туралы түсінік, түрлері. Буын үндестігі.Қазақ тіліндегі буын үндестігінің орны. Қазақ тілі табиғатына тән үндестік. Морфемалардың бірыңғай жуан не жіңішке болып және олардың аралығында қатар келген дыбыстардың біріне бірі акустика артикуляциялық жақтан бейімделіп, үйлесіп тұруын дыбыстардың үндесуі немесе үндестік заңы дейміз. Үндестік заңы екі түрлі: буын үндестігі және дыбыс үндестігі.Буын үндестігі деп сөз бен қосымшалардағы дауыстылардың бірыңғай жуан не жіңішке болып үндесуін айтамыз.жуан және жіңішке дауыстылар басқа тілден енген сөздерде, біріккен және қос сөздерде араласып келеді.буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар:•көмектес септік жалғауы: баламен, қалақпен.•нікі, дікі, тікі, тай, тал, дар, еке, тар: даланікі, әкетай, діндар, ағеке, өсімтал, кемтар.•бей, би, кер, гер, қор, паз, қой, кеш, хана, кес: бейшара, балгер, жемқор, әсемпаз, сәнқой, емхана, жұмыскер, зиянкес.•ов, ова, ев, ева, ин, ина: Әуезов, Жұмабаев, Сейфуллин, Жұмағазин.Дыбыс үндестігі деп сөз бен қосымшаның жігінде немесе сөз бен сөздің аралығында дауыссыз дыбыстардың бірін бірі өзіне ұқсата әсер етуі.Дыбыс үндестігі үшке бөлінеді: ілгерінді ықпал, кейінді ықпал, тоғыспалы ықпал.Ілгерінді ықпал дегеніміз көрші тұрған дыбыстардың алғашқысы кейінгісін өзіне ұқсата әсер етуі. Мыс:Кейінді ықпал дегеніміз сөз бен қосымшаның жігінде немесе сөз бен сөздің аралығында кейінгі дыбыстың алдыңғы дыбысқа әсер етуіү Мыс: жап – жабады, теп – теуіп, кітап – кітабы.Тоғыспалы ықпал дегеніміз қатар тұрған екі дыбыстың бір бірне әсер етуі. Мыс: Досжан – Дошшан, тасжарған – тасшшарған. - - Қазіргі қазақ тілінде түбір мен қосымшаның аралығында қатар келген буындар мен дыбыстардың өзара үйлесімі, яғни тілімізге тән негізгі үндестік заңдары төмендегідей:•Түбірдің соңғы буыны жуан болса, оған жалғанатын қосымшалар да жуан болады.•Түбірдің соңғы буыны жіңішке болса, оған жалғанатын қосымшалар да жіңішке болады. •Түбірдің соңғы дыбысы дауысты не үнді болса, оған жалғанатын қосымшалар ұяң не үндіден басталады.•Түбірдің соңғы дыбысы ұяң болса, оған жалғанатын қосымшалар да ұяңнан басталады.•Түбірдің соңғы дыбысы қатаң болса, оған жалғанатын қосымшалар да қатаңнан басталады.
|
