ЯҢ-яҢ гиҺӘд бичӘ бӘ, ясн бидн негн», — гиҖ нохад чон келдг.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 156 из 156

«ЯҢ-ЯҢ ГИҺӘД БИЧӘ БӘ, ЯСН БИДН НЕГН», — ГИҖ НОХАД ЧОН КЕЛДГ.

Эн товчта үгд чон ноха хойрин хоорндк «күүндврин» тускар келгдҗәнә. Кесг олн зун җил хооран ноха күүнлә иҗлдәд, кен чигн күүнә гертнь хәрүлхшнь болад бәәдгинь цугтан медцхәнә. Болв чон ноха хойрин урдкснь нег яста зерлгәр бәәсмн гиҗ, келх кергтә. Тегәд чигн хотн дунд бәәсн хөөнд сөөһәр чон орхар гетҗ ирсинь медчкәд, ноха яңшад хуцхлань, «яң-яң гиһәд бичә бә, ясн бидн негн», — гиҗ нохад чон келдг», гиҗ үлгүрт келгднә.

ОЛЗЛГДСН ДЕГТРМҮД

Бадмин А.Б. Цаһан толһа. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1977.

Бадмин А.Б. Зултрһн-теегин ноһан. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1976.

Дорҗин Б.Б. Чик хаалһ. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1964.

Жигулёв А.М. Русские народные пословицы и поговорки.

М.: Московский рабочий, 1965.

Жуков В.П. Словарь русских пословиц и поговорок. М.: Советская энциклопедия, 1966.

Котвич В.Л. Калмыцкие загадки, пословицы и поговорки.

Элиста: Калмиздат, 1972.

Нармин М.Б. Хар келн тоһрун. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1972.

Русско-калмыцкий словарь. М.: Советская Энциклопедия, 1964.

Тодаева Б.Х. Опыт лингвистического исследования эпоса «Джангар». Элиста: Калмиздат, 1976.

Хальмг баатрлг дуулвр «Җаңһр». М.: Восточная литература, 1960.

Хальмг-орс толь. М.: Орс келн, 1977.

Хальмг үлгүрмүд болв тәәлвртә туульс / Тогтаҗ бичснь Мацга И. М. болн Букшан Б. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1960.

Хальмг үлгүрмүд болв тәәлвртә туульс / Тогтаҗ бичснь Басңга Б. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1960.

Хальмг фольклор. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1940.

Хамаганов М.Д. Очерки бурятской афористической поэзии. Улан-Удэ: Бурят. книж. изд-во, 1959.

Эрнҗәнә К. Һалан хадһл. Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1972.

ҺАРГ

Предисловие.............................................................................................................7

Нүр үг......................................................................................................................11

Аавиннь әмдднь кү тань, агтыннь сәәнднь һазр тань..........................................29

Аав өңгрхлә ах — аав, эк өңгрхлә эгч — ээҗ.......................................................29

Авгин согту һардго, әркин согту һардг................................................................29

Авгин сурсн авъяс әмн һартл мартгддго..............................................................30

Авдрин хазн чилдг, альхна хазн чилдго...............................................................30

Авсар — байҗдго, өгсәр — һарутдго...................................................................30

Авхд сән, өгхд дурго..............................................................................................31

Авхла — өрн, өгхлә — өңг.....................................................................................31

Аһ үзәд, эмән гееҗ.................................................................................................31

Адһсн күүкн — аавиннь барун бийд.....................................................................31

Аҗглад бәәхлә — аҗрһ чигн кеелтә болҗ үзгддг................................................31

Аҗрһ унсн күн — довтлмтха, әрк уусн күн — бурмтха......................................32

Аҗрһ унсн күн — довтлмтха, әәрг уусн күн — кекрмтхә..................................32

Аҗрһнь — алг, унһнь — булг...............................................................................32

Алг-алг гихлә, ам-хамр доладг..............................................................................32

Алдр күн үквчн, нернь мартгддго.........................................................................33

Алтн кедү кевтвчн, өңгнь хүврдго........................................................................33

Алтн хәәлх дутман, өңг һардг...............................................................................33

Алтн элвг һазртан үн уга болдг.............................................................................34

