ДеглӘ гер ӨркӘн бардг, дегд керсҮ бийӘн бардг. 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

ДеглӘ гер ӨркӘн бардг, дегд керсҮ бийӘн бардг.

ДЕГЛӘ ГЕР ӨРКӘН БАРДГ, ДЕГД КЕРСҮ БИЙӘН БАРДГ.

Энүнд дегд давад улм ясхар седәд бәәдг күүнә тускар келгдҗәнә. Уньд баглад, уньдин ора дееркинь ишкәһәр бүтәхлә, терүг деглә гер гиҗ нерәднә. Тегәд тер хоршулад, хамад негдүлсн уньна шовһр хурц үзүрт (уньна шорт) ишкә өркиг хаһлад, эләһәд бәәдг төләд, «деглә гер өркән бардг» гиҗ келгднә. «Бардг» гисн элдг гисн үгд өөрхн. «Деглә гер өркән бардг» гисн бат биш, чаңһ биш салькнд унҗ одна гисн чинртә үгмүд. «Дегд керсү бийән бардг» гисн «Дегд ухата күн бийән эвддг» гисн үг гих кергтә. Урд цагт ишкә гер күцәҗ бәрҗ эс чадхларн, нурһлҗ җолм эс гиҗ деглә гер бәрдг билә (деглә герт орхнь җолм деер). Җолм гернь харачта болхла, дегләд харач уга, харач келһн амр юмн биш билә. Тегәд дегд угатя эс гиҗ мел төрүц хоосн күн деглә гертә болдг билә. Харач угаһар унь хоршулад эс гиҗ холвад кесн деглә герин ораһинь хаһрха хар хурмшар өрк кеҗ, деерк ораһинь бүркдг бәәсмн.

 

ДЕЕГҮР САНАН ХАРШЛДГ, ДЕГД ЦАҺАН КИРТДГ.

Энүнд деегүр саната күүг шалһҗ, тиим деегүр сана зүүхмн биш гисн сурһмҗ өггдҗәнә. Эн үлгүриг келхләрн, деегүр ик санан кенд болвчн харшан, мууһан күргдг, тиим ик сана зүүсн күүг олн әмтн таасдго, дурго нүдәр терүг хәләдг төләднь, эн үгиг үлгүрт орулҗ. «Дегд цаһан киртдг» гиҗ келгддг учрнь болхла, кир уга цаһан юмнд зүсн-зүүл хог-бог тусад, тер дуд цаһан юмн болвас, шулун киртҗ оддг төләднь, тиигҗ үлгүрт орулҗ келгднә.

 

ДОВУ ИШКЛ УГА, ЗО ДЕЕР ҺАРЧ БОЛДГО.

Күн генткн өөдән көдлмшт ордмн биш, тер бичк-бичкнәр девшәд, өөдән һардмн гих чинртә үгмүд. Һазрин өөдм эс гиҗ зо (өндр һазр) дорас авн эклнә. Тегәд чигн авгтан зооһин дор бәәх довуг ишкҗ, өөдм эс гиҗ, зо деер өөдлҗ һарх зөвтә болҗ һарна. Тегәд чигн эн товчта үгиг ухалҗ һарһх цагтан, тер һазрин довуһинь болн зооһинь шинҗлҗ, хәләҗ һарһсмн гих, кергтә. «Дову ишкл уга, зо деер һарч болдго» гисн товчта үгин учр-утхнь болхла, авгтан маштг һазр (дову) ишкчкәд, тегәд оч деегшән өндр эс гиҗ зо һазр деер һарч болх гиҗәх чинртә үгмүд. Довун гисн бичкн өөдм һазр. Довун нурһлҗ зурмна, күрнин, шорһлҗна малтсн үләһәс эклҗ цуглра бәәҗ, деернь шавр-тоосн хурад бичкн өөдм-довун болҗ одна. Зо гисн өөдм һазр.

 



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 50; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.217.21 (0.006 с.)