ХӘС ӘӘСН — ЦЕЦН, ӘӘХ УГАҺАС ӘӘСН — МУҢХГ. 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

ХӘС ӘӘСН — ЦЕЦН, ӘӘХ УГАҺАС ӘӘСН — МУҢХГ.

ӘӘХӘС ӘӘСН — ЦЕЦН, ӘӘХ УГАҺАС ӘӘСН — МУҢХГ.

Юмн болһнас әәхмн биш, әәх әәшгог йилһҗ медх кергтә гисн сурһмҗ. Саглх юмнас саглсн, болһах юмнас болһасн күн цецн, ухата, хол тоолврта күн, әәшго юмнас әәһәд йовдг күн муңхг (эргү) күн гиҗ эн товчта үгд келгдҗәнә. Үлгүрнь, өшәтн күчтә, даву, терүг медә бәәҗ, хоосн зөргәр дәврҗ болшго, терүг мекәр авх кергтә. Болв терүнлә әдл чидлтә болхла, терүнд зөрг, ухан, тоолвр, дамшлт кергтә. Цецн ухата, тоолврта, ик медрлтә, дамшлтта күн; муңхг — һәргтә, эргү, тенг, зүүлг, ухан уга күн.

 

ӘМД ЙОВХЛА, АЦАТА ТЕМӘН ЧИГН ҮЗГДНӘ.

Күүнә җирһлин хаалһд ямаран болвчн юмн үзгднә гисн чинртә үгмүд. Әмд йовх цагт, кен чигн күүнд юн болвчн үзгддг, юн болвчн сонсгддг гиҗ эн товчта үгд келгдҗәнә.

Юн чигн күүнә җирһлднь зүсн-зүүл йовдл харһдг, олн зүсн учр-йовдл харһдгинь кен болвчн меднә. «Әмд йовхла, ацата темән чигн үзгддг» гиҗ келгддг товчта үг амн үгин чинрнь болсн деерән, нам күүнә сананд биш, зүүднд чигн орш уга гиҗ келгдҗәх үг болдмн гиҗ, келх кергтә. Кен чигн күн болһн эврәннь җирһлин хаалһин ут туршт кедү соньн болн нам күн алң болх юм үздгнь кенд болвчн сәәнәр медгднә. Дөчн-тәвн җил хооран теңгрин нигт аһариг цумлҗ һатлад, аһар уга сансрт (космост) кермд күн сууһад, һазрин моһлцгиг ик холар эргҗ төгәлх гиҗ, кен күн санхд берк бәәсмн. Ода, мана цагт, болхла теңгрин аһар һатлҗ һарад, һазрин моһлцгас кесг зун миңһн дуунад бәәдг һазрин дахуль болдг Сард күн күрч бууснь маднд медгднә. Тегәд чигн «Әмд йовхла, ацата темән чигн үзгддг» гидг товчта үг ик хол тоолврта, цецн үг гиҗ, келх кергтә.

 

ӘМД КҮН АРҺТА.

Юн чигн күн бийдән арһ-эв бәәхинь иткдг төләднь, келгддг товчта үг. Кен чигн күн ямаран ик зовлң-түрүлә харһв чигн, тер зовлң-түрүһәсн эврәннь эв-арһарн һарад оддг саам бәәнә. Күн болвас баһасн авн өсәд, медәрәд ирх дутман, улм-улм уха сурад, эв-арһ дасад, эврәннь бәәдлд ик седвәр авад, ухана эв-арһ дассн деерән, һарин эрдмән өөдлүләд, медрлән икдүлҗ, әмнәннь арһ хәәҗ, җирһлән, бәәдлән ясрулҗ, цогц-махмудан хадһлҗ, бийдән харш болх тоотас гетлҗ, хамг зүсн хортнас бийән харсҗ, гем-шалтгас бийән саглҗ, яһад болвчн насан утдулад, җирһх арһ хәәҗ, үрн-садан өскҗ, теднән җирһлин чик хаалһд орулҗ йовулхар седнә. Арһ-эв бәәсәр кен чигн күн бийдән җирһлтә, амулңта хаалһур кезәчн темцнә.

 



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 49; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.217.176 (0.005 с.)