Алтыг һазрас авдг, медрлиг дегтрәс авдг.............................................................34

Альд эс асхрсн цусмб, альд эс әгрсн ясмб?..........................................................34

Альмн ишәсн холд ундго.......................................................................................35

Аля амрдго, һашун көрдго.....................................................................................36

Аля әрк хойр ах-дү хойр........................................................................................36

Амар келхд амр, авад кехд күчр............................................................................36

Амнас алдрсн үг алд-делм сундг...........................................................................37

Амнд оршго хот, нүднд бичә үзгдтхә...................................................................37

Амндан — әмтәхн, арднь һархларн — тонхар седдг...........................................37

Амнь Алтад, аарцгнь шорад..................................................................................38

Амта күүкиг баранд хуравчн, болдго...................................................................38

Амттаг уув гиҗ амнла наалддго, алттаг унв гиҗ аарцгла наалддго...................38

Аң аңгас — арат мекч............................................................................................39

Арвн үгәс негинь бийдән тогтаҗ авхла, тер үг — зөөр.......................................39

Арвн җилд атн болхар, нег җилд буур бол..........................................................39

Арвн цөгц әрк уусн күн, аминь ноха долав чигн, аңхрдго..................................40

Арһ угад — зарһ уга.............................................................................................. 40

Арһмҗ нәрәрн тасрдг.............................................................................................40

Арслңгин ә соңсгдхла — арсмчин һуйнь чичрдг.................................................40

Асхрснас доладг.....................................................................................................41

Ах байн — ухан, адг байн — мал......................................................................... 41

Ахиг алд күндлдг, дүүг делм күндлдг.................................................................. 41

Ахнр олн болвчн — аавлань әдл болдго.............................................................. 42

Ахр бууһин әнь ик, амар байҗсна дунь ик.......................................................... 42

Ахр деесн уяд күрдго............................................................................................ 42

Ахуч күн — әмндән туста..................................................................................... 43

Ач келхлә — тус хәрдг.......................................................................................... 43

Ач күргсиг эс хәрүлхлә — аштнь өөлдг...............................................................43

Ачсн мөрнд — амр уга, аля күүнд — җирһл уга..................................................43

Ачтаг эс ачлхла — аштнь ө-һундл болдг..............................................................44

Әәлд бәәхлә — күртдг, альхнд бәәхлә — доладг.................................................44

Әәхәс әәсн — цецн, әәх угаһас — әәсн муңхг.....................................................45

Әмд йовхла, ацата темән чигн үзгднә...................................................................45

Әмд күн арһта.........................................................................................................46

Әмд күн әмнәсн цөкрдго.......................................................................................46

Әмтәхниг һашурулхд амр, һашуг әмтәрүлхд күчр.............................................46

Әрвлсн әмнд туста.................................................................................................47

Баатр — баатр биш, саг — баатр...........................................................................47

Баатр нег үктл, әәмтхә күн миңһ үкдг...................................................................47

Баймб гиҗ бичә деерлк, угатяв гиҗ бичә уруд.....................................................48

Байн күн келмрч, тарһн мөрн йовач.....................................................................49

Байн күүнә унһн-дааһн эрк, угатя күүнә үрн-садн эрк........................................49

Байн нег борана, баатр нег сумна........................................................................ 50

Байна зөөр — хавтхд, угатян зөөр — седклд....................................................... 50

Байрлсн керә бәәгмтхә.......................................................................................... 50

Бат уйдл алдрдго, батын ээҗ уульдго..................................................................50

Бәәсәрн — байн, суусарн — өнр...........................................................................51

Бәәх цагт — темә өскдг, угарх цагт — яма өскдг.................................................51

Бәәхд баран, әәхд — ацан......................................................................................51

Бәрәд мордх дел уга, батхн хөрх сүл уга.............................................................51

Белнд эзн болсн, белвснд залу болсн...................................................................52

Бийән буульсн — ах эргү, баавһаһан буульсн — адг эргү.................................52

Бийән һурв шинҗлчкәд, кү кел.............................................................................52

Бийән эс асрҗ чадсн күн, кү асрҗ чаддго.............................................................52

Бийәрн бий кеһәд, белдк утхарн селм кеһәд........................................................53

