Му нертӘ ҖирҺхӘр, сӘн нертӘ Үксн деер.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 80 из 156Следующая ⇒

МУ НЕРТӘ ҖИРҺХӘР, СӘН НЕРТӘ ҮКСН ДЕЕР.

Нерән сәәнәр хадһл, төрл, төрскнәннь, орн-нутгиннь нер бичә бузрд, теднә төлә үквчн, һундл уга гисн сурһмҗ энүнд өггдҗәнә. Эн ик деегшән серлтә, хол тоолврта, кен чигн күүнә нер өөдән һарһгч товчта үгиг келхләрн, кен чигн күүнд сурһмҗ болтха, кен чигн күүнә ухан-седклнь, серлнь өөдән һартха гиҗ келгдсн үгмүд.

Күн болһна җирһлднь цевр нернәс даву чинртә юмн төрүц уга гиҗ, келх кергтә. Тегәд чигн ик кезәнә цагас нааран хальмг улс «нер үкхәр, бий үксн деер» гиҗ, үлгүрт орулҗ келнә.

Му нертә әмд йовна, бәәнә гисн үгин учр-утхнь болхла, хулхач, худлч, азд нер авад, олн әмтнд дурго нүднд үзгдәд, күн болһнд бийиннь му нер дуудулад бәәлһн болҗ һарна. Тиим му нер зүүҗ, әмд бәәхәр, олн әмтнә төлә хортнла ноолда кеһәд, әмән хармнл уга, олн-әмт харсҗ йовад, хортыг дииләд, үксн күүнә нернь кезәд болвчн мартгдшго болдг төләднь, сән нертә үксн деер гиҗ келгднә.

МУ НӨКД ХООРНДАН.

Хоорндан цүүглдәд нег-негнәннь үгд багтдг уга улсин тускар келгддг үгмүд. Седкл-ухань салу, хамдан негдҗ, көдлмш кех болҗ күүндвр кечкәд, тер келсн үгдән күрл уга, хоорндан цүүглдәд, нег-негнәннь зөвт багтл уга, тус-тустан бәәхәр седдг улсиг «му нөкд хоорндан» гиҗ, олн әмтн заагт үлгүрт орулҗ келгднә.

МУ ХАРУЛАС УХАТА ХУЛХАЧ ДЕЕР.

Хәләҗәх, харҗах кергән сәәнәр, сагар, залхурл уга кех кергтә гисн сурһмҗ энүнд өггдҗәнә. Му харулчиг ухата хулхач меклдмн гиҗ, келгдҗ бәәнә гих кергтә. Үлгүринь келхд, хашад бәәсн хөөдиг харҗ мантха гиһәд тәвсн харулч саг уга, самһа, му болхла, терүг дадмг, шамдһа хулхач бас мекләд авдг саам бәәнә.

МУУҺАС БИЧӘ СУР — ЭВРӘН КЕЛХ.

Тоолвр уга, тату ухата күн хаҗһр юмн кесн болвчн, гем һарһсн болвчн, эврән келәд өгчкнә гисн чинртә үлгүр. Дәәнә туск нуувчин керг болвчн, терүгән келчкдг. Му күн гисн үгин учр-утхнь болхла — тиим күн иргч цагин тоолвр уга, эндрк өдрин җисәһәр бәәдг, маңһдур юн болхинь эс ухалдг, кенлә болвчн үг күүндхләрн, нуух зөвтә юмиг эс сурв чигн иләр һарһад келчкдг төләднь, эн үлгүрт орулҗ, «мууһас бичә сур — эврән келх» гиҗ, келгдҗәнә. Кенлә болвчн күүндвр кехләрн, мел чик үзг угаһар кен ю сурна сурснднь хәрү өгәд, ухан-седклдән бәәсән цугтаһинь, эврән сән дурар, келәд бәәдг күүнә тускар, энүнд келгдҗәнә.

Познавательные статьи:



Техника нижней прямой подачи мяча

Комплекс физических упражнений для развития мышц плечевого пояса

Стандарт Порядок надевания противочумного костюма

Общеразвивающие упражнения без предметов