Мы поможем в написании ваших работ!
ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?
|
Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
Содержание книги
- А.Байтұрсыновтың әдістемелік мұрасы.
- Баяндауыш: тұлғалық, мағыналық, функциялық белгісі,; баяндауыш болатын сөз таптары.
- Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
- деби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
- Жақсыз сөйлем, жасалу жолдары.
- Когнетивтік тіл білімі.Зерттеу нысаны, мақсат міндеті, негізгі ұғымы.
- Көмекші морфема. Оған тән белгілер, қазақ тілінің қосымшалар жүйесі.
- Көркем әдебиет стилі және публицистиклық стиль, өзінідік белгілері, айырмашылықтары.
- Күрделенген сөйлем, күрделену жолдары.
- азақ лексикасының тарихи әлеуметтік қабатттары, жалпы түркілік қабат мәселесі.
- азақ тілі еріндік дауыстылары, ерекшелігі емлесі. Лингвистикадағы ерін үндестігі мәселесі.
- азақ тілі лексикасының тарихи-әлеуметтік қабаттары, даму жолдары.
- азақ тілін оқытудың ұстанымдары, сипаттамасы
- атысымдық әдіс, оның ерекшелігі
- Лексикология зерттеу нысаны, мақсаты, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері
- Меншік категориясы жасалу жолдары
- Оқшау сөз, түрлері. Қаратпа сөз, қолдану ерекш, тыныс белгілері
- Республикасының мемлекеттік тілі
- Сабақтас құрм.сөйлем, белгілері,жасалу жолдары,түрлері. Көпқұрамды сабақтас
- Салалас құрм.сөйлем.,байланысу тәсіліне, мағынасына қарай түрлері
- Септік категориясы:категориялық белгісі, септіктерді грам-қ,көлем-к,құралдық септіктерге жіктеу мәселесі.
- Синтаксис-ң зерттеу нысаны, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері.Сөздердің байланысу тәсілдері мен формалары.
- Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
- Сөз таптастыру принципі:атауыш,одағай,көмекші,модаль сөздер сипаты.
- Сөз тіркесі:белгілері,мағынасына,құрамына қарай түрлері
- Сөздердің байланысу тәсілдері,синтетикалық, аналитикалық ерекш.
- Сөздік қор,сөздік құрам, арақатынасы. Сөздік құрамның даму жолдары
- Сөздің лексикалық мағынасы,негізгі типтері, типке бөлудегі көзқарастар
- Сөйлем мүшесі:оған тән белгілер, қызметіне, қолданысына қарай түрлері. Сөйлем мүшелерінің орын тәртібі.
- Стилистика: зерттеу нысаны,стилистиканың негізгі ұғым категориялары
- Стильдік мағына, оның лексикалық мағынадан айырмашылығы
- Сыртқы лингвистика:салалары,сипаттамасы
- Тілдік жағдаят: сандық, сапалық, бағалық белгілері.
- Тұрақты тіркес:белгілері,оларды жіктеу туралы көзқарастар. Лакун фразеологизмдер. олардың ұлттық ерекшеліктері
- стеу морф-қ белгілері, түрлері, жасалу жолдары.
Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
Синтетикалық сөзжасамның ерекш.,қазақ тіліндегі орны.
Сөз мағынасын ойын арқылы оқытудың жолдары
Көрнекті педагог В.А.Сухомлинский «Сабақ жас өспірімдердің интеллектуалды өміріне құр ғана сабақ болып қоймас үшін ол қызықты болуы шарт. Осыған қол жеткенде ғана мектеп жасөспірімдер үшін рухани өмірдің тілеген ошағына, мұғалім осы ошақтың құрметті иесі мен сақтаушысына айналады» деп айтқан. Қызықты сабақтар мұғалімнің ашқан жаңалығы, өзіндік қолтаңбасы, әдістемелік ізденісі, қолданған әдіс-тәсілдері арқылы ерекшеленіп, шәкірт жүрегінен орын алады.
Ойын – оқушы білімін берік меңгерту құралы. Әр сабақта ойын түрлерін орнымен қолданып, оны қызықты ету арқылы жас жеткіншектердің білімге ынта-ықыласын, пәнге деген сүйіспеншілігін арттырады. Ойынды оқушылар сабақта шаршаған кездерде сергіту мақсатында емес, оларға берілген ұғым, түсініктерді берік меңгеру мақсатында да жүргізіледі.
Қазақ тілі сабағында ойын түрлерінің қолдану тиімділігі:
- жаңа тақырыпты ойын арқылы меңгертуде не бір жақсы нәтижеге жетуге болады;
- сабақты жандандырып, оқушыларды ынталандырады;
- шығармашылық, ізденушілік қабілеттерін арттырады;
- өзіне деген сенімділік пайда болады;
- логикалық ойлау қабілеті дамиды.
Мақсаты: Сабақ үрдісінде ойын түрлерін қолдану барысында оқушылардың бағдарламалық материалды жүйелі меңгеруіне ат салыса отырып, оқушылардың логикалық, шығармашылық, ізденушілік қабілеттерін дамыта түсу.
Міндеттері:
- оқушылардың ойынға деген қызығушылығын оята білу;
- ойынды қажетті бағытта дұрыс қолдана білу;
- оқушылардың өздеріне деген сенімдігін сезіндіру
Сөз мағынасының дамуы:көпмағыналық,омоним,сөз мағынасындағы ұлттық ерекш.
Омоним деген термин (гр. «homos» біркелкі, бірдей және «оnym» яғни ат, атау деген сөздерінен алынып «біркелкі, бірдей атау» дегенді білдіреді)
Көп мағыналы сөздер мен омонимдердің формалары жағынан ұқсас болады Олардың айырмашылықтары – біріншіден көпмағыналы сөздердің бірнше мағына болып келетіндігі болса, екіншіден олар әр сөз табына мағыналары жақын әрі ұқсас болатындығы. Ал Омонимдердің табғаты өзгешелеу болады. Олар біркелкі дыбысталып айтылады да, ал ұғым басқа– басқа сөздер тобын білдіреді.
Омонимдердің түрлер- Қазақ тіліндегі Омонимдерді 3 ке бөліп қарастырамыз.
1)Лекикалық омонимдер- Бұл топқа енген сөздер бір ғана сөз табына қатысты болы келеді.Мыс: Қол І -зат. (Адамның бір нәрсені ұстайтын, жұмыс істейтін қолы.)
Қол ІІ -зат. (Әскер, жасақ, жауынгер)
2)Лексика Громатикалық омонимдер- Бұл топқа енген сөздер әр сөз табына қатысты болып түбір тұлғасында ғана омоним болады да, қалған уақытта әр сөз өзіне тән тұлғаларда түрленеді. Мыс: Қорған І-зат.(дуал биік қабырға)
Қорған ІІ-ет.өздік ет.(Қорған. Бұл- біздің сыртқы жауларымыздан қорғанатын жалғыз ғана құралымыз.
3)Аралас омонимдер- Бұл топқа енген сөздер көп сыңарлы бола отырып, жоғарыдағы екі аталған түрін қоса қамтиды. Мыс: Қу І-сын.(қураған,құрғақ. Қу шөптен басқа нір жоқ далада)
Қу ІІ-сын.(Айлакер)
Қу ІІ-ет.(Атты алып кетті! Қу!Жет!)
|