Бийд уга зовлң — күүнд медгддго........................................................................53

Бийин үнр бийд медгддго......................................................................................53

Бийин шүрүн — бийд һә болдг.............................................................................53

Бичкн — уульҗ, ик — ичҗ....................................................................................54

Бичкн чолуһар ик чолу күүчдг..............................................................................54

Бөкн күн бийдән зөв орта......................................................................................54

Булһрсн һар — бийд ацан......................................................................................55

Булмгиг захаснь эклҗ иддг...................................................................................55

Бумас бульшг хармндго.........................................................................................56

Бура цагтан эс сурсн юмиг бурһсн болчкад сурхд хату.....................................56

Бураг — уйн деернь, сурһмҗиг — баһ деернь.....................................................57

Бурад-чалчад йовхла, бийин күнд буурдг............................................................57

Буру хәләҗ ууляд, зөв хәләҗ инәһәд....................................................................57

Буру хәләсн эргд нарна герл тусдго......................................................................58

Буслсн хот болсн тоота, болсн күүкн гергн тоота...............................................58

Бусудт худл келхлә, бийин иткл буурдг...............................................................59

Буульсн иңгиг ботхнднь күрг, бульглсн зүркиг иньгтнь күрг...........................59

Буур үкхлә, ботхар босдг.......................................................................................60

Буурин мунь — ботхнла, күүнә мунь — күүкдлә................................................60

Буурх цагт — шулм нөкд, булх цагт — гелң нөкд...............................................60

Буурхла — юнчн дәәсн, сәәрхлә — цуһар элгн-садн..........................................60

Буя идсн темән чигн үкдг, буй кесн гелң чигн үкдг.............................................61

Бүләнәр күүндхлә — төр күцдг, бүлән уснд — кир һардг...................................61

Бүринь хазад, һарад оч...........................................................................................61

Бүчр кедү нәрн болвчн, темсән даадг...................................................................62

Гегәнднь мал манм, герлднь үүл бәрм..................................................................62

Гелң йовсн залуһас зәәл, бух йовсн царас зәәл....................................................62

Гер бәрснь — үүдн хоорнд, гесән илснь — деед бийд........................................63

Гер уга күүнә геснь өлн болдг...............................................................................63

Герән сансн күн — гейүрдг, геснь өлссн күн — һурнидг....................................63

Геснд багтсн нилх күүкд герт чигн багтх.............................................................63

Гесндән гер шүдтә..................................................................................................63

Гиичәс хот бичә хармн, бийәсн хувц бичә хармн................................................63

Гөрәсн һазрин идгин сәәнд тарһлдг, гелң, үкл икдхлә, байҗдг..........................64

Гүрсн деес таслхд хату, һурвн кү диилхд хату....................................................64

Гүүхд гүн мөрн хурдн, гүҗрхд аҗрһ хурдн, дав деер дааһн хурдн...................64

Һаһа һартл-ортл, үй эгч ульһн-дульһн..................................................................64

Һазр кедҗ эргсн тенг йовдл, герән эргсн цецнә темдг.........................................65

Һазр эс даах юмн уга..............................................................................................65

Һазрин цовдыг һарар таслҗ болшго.....................................................................65

Һазрт кииссн күн, һазр түшҗ босдг......................................................................65

Һал уга һазрас утан һардго....................................................................................65

Һалв салькн кедү күчтә болдг болвчн, һаңхсн өвсн хуһрдго..............................65

Һалзурсн ноха эзән чигн зуудг..............................................................................65

Һалу дахсн керә уснд унҗ үкдг.............................................................................66

Һанцар дә дәәлҗ болдго.........................................................................................66

Һанцхн модн һалд өр болдго.................................................................................66

Һар будгдхла — ханцн чигн будгддг....................................................................66

Һар һаран таньдг, һасн шаавран таньдг................................................................66

Һар көдлхлә, амн чигн көдлдг...............................................................................67

Һарарн бәрәд, нүдәрн үзәд....................................................................................67

Һарарн нег кү диилдг, толһаһарн миңһн кү диилдг............................................67

Һартан балтата күүкдиг таалхд амр болдг...........................................................67

