ДӨРВЛҖН ШИКР ДӨРВН ҮЗГТӘН ӘМТӘХН. 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

ДӨРВЛҖН ШИКР ДӨРВН ҮЗГТӘН ӘМТӘХН.

ДӨРВЛҖН ШИКР ДӨРВН ҮЗГТӘН ӘМТӘХН.

Ямаран болвчн олн зүсн эрдмтә күүнә тускар келгдҗәнә, терүг шикрлә дүңцүлгдҗ, дөрвн үзгтән әмтәхн гиҗ келгднә. Ямаран болвчн олн зүсн эрдмтә күүнә тускар, тер эрдмән сәәнәр меддг күүнә тускар энүнд бас келгдҗәнә.

 

ДУРН УГАД, НҮДН УГА.

Һазр-усан, өңг-үүрән, элгн-садан эс керглсн күүнә тускар келгдҗәнә. Кен чигн күн болвас дурго юмнур хәләхш, дурго юмиг үзхәр седхш. Үлгүринь келхд, көдлмш кехдән дурго күн терүнүр нам хәләхәр чигн седхш; әрк уудго, әркд дурго күн болхла нам тер әркүр хәләхәр чигн седхш; тәмк эс татдг күн тәмкүр эс хәләсн деерән, нам тәмкин утана бийднь дурго болна; мөңгәр көзр эс нааддг күн көзрүр хәләхәр чигн седхш. Зәрмдән күүнә дурн мел болх болшго юмнд күрнә. Тер дурнас көлтә эврәннь җирһлин чик болн һо хаалһасн һарад, мел төрүц хаҗһр, бийдән харшта хаалһд орад, хөв-кишгәсн холҗад чигн одна. Эн туст олн үлгүр хәәһәд кергго. Әркд, аляд дуран өгсн күн баһ деерән бийән эс татхла, әркнч, аля-елдң болҗ, үрҗ чигн оддг йовдл хара бишәр харһна.

 

ДУСАЛАС ХАД ЧОЛУН ЧИГН КҮҮРДГ.

Эвтә, арһта, олмһа тоолврта болхла, бичкн чидләр ик күчтә чидлиг диилҗ болхмн гисн сурһмҗта үгмүд. Теңгсин эс гиҗ далан көвәнь болҗ бәәдг эргиг хад чолун гиҗ ик кезәнәһәс нааран келгднә. Тер хад чолун хату болсн деерән, йир кецү бат. Болв кесг цаган зуур хад чолун деер дусал дусад бәәхлә, хад чолуна бийнь чигн күүрәд хамхрҗ одна.

 

ДУТУ КҮЦДГ, ДУНД ДҮҮРДГ.

Бичкндән татуһар өсәд, келнд орад, өслтнь сул болсн бичкдүдин тускар эн үлгүр олзлҗ болҗана. Тиим күүкд удан болвчн күцҗ өсх гиҗ, дунд дүүрх гиҗ энүнд келгдҗәнә. Эн хурц болн үлү цецн ухата үлгүриг келхләрн, юн чигн юмн дуту болдг болвчн, цагнь ирхләрн, күцх юн чигн юмн дунд болдг болвчн, нег цагт, дүүрх гиҗ иргч цагиг иткҗ келгдҗәнә.

 

ДУУЛСН ХӨӨН ДУН УГА, ДОҺЛСН ХӨӨН ОТЧ УГА.

Эн үлгүр олн зүсн чинртә: кех керг давсна хөөн, терүг көөлдәд тус уга гисн үгмүд. Дуулад сөң өгснә хөөн арһ уга, терүг эркән биш эдлх зөвтә, дуһарад кергго гисн чинртә үгмүд. Доһлсн хөөн отч уга гисн эмч уга цагт келгдсн үгмүд гиҗ, келх кергтә, терүг эдгәдг отч (эмч) уга бәәсн цаг. Тоомсрта, медәтә улст хальмг әрк өгхләрн, хойр күн босад, неҗәһәд ааһ әрк хойр һарарн бәрәд, хальмг ут ду дуулад, тер дууһан дуулад төгсәхләрн, ааһта әркән өгх зөвтә күүнд һартнь бәрүләд өгхләнь, тернь йөрәл тәвәд, өгсн әркиг ууһад, сулдсн ааһинь хәрү өгдг бәәсмн. Тегәд «дуулсн хөөн дун дәкҗ уга» гиҗ келдг билә, юңгад гихлә, терүг уулһл уга, сөңч хәрү авшго, арһ уга, дун угаһар уух зөвтә.

 «Доһлсн хөөн отч уга» гисн бас кезәнә келгдсн үг гих кергтә. Һартан өөтә, һарнь җөөлн, хамхрсн, булһрсн яс эдгәдг, эвтә-довта күүг отч гиҗ нерәднә. Тегәд «доһлсн хөөн отч уга» гиҗ келдг болсмн.

 



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 42; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.217.176 (0.005 с.)