МТӘХНИГ ҺАШУРУЛХД АМР, ҺАШУГ ӘМТӘРҮЛХД КҮЧР. 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

МТӘХНИГ ҺАШУРУЛХД АМР, ҺАШУГ ӘМТӘРҮЛХД КҮЧР.

ӘМД КҮН ӘМНӘСН ЦӨКРДГО.

Ямаран зовлң, түрү харһв чигн, терүг диилх, даах кергтә гисн сурһмҗта үгмүд. Кен чигн күн чееҗин болн цогцин зовлңгас әәлго, бийдән иткл болн зөрг орулхар седәд келдг товчта үг. Күн болһн ямаран ик чееҗин болн цогцин зовлң ирв чигн, тер зовлңд диилгдҗ, әмнәсн цөкрҗ, хооран хәрҗ, «арһм тасрв» гиҗ келдг угань медгднә. Кен чигн күн болвас сүл кииһән тәвтлән, бийән иткҗ, чееҗин болн цогцин зовлңгиг даана. Хол һазрт йовҗ, хортнлаһан сөрлцҗ, цогцин зовлңгиг даана. Хол һазрт йовҗ хортнлаһан дәәлдв чигн, эврәннь гертән бәәһәд, зовлң-түрү үзв чигн, хортан лавта дәәлхв, зовлң-түрүһән диилхв гиҗ, бийнь бийән иткҗ, бийдән кезәчн нәәлтхә гисн сурһмҗ энүнд өггдҗәнә.

Тегәд чигн хойр күн харһад, күүндвр кехләрн, «Кен чигн күүнлә, кезә болвчн, зовлң болн түрү, гем-шалтг харһна, болв күн, әмд бәәсн деерән, бийәсн болн әмнәсн мел кезәд болвчн цөкрхмн биш. Әмд күн болһнд эк-эцкин дасхсн эв-арһ, сурһмҗ бәәнәлм, «Әмд күн әмнәсн цөкрдго» гидг товчта үг.

 

ӘМТӘХНИГ ҺАШУРУЛХД АМР, ҺАШУГ ӘМТӘРҮЛХД КҮЧР.

Сән юмиг үрәхд амр, му юмиг сәәхрүлхд зовлңта болдг төләднь, келгддг товчта үг. Үлгүринь келхд, бочкар дүүрң балд негхн ухр дегд кечкхлә, бүкл бочк бал үрҗ одх. Үлгүр тедү мет юн чигн сән юмиг әрвлҗ уга мууһар үрәҗ болдмн. Сән гидг хальмг цә чанад, терүнә үс-тосинь дигләд, болв давсинь дегд икәр тәвәд һашурулчкхла, тер цә, кедү сән болсн бийнь, давснь давад үрҗ оддгнь бас ил. Әмтәхн үүрмг цаһан шикрлә давс ниилүлхлә, тер бас үрҗ одна.

Эн товчта үгиг талдан чигн нег халхар, эвинь олҗ, олзлҗ болхмн. Ухата, цецн, сәәнәр көдлдг күүг ховлад, муурулхд зовлңта биш, болв муңхг тату тоолврта күүг, кедү магтвчн, тер сәәнд тоолгдшго, ухата болшго гисн сурһмҗта үг.

 

ӘРВЛСН ӘМНД ТУСТА.

Юн чигн юмиг кинҗ, әрвлҗ, эдлх кергтә гиҗ эн товчта үгд келгдҗәнә. Мал-герән, өмсчәх хувц-хунран, эдлҗ бәәх хот-хоолан, көлгән, усн-түләһән, теҗәл-теткүлән, хөөтк җирһлән тоолҗ эдлхлә, тер әмнд туста гисн үг. Эн деер заагдсн хамг цугтан, кен чигн күүнә әмд бәәҗ җирһлднь туста болх гиҗ, келх кергтә. Болв әрвллһнд әрвллһн бәәнә гиҗ, бас келх кергтә. Үлгүринь келхд, «әрвлсн әмнд туста» гиһәд, хумс-хурһан таслад, хот-хоолан татуһар эдләд, хувц-хунран җе гиһәд эләд, шуурад бууртлнь өмсәд, цогц-махмудан муурулад, эцәд, чидл-чимгән алдад йовдг улс чигн бәәнә. Тиим генн әрвлт бийдән шалтг-шарвг өгчкхмн, тер йовдл әмнд тусан күргх биш, нам хәрнь тушаһан чигн халдана. Тиим әрвллһн мел төрүц тус уга әрвллһн гих кергтә. Тер учр деерәс юмн чигн юмиг әрвлхләрн, тер әрвллһн әмнд тустав аль тус угаһинь уха туңһаҗ сәәнәр тоолх кергтә.

«Әрвлсн әмнд туста» гидг товчта үг, кенд болвчн сурһмҗ болн заавр өгчәнә гиҗ, келх кергтә.

 



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 49; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.217.176 (0.008 с.)