tat paśyatāṁ khe bhuvi cādbhutaṁ mahad
Содержание книги
- ya etan martyam uddiśya. bhagavaty apratidruhi. druhyaty ajñaḥ pṛthag-dṛṣṭis. tattvato vimukho bhavet. He who, identifying with the mortal body, offends Śiva, who is non-violent, will become a fool, seeing in
- karmamayyām asau jaḍaḥ
- rutvā dvija-kulāya vai
- satāṁ vartma sanātanam
- kālo vai dhriyamāṇayoḥ
- khe-carāṇāṁ prajalpatām
- tatra svasṝr me nanu bhartṛ-sammitā
- py alaṅkṛtāḥ kānta-sakhā varūthaśaḥ
- evaṁ giritraḥ priyayābhibhāṣitaḥ
- tvayoditaṁ śobhanam eva śobhane
- gṛhān pratīyād anavasthitātmanām
- pāpacyamānena hṛdāturendriyaḥ
- sattvaṁ viśuddhaṁ vasudeva-śabditaṁ
- dakṣo mama dviṭ tad-anuvratāś ca ye
- suhṛd-didṛkṣā-pratighāta-durmanāḥ
- vetātapatra-vyajana-srag-ādibhiḥ
- saudarya-sampraśna-samartha-vārtayā
- na yasya loke 'sty atiśāyanaḥ priyas
- nāścaryam etad yad asatsu sarvadā
- lokasya yad varṣati cāśiṣo 'rthinas
- jihvām asūn api tato visṛjet sa dharmaḥ
- na dhārayiṣye śiti-kaṇṭha-garhiṇaḥ
- karma pravṛttaṁ ca nivṛttam apy ṛtaṁ
- naitena dehena hare kṛtāgaso
- kṛtvā samānāv anilau jitāsanā
- tat paśyatāṁ khe bhuvi cādbhutaṁ mahad
- dṛṣṭvāsu-tyāgam adbhutam
- kruddhaḥ sudaṣṭauṣṭha-puṭaḥ sa dhūr-jaṭir
- anvīyamānaḥ sa tu rudra-pārṣadair
- yas tv anta-kāle vyupta-jaṭā-kalāpaḥ
- tāvat sa rudrānucarair mahā-makho
- bhṛguṁ babandha maṇimān
- chindann api tad uddhartuṁ
- The Devatās Approach Śiva
- athāpi yūyaṁ kṛta-kilbiṣā bhavaṁ
- samanvitaḥ pitṛbhiḥ sa-prajeśaiḥ
- dvijān kāma-dughair drumaiḥ
- Kailāsa is decorated with date trees, hog plum, mango, priyāla, madhuka, iṅguda, hollow bamboos and solid bamboos.
- saritau bāhyataḥ puraḥ
- kalahaṁsa-kula-preṣṭhaṁ
- tyaktāmarṣam ivāntakam
- kṛtvorau dakṣiṇe savyaṁ
- sa tūpalabhyāgatam ātma-yoniṁ
- chiva-śaktyoḥ svarūpayoḥ
- na vai satāṁ tvac-caraṇārpitātmanāṁ
- yasmin yadā puṣkara-nābha-māyayā
- tvayāsamāptasya mano prajāpateḥ
- varṇaye nānucintaye
- bhavantv adhvaryavaś cānye
- charad-dhrada ivāmalaḥ
tat paśyatāṁ khe bhuvi cādbhutaṁ mahad
hā heti vādaḥ sumahān ajāyata
hanta priyā daivatamasya devī
jahāv asūn kena satī prakopitā
“Ah! Ah!” A great cry arose from those in the sky and on earth who saw Satī burn up. Satī, dear to Śiva, has given up her life because of anger at Dakṣa.
Angered by Dakṣa (kena) Satī, dear to most worshipped person (daivatamasya), Śiva, gave up her life. This is a material perception.
|| 4.4.29 ||
aho anātmyaṁ mahad asya paśyata
prajāpater yasya carācaraṁ prajāḥ
jahāv asūn yad-vimatātmajā satī
manasvinī mānam abhīkṣṇam arhati
Ah! See that great living corpse belonging to Dakṣa, the progenitor, who has all beings as his offspring. Satī deserved the most respect, but disrespected by him, Satī, most intelligent, has given up her life.
Anātmyam means Dakṣa (asya) is a living corpse, one in whom a soul does not exist. Because it is a temporary state, the word does not take vṛddhi form (ānātmyam). He should have affection for everyone since he is the producer of all beings, but he did not have affection for even his daughter. Thus he is a living corpse. Though she was his daughter, and wife of Śiva (satī) and wise (manasvinī), he was so abominable because he did not respect her.
|| 4.4.30 ||
so 'yaṁ durmarṣa-hṛdayo brahma-dhruk ca
loke 'pakīrtiṁ mahatīm avāpsyati
yad-aṅgajāṁ svāṁ puruṣa-dviḍ udyatāṁ
na pratyaṣedhan mṛtaye 'parādhataḥ
Intolerant Dakṣa, violent to brāhmaṇas, will gain great infamy in the world, because, hating Śiva, he did not prevent his daughter when she prepared to die because of his neglect.
Dakṣa is intolerant (durmarṣa-hṛdayaḥ). He hates Śiva (puruṣa-dviṭ). He did not prevent her when she was preparing to die because of his disrespect.
|| 4.4.31 ||
vadaty evaṁ jane satyā
|