Дәрістерге әдістемелік нұсқау

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 9 из 18Следующая ⇒

Қорытынды

Белгісіз шаманы алдын ала берілген математикалық формулалар көмегімен есептеуге арналған өлшем бар.Формуланың аргументі болып тура жолмен есептелген өлшемдер жатады.Олар жанама деп аталады.Жанама өлшемдер нәтижелерін өңдеу нақты бір ізбен және өз спецификасы бар.

Дәрістерге әдістемелік нұсқау

Жанама өлшеулер нәтижелерін өңдеудің тәсілдері мен орындалу қадамдарын толық меңгерулері керек.

Әдебиеттер

1. Барчуков И.С. Методы научных исследований в туризме. - М.: Академия, 2008. – 224с.

2. Основы научных исследований: учебное пособие / Шкляр М.Ф. – М.: Дашков и К^о, 2008. - 244с.

3. Основы научных исследований: учебник для технических вузов / Крутов В.И., Грушко И.М., Попов В.В. – М.: Высшая школа, 1989. - 400с.

4. Шкляр М.Ф. Основы научных исследований. – М.: Центр, 2006. – 397с.

5. Рузавин Г.И. Логика и методология научного поиска. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 1996. – 328 с.

Дәріс 6. Нақтылы дәл емес өлшеулер

Дәріс сұрақтары:

6.1. Нақтылы дәл емес өлшеулердің ұғымы;

6.2. Нақтылы дәл емес өлшеулердің сипаттамалары;

6.3. Нақтылы дәл емес өлшеулердің нәтижелерін өңдеу.

Дәрістің мақсаты:Студенттерді нақтылы дәл емес өлшеулердің ерекшеліктерімен таныстыру.

Тақырып бойынша негізгі түсініктер: нақтылы дәл емес өлшеулер, өлшеу салмағы, арифметикалық орташаның салмағы.

Физикалық көлемнің нақтылы дәл емес өлшеулері деп әртүрлі дәлдікке ие және (немесе) әртүрлі жағдайларда өлшеу құралдарының көмегімен жасалған кейбір көлемдердің бірқатар өлшемдері аталады. Нақтылы дәл емес өлшеулер кезінде әр өлшеу нәтижелерінің дәлдігі өзінің орташа квадраттық олқылығымен сипатталады. Орташа квадраттық олқылықпен қатар, нақтылы дәл емес өлшеулерді өңдеу кезінде дәлдіктің салыстырмалы сипатын – өлшеу салмағын қолданады. Өлшеудің i- салмағын келесі формула бойынша есептейді:   

(1)

мұндағы, с – есептеуіш деп аталатын өзіндік тұрақты, m_i - i-өлшемінің орташа квадраттық олқылығы.

m₁ , m₂ , ..., m_n орташа квадраттық өлшемдерімен l₁, l₂, ..., l_n өлшемдерінің қолда бар нәтижелер қатары, олардың салмағын анықтайды:

p₁ = c / m₁²,p₂ = c / m₂² , ..., p_n= c / m_n².

Әдетте, тұрақты с-ты ары қарайғы есептеулердің қолайлығы үшін p_i салмағы бүтін сандар болатындай етіп қояды. Өзіндік тұрақты с мәнін қарастыралық. С мәнін белгілеу нәтижесінде j-дің салмағы 1-ге тең болды деп болжайық, яғни p_j= c / m_j² = 1. Бұдан c = m_j² анықтаймыз. Демек, тұрақты с салмағы бірлік ретінде қабылданған (с = m²) сондай өлшемнің m² орташа квадраттық олқылығының салмағы.

Енді (1) былайша жаза аламыз

. (2)

Қысқаша m салмақ бірлігінің орташа квадраттық олқылығы деп аталады.

Арифметикалық ортаның салмағы. Нақтылы дәл өлшемдердің арифметикалық ортасын қарастыралық. Формулада бір өлшемнің салмағын (1) бірлік ретінде қабылдайық, яғни m = m, және жазамыз. Онда (2) Р сәйкес L арифметикалық ортасының салмағы:  

P = = n. (3) тең болады.

Қорытынды. Егер салмақ бірлігі ретінде бір өлшемнің салмағы қабылданса, онда (3) сәйкес арифметикалық ортаның салмағы өлшемдер санына тең болады.

Салдар. Егер, l өлшеу нәтижесі р салмағына тең болса, онда l, салмағы 1 р өлшемдерінен орташа арифметикалық орта болып табылады деп санай аламыз.

Познавательные статьи:



Техника прыжка в длину с разбега

Организация работы процедурного кабинета

Области применения синхронных машин

Оптимизация по Винеру и Калману