БийӘн буульсн — ах эргҮ, баавҺаҺан буульсн — адг эргҮ.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 22 из 156Следующая ⇒

БИЙӘН БУУЛЬСН — АХ ЭРГҮ, БААВҺАҺАН БУУЛЬСН — АДГ ЭРГҮ.

Хальмг күүнә нег эркн заңнь бийән буульсн (магтсн) күүнд йир дурго, тер төләдчн бийән магтсн күүг эркн эргүд тоолна. «Ах эргү» гисн терүнәс даву һәргтә күн уга гисн чинртә үгмүд. Кемр залу күн эврәннь гергән (баавһаһан) буульхла, терүг адг эргү гиҗ тоолҗана. «Адг эргү» гисн ухань невчк тату гисн учр-утхта үгмүд. Гергән магтсн күүнд хальмгуд бас йир дурго, тегәд чигн гергән магтсн (буульсн) күүг һәргтәд тоолҗ, энүнд келгдҗ, сурһмҗ өггдҗәнә.

БИЙӘН ҺУРВ ШИНҖЛЧКӘД, КҮ КЕЛ.

Күүг му бичә кел, тиим дуту-дундчинь бийдчн бәәх гисн чинртә үг. Күүг му келхдән һавц, күүнә му секхдән дурта улсин тускар эн товчта үгд келгдҗәнә гих кергтә. «Күүнә му секхлә эврә мууһин түлкүр» гидг хальмг олн әмтнә үгин чимр кеҗ келдг товчта үглә ниицәтә, нег үндстә үг гиҗ, келх кергтә. Кү му келҗ, күүг муурулхасн урд, эврән бийән нег биш, һурв дәкҗ шинҗлчкәд. тегәд оч талдан күүнә тускар кел гисн үг биш. Тас кү бичә му кел гисн үг, юңгад гихлә, күн болһнд дуту-дунд бәәнә.

Кен чигн күүнд сурһмҗ өгч шалһхларн, эврә бийән юмна түрүн болҗ шинҗлҗ шалһх кергтә. Эс тиигхлә, күүнд сурһмҗ, заавр өгч, шалһхла, эркн биш өмнәсн сөрүдлә харһл уга мел бәәшго.

БИЙӘН ЭС АСРҖ ЧАДСН КҮН КҮ АСРҖ ЧАДДГО.

Кен чигн күн талдан күүнд дөң болхасн урд, эврән бийнь бийән асрдг болчкад, тегәд оч түрсн-зүдсн күүнд дөңгән күргҗ, нөкд болҗ чадх гиҗ эн товчта үгд сурһмҗ өггдҗәнә. Бийән яһҗ асрхан эс медсн күн талдан күүнд мел төрүц дөң болҗ, сүв-селвгән өгч чадшго күн.

Асрна гисн үгин учр-утхнь болхла, ик гүн болн хол тоолврта үг гиҗ, келх кергтә, күүг асрад, өргәд, кү кеһәд, көлд орулна гиҗ олн әмтн заагт келгднә. Тегәд бийнь бийән эс асрҗ чадсн күн талдан кү асрҗ чадх гиҗ келхд берк.

БИЙӘРН БИЙ КЕҺӘД, БЕЛДК УТХАРН СЕЛМ КЕҺӘД.

Энүнд азд, караг күүнә тускар келгдҗәнә. Эн йир сән даршлһта үлгүр, бийән магтҗ, деегүр седкл зүүсн, хаҗудан бәәх улст деерлкҗ, караглхар седдг, бийән ик күчтә-чидлтәд тоолдг күүнә тускар энүнд келгдҗәнә. Бийәрн бий кеһәд гисн «бив гиһәд, чееҗән цокад» бәәдг күн, белдк утх бүсәс дүүҗләтә гертә утх, селм зер-зев гисн үг. Кезәнә теегин хальмгуд альд йовдг болвчн бүстән белд дүрәтә утхта йовдг бәәсмн. Кеер йовх күүнд тер белдк утхнь зер-зевнь болҗ тоолгддг билә. Тиигҗ «бийәрн бий кеһәд, белдк утхарн селм кеһәд» йовдг караг улс альд болвчн хара бишәр ода бийнь чигн харһна. Тиим улсиг олн әмтн му нүдәр хәләҗ, дурго болна.

Познавательные статьи:



Организация работы процедурного кабинета

Статус республик в составе РФ

Понятие финансов, их функции и особенности

Сущность демографической политии