Заканас чигн ӘӘдго, зарҺас чигн ӘӘдго.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 47 из 156Следующая ⇒

ЗАКАНАС ЧИГН ӘӘДГО, ЗАРҺАС ЧИГН ӘӘДГО.

Тиим күүг баатр, зөрмг, ик күчтә-чидлтә, ухата күн гиҗ келҗ болшго. Тиим күн олна җирһлд тушаһан халдахас биш, тусан күргшго. Тиим, дурндан бәәдг, закан-зарһар төр кедго, эврәннь сансарн бәәдг күүг, әмтн таасхш, терүнд цугтан дурго болна, терүг әмтн му нүдәр хәләцхәнә.

ЗАЛУ БИЙД ЙИЛҺЛ УГА, ЗАНДН МОДНД ЗАГ УГА.

Залу улс хоорндан сән-сәәхн, ни, керүл-цүүгән уга, зандн моднла әдл заг уга бәәтхә гисн сурһмҗ энүнд өггдҗәнә.

«Залу бийд йилһл уга, зандн моднд заг уга» гиҗ келгддг үлгүр хальмг келнд йир ик чинртә. Йоста сән иньг-амрг залус хоорндан иньглхләрн, заг угаһар, кезәд болвчн, кен негндән дөң-нөкд болҗ, түрү-зүдү, зовлң харһсн цагт, терүг хамдан дааҗ, әмән әрвллго, аһрусан хармнл уга, бәәсән хувацҗ, эдлҗ йовх зөвтә.

ЗАЛУ КҮН ЗАРҺЛА ХАРҺСН — ЦАҺАН МӨРН БАЛЬЧГТ УНСН ӘДЛ.

Зарһла харһна гисн ик күнд засг, тиим эндү һарһхмн биш, зарһла харһлһн — бальчгт унсн цаһан мөрнлә дүңцүлҗ, тиим мөрн ямаран бәәдл һарч, бальчгт будгдҗ, зүснь оңдарна, тедү мет зарһла харһсн күн бас тиигҗ оңдарна, тер ик му нерн гисн сурһмҗта үгмүд. Эн товчта үгин учр-утхнь болхла, кен чигн залу күн болһн нерән һутал уга, му нер соңсл уга, эврәннь нерән, ичрән хадһлҗ йовх зөвтә гиҗ келгдҗәнә. Олн әмтн заагт тоомсрта, сән нер зүүһәд, онц бийиннь нериг цевр-цеерәр хадһлад, чик седкләр йовад, олнд тусан күргәд йовснас сән юмн күүнә җирһлд уга гисн, чинртә үгмүд.

Тиим нертә залу күн, зарһла харһсн цаһан мөрн генткн бальчгт унад, хар кааз болад будгдснла эдл гиҗ, энүнд келгдҗәнә. Цаһан мөрнд лашгдсн бальчг уһахла һарчана, тер өмнк кевәрн цаһарна, зарһла харһад, нерән будчксн залу тер будгдҗ одсн му нертәһән үлдәд, бәәһәд бәәх гисн, учрта үгмүд. Тер төләд, зарһла харһл уга йовхмн гисн, чинртә үгмүд.

ЗАЛУ КҮН ИЧСНД ОРХНЬ, ЗАНДН МОДН ХУҺРТХА.

Зандн модн йир бат, бәрн салькнд нәәхлдг уга модн, кемр хая-хая тиигҗ нәәхлснәс хуһрсн деер гиҗ, залу күүнә ичснлә терүг дүңцүлҗәнә. Залу күн ичснд орхнь үксн деер гиҗ, сурһмҗ өггдҗәнә. Ичр гисн юмн хальмг улст болхла, икл му юмн. Кен күүнд болвчн ичрәс му юмн уга. Ичр уга күүг хальмг улс ик кезәнәс нааран, «энтн, ичрән геечкәд, ичриннь ормд ишкәһәр халас халчкҗ» гиҗ келдмн. Ичрән хадһлсн күн нерән чигн хадһлҗ чадҗана. Ичрән геелһн нерән гееснлә әдл, гих кергтә, ичр уга күүнд нерн чигн уга, ичр уга күүг кен чигн күн мел төрүц кезәчн иткшго. Иткл уга күүнд нерн бас уга. Кезәнә цагас нааран ичриг ик му нернд тоолад, «нер үкхәр, бий үкг» гиҗ келцхәдмн.

«Залу күн ичснд орхнь, зандн модн хуһртха» гисн ичрән гееснд орхнь, үксн деер гисн сурһмҗта үгмүд. Залу күүнә ичр нерн хойрнь хоорндан кезәчн залһата, юңгад гихлә, ичрән геесн күн нерән гееснлә әдл.

Познавательные статьи:



Коммуникативные барьеры и пути их преодоления

Рынок недвижимости. Сущность недвижимости

Решение задач с использованием генеалогического метода

История происхождения и развития детской игры