Мы поможем в написании ваших работ!
ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?
|
деби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
Содержание книги
- А.Байтұрсыновтың әдістемелік мұрасы.
- Баяндауыш: тұлғалық, мағыналық, функциялық белгісі,; баяндауыш болатын сөз таптары.
- Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
- деби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
- Жақсыз сөйлем, жасалу жолдары.
- Когнетивтік тіл білімі.Зерттеу нысаны, мақсат міндеті, негізгі ұғымы.
- Көмекші морфема. Оған тән белгілер, қазақ тілінің қосымшалар жүйесі.
- Көркем әдебиет стилі және публицистиклық стиль, өзінідік белгілері, айырмашылықтары.
- Күрделенген сөйлем, күрделену жолдары.
- азақ лексикасының тарихи әлеуметтік қабатттары, жалпы түркілік қабат мәселесі.
- азақ тілі еріндік дауыстылары, ерекшелігі емлесі. Лингвистикадағы ерін үндестігі мәселесі.
- азақ тілі лексикасының тарихи-әлеуметтік қабаттары, даму жолдары.
- азақ тілін оқытудың ұстанымдары, сипаттамасы
- атысымдық әдіс, оның ерекшелігі
- Лексикология зерттеу нысаны, мақсаты, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері
- Меншік категориясы жасалу жолдары
- Оқшау сөз, түрлері. Қаратпа сөз, қолдану ерекш, тыныс белгілері
- Республикасының мемлекеттік тілі
- Сабақтас құрм.сөйлем, белгілері,жасалу жолдары,түрлері. Көпқұрамды сабақтас
- Салалас құрм.сөйлем.,байланысу тәсіліне, мағынасына қарай түрлері
- Септік категориясы:категориялық белгісі, септіктерді грам-қ,көлем-к,құралдық септіктерге жіктеу мәселесі.
- Синтаксис-ң зерттеу нысаны, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері.Сөздердің байланысу тәсілдері мен формалары.
- Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
- Сөз таптастыру принципі:атауыш,одағай,көмекші,модаль сөздер сипаты.
- Сөз тіркесі:белгілері,мағынасына,құрамына қарай түрлері
- Сөздердің байланысу тәсілдері,синтетикалық, аналитикалық ерекш.
- Сөздік қор,сөздік құрам, арақатынасы. Сөздік құрамның даму жолдары
- Сөздің лексикалық мағынасы,негізгі типтері, типке бөлудегі көзқарастар
- Сөйлем мүшесі:оған тән белгілер, қызметіне, қолданысына қарай түрлері. Сөйлем мүшелерінің орын тәртібі.
- Стилистика: зерттеу нысаны,стилистиканың негізгі ұғым категориялары
- Стильдік мағына, оның лексикалық мағынадан айырмашылығы
- Сыртқы лингвистика:салалары,сипаттамасы
- Тілдік жағдаят: сандық, сапалық, бағалық белгілері.
- Тұрақты тіркес:белгілері,оларды жіктеу туралы көзқарастар. Лакун фразеологизмдер. олардың ұлттық ерекшеліктері
- стеу морф-қ белгілері, түрлері, жасалу жолдары.
Әдеби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
Әдеби тілдің стильдері, ерекшеліктері.
Жай сөйлемнің құрылымына қарай түрлері, жеке сипаттама. Жай сөйлем - бір немесе бірнеше сөз бе сөз тіркестерінен құралып, тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлем. Негізгі ерекшелігі – құрамындағы сөздер өзара бір-біріме семантикалық бірлікте болады, екпін тұтастығы,сөздердің орын тәртібі сақталады. Мысалы: таң атып келеді. Семантикалық жағынан жай сөйлем толық мағыналы сөздерден құралып, сөйлемнің мазмұнын айқындап тұруы керек. Жай сөйлем бірнеше түрге бөлінеді: Жақты, жақсыз, толымды, толымсыз, жалаң, жайылма, атаулы. Жақты сөйлем грамматикалық бастауышы бар не бастауышы ерекше айтылмай, оның қай сөз екенін баяндауышпен ұластыра, атау септігінің сұрақтарын қою арылы білуге болатын сөйлемді айтамыз. олардың баяндауышы бастауышпен қиысу үшін белгілі жақ жалғауларында не жалғаулықсыз жақтық мағынада айтылады. Мысалы:Жақсыз сөйлем– бастауышы жоқ оның орны жоқталмайтын, айтылған іс-әрекет баяндауыш арқылы үш жаққа бірдей ортақ ұғымда жұмсалатын сөйлемдерді айтамыз. Жақсы сөйлемнің түрлері. Жаөсыз сөйлемдердің түр-түрі олардың баяндауыштарына қарай айырылады. 1. –у, -мақ, тұйық райлы тұлғалы қимыл есімі мен керексөздерінен құралған баяндауышы бар сөйлемдер көбінесе жақсыз сөйлем болады. Мысалы: қол қусырып босқа отырмау керек. 2. барыс септікті тұйық райлы етістікке, есімше,көсемше тұлғалы етістікке бол етістігі көмекші болу арқылы жақсыз сөйлем жасалады. Мысалы: Тұқымды құрғатпай ақ себе беруге болады.3. Күрделі баяндауыш құрамында барыс септікті тұйық рай тұлғалы етістіктен кейін тура келукөмекшісі айтылу арқылы жақсыз сөйлем жасалады. Мысалы: Саған аздап досыңның желігін басуға тура келіп тұр. 4. Барыс септіктегі тұйық рай тұлғалы етістіктен болған күрделібаяндауыштың құрамында мүмкін (мүмкін емес) сөзі айтылу арқылы да сөйлем жақсыз болады. Мысалы: Сан жүздеген адамнан көшеде аяқ алып жүруге мүмкін емес. 5. Бірдеңені арман ете алмайтын күрделі баяндауышты сөйлемнің негізгі сөзі келер шақтық есімше (-р, -ар, -ер,) болып одан кейін сұраулы –ма, -ме, шылау мен көмекші –е етістігі айтылып та жақсыз сөйлем болады. Мысалы: Ана көк шөпке бауырыңды төсеп жатар ма едің! Толымды және толымсыз сөйлемдер. Ойға қатысты мүшелері түгел айтылған сөйлем толымды болады да, ойға қатысты мүшелері түгел айтылмаған олқы сөйлемдер толымсыз сөйлем деп аталады. Атаулы сөйлембірқатар сөйлемдер сараланған бастауыг пен баяндауыштан құралмай, тек бастауыш ыңғайындағы сөзден, сөз тіркестерінен құралады: ТҮН. КЛУБ ТОЛЫ АДАМ. МУЗЫКА. Атаулы сөйлемдер осылай жеке сөзді не сөз тіркесін айрықша сөйлемдік интонациямен айту арқылы жасалады. Атаулы сөйлемдердің мазмұны осы шақтағы болмыстағы, құбылысты білдірумен байланысты болады. көбінесе көркем әдебиетте, табиғаттың суреті ретінде қолданылады. мысалы: Айдала, Көлдің биік қабағы. Әлсіз жел.
|
