Мы поможем в написании ваших работ!
ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?
|
Сөз таптастыру принципі:атауыш,одағай,көмекші,модаль сөздер сипаты.
Содержание книги
- А.Байтұрсыновтың әдістемелік мұрасы.
- Баяндауыш: тұлғалық, мағыналық, функциялық белгісі,; баяндауыш болатын сөз таптары.
- Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
- деби тіл сипаты белгілері. Әдеби тілдің даму, қалыптасу кезеңдері туралы көзқарастар.
- Жақсыз сөйлем, жасалу жолдары.
- Когнетивтік тіл білімі.Зерттеу нысаны, мақсат міндеті, негізгі ұғымы.
- Көмекші морфема. Оған тән белгілер, қазақ тілінің қосымшалар жүйесі.
- Көркем әдебиет стилі және публицистиклық стиль, өзінідік белгілері, айырмашылықтары.
- Күрделенген сөйлем, күрделену жолдары.
- азақ лексикасының тарихи әлеуметтік қабатттары, жалпы түркілік қабат мәселесі.
- азақ тілі еріндік дауыстылары, ерекшелігі емлесі. Лингвистикадағы ерін үндестігі мәселесі.
- азақ тілі лексикасының тарихи-әлеуметтік қабаттары, даму жолдары.
- азақ тілін оқытудың ұстанымдары, сипаттамасы
- атысымдық әдіс, оның ерекшелігі
- Лексикология зерттеу нысаны, мақсаты, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері
- Меншік категориясы жасалу жолдары
- Оқшау сөз, түрлері. Қаратпа сөз, қолдану ерекш, тыныс белгілері
- Республикасының мемлекеттік тілі
- Сабақтас құрм.сөйлем, белгілері,жасалу жолдары,түрлері. Көпқұрамды сабақтас
- Салалас құрм.сөйлем.,байланысу тәсіліне, мағынасына қарай түрлері
- Септік категориясы:категориялық белгісі, септіктерді грам-қ,көлем-к,құралдық септіктерге жіктеу мәселесі.
- Синтаксис-ң зерттеу нысаны, салалары,зерттеу әдісіне қарай түрлері.Сөздердің байланысу тәсілдері мен формалары.
- Синтетикалық сөзжасам, оның қазақ тіліне тән ерекш.
- Сөз таптастыру принципі:атауыш,одағай,көмекші,модаль сөздер сипаты.
- Сөз тіркесі:белгілері,мағынасына,құрамына қарай түрлері
- Сөздердің байланысу тәсілдері,синтетикалық, аналитикалық ерекш.
- Сөздік қор,сөздік құрам, арақатынасы. Сөздік құрамның даму жолдары
- Сөздің лексикалық мағынасы,негізгі типтері, типке бөлудегі көзқарастар
- Сөйлем мүшесі:оған тән белгілер, қызметіне, қолданысына қарай түрлері. Сөйлем мүшелерінің орын тәртібі.
- Стилистика: зерттеу нысаны,стилистиканың негізгі ұғым категориялары
- Стильдік мағына, оның лексикалық мағынадан айырмашылығы
- Сыртқы лингвистика:салалары,сипаттамасы
- Тілдік жағдаят: сандық, сапалық, бағалық белгілері.
- Тұрақты тіркес:белгілері,оларды жіктеу туралы көзқарастар. Лакун фразеологизмдер. олардың ұлттық ерекшеліктері
- стеу морф-қ белгілері, түрлері, жасалу жолдары.
Тілдегі сөз атауына үш топқа бөлу алғаш екі топ ретінде ( атауыш сөздер ,шылаулар) А.Байтұрсыновтан басталғаны белгілі . Осы екі топтың да қызметін атқармайтын, тіпті сөздерге қатыспайтын ерекше топтың бары осы топтастыруда анықталады.
І. Атауыш сөздер лексикалық мағынасы бар сөздер .Олар сөйлемдегі негізгі ойды білдіреді, сөйлем мүшесі болады, олардың көбінің түрлену жүйесі, грамматикалық категориялары бар .Атауыш сөздердің белгілері:
1. Атауыш сөздердің бәрі лексикалық мағыналы сөздер , олар : зат есім,сан есім, етістік ,есімдік ,үстеу,еліктеуіш сөздер.
2. Атауыш сөздер лексикалық мағыналы сөздер болғандықтан, олар сөйлемдегі ойды білдіру үшін , сөйлемді құрауға қатысады.
3. Атауыш сөздер сөйлемді құраушы негізгі сөздер болғандықтан, олар сөйлем мүшесі болады.
4. Атауыш сөздерсіз ойды жеткізу мүмкін емес.
5. Бұл топтағы сөдердің мағыналарының бәрі шындық өмірді суреттеуге қатысады. Оны әр сөз табының мағынасынан көруге болады.
6. Атауыш сөздер сөйлемнен тыс та қолданылады., мәселен, түрлі сөздіктерде қолданылады:. атауыш сөздерді жеке атағанда да мағынасы түсінікті болады. Міне, бұл белгілер атауыш сөздерге жататын жеті сөз табының бәріне қатысты.
ІІ. Көмекші сөддер грамматикалық дамудың нәтижемсінде лексикалық мағынасынан айырылып, гармматикалық қызметке көшкен. олар сөйлем мүшесі қызметін атқармайды. Дебес сөзден бөлек жазылғанымен, көмекші сөздер лексикалық мағынасы болмағандықтан, сөйлем мүшесі қызметін атқармайды. көмекші сөздер толық мағыналы сөздерге тіркесіп, оларға грамматикалық мағына қосады. Грамммтикалық қызметі жағынан көмекші сөздер дербес сөздер құрамына кіріп, ондағы басқа грамматикалық көрсеткіштермен бірге сөзге түрлі грамматикалық категориялардың мағынасын қосып, сөзді түрлі грамматикалық тұлғаларға көшіреді, кейде туынды сөз жасайды. Мысалы, Қарабанов кенет мырс етіп, столдың астына қарады да, балалардың қатты күліп отырғанын көрді.
ІІІ. Әрбір атауыш сөздің лексикалық мағынасы болатыны белгілі , сол лексикалық мағынасы арқылы әрбір сөз бір бірімен ерекшеленеді, жеке жеке единица ретінде түсініледі.Осы атаушы сөздерден басқа көмекші сөздердің бір түрі шылаулар және одағай сөздер мен модаль сөздер де жеке жеке сөз табы болып қаралады, өйткені олардың жеке лексикалық мағыналары болмаса да , өзі қатысты сөзге я сөйлемге қосымша грамматикалық мән үстейді.немесе ойға қатысты (көңіл күйін білдіру я модальдық ) мәндерді қосады.
|