Һарх күүһәр һал бичә түлүл..................................................................................68

Һатлсн хөөн оңһц кергго, эдгсн хөөн эмч кергго.................................................68

Һаха хадрсн һазрт һанцарн бичә йов, һазаран элктә күүнд ухаһан бичә медүл.68

Һәргтәһән медсн — ухата, адтаһан медсн — эрүл...............................................69

Һоллгдҗ һархар, һолад һар....................................................................................69

Һолын усн теңгст күртлән әмтәхн........................................................................69

Һуйнь һордһр, ууцнь шордһр................................................................................70

Һундл угаһас һундлтань сән..................................................................................70

Һуульһнчас һәәлһнч...............................................................................................70

Даарснд һал түл, өлсснд хот ке.............................................................................70

Давсн бораг занч авч некдго..................................................................................70

Дала дәәвлхлә, җирмәхәс чигн дәәвлдг................................................................71

Далад бузр уга........................................................................................................72

Далад дусал чигн немр...........................................................................................72

Даладхла — әәдг, нерәдхлә — хандг...................................................................72

Дәәртә мөрн шарвадмг..........................................................................................73

Дәәсн дер дорасчн һардг........................................................................................73

Дән талнь тулг, дәәлх талнь түшг.........................................................................73

Дәр элвг күн усна дольга хаҗ нааддг....................................................................73

Деглә гер өркән бардг, дегд керсү бийән бардг....................................................74

Деегүр санан харшлдг, дегд цаһан киртдг...........................................................74

Дову ишкл уга, зо деер һарч болдго.....................................................................74

Доран дендр уга, деерән дүүҗң уга......................................................................75

Дотаран мәәһг дову эргдг, һазаран мәәһг һазр эргдг...........................................75

Дотр киилг махмудт өөрхн....................................................................................75

Дөңгәр күцдг, деесәр боодг...................................................................................76

Дөрвлҗн шикр дөрвн үзгтән әмтәхн.....................................................................76

Дурн угад, нүдн уга................................................................................................76

Дусалас хад чолун чигн күүрдг.............................................................................77

Дуту күцдг, дунд дүүрдг........................................................................................77

Дуулсн хөөн дун уга, доһлсн хөөн отч уга...........................................................77

Дуута ноха юм үздго..............................................................................................78

Дүңнхд амр, дүлхд зовлңта...................................................................................78

Җаҗлдгин арань хурц, зальгдгин өрнь җөөлн.....................................................78

Җивсң күүкд күүнәс зәәл.......................................................................................78

Җилих күүнд җирлһә заадг...................................................................................79

Җирһлин җирн нәәмн айс......................................................................................79

Җорад өөкн уга, аляд амрл уга..............................................................................79

Заагар үг ордг, завгар салькн ордг........................................................................80

Заагта юмн заагта, зааргин өндгнь цоохр............................................................80

Заһлман сәнь нег шүүрлһтә, залуһин сәнь нег үгтә.............................................81

Заһсн толһаһасн авн эклҗ үрдг.............................................................................81

Заһсн усна гүүнинь хәәдг, күн юмна сәәнинь хәәдг...........................................81

Заһсн уснаннь кирәр туульдг.................................................................................81

Заһсн хотта, зегсн бүрәстә.....................................................................................82

Заһснд утх һарһад кергго.......................................................................................82

Заканас чигн әәдго, зарһас чигн әәдго..................................................................83

Залу бийд йилһл уга, зандн моднд заг уга ..........................................................83

Залу күн зарһла харһсн — цаһан мөрн бальчгт унсн әдл....................................83

Залу күн ичснд орхнь, зандн модн хуһртха.........................................................83

Залу күүнә сәәг мөрн деер мед, күүкд күүнә сәәг гертнь одад мед.................. 84

Залуһин сәәнәс үүл хөөһдго, уулын ораһас үүлн хөөһдго..................................84

Залуһин сәнь нег үгтә.............................................................................................85

Залху күн завгтк махндан чигн күрч эс чаддг.....................................................85

Залхуһин герт түлән уга, зальгдгин герт хот уга.................................................85

Зандн модн нәәхлсн талан, залу күн заңһсн талан...............................................86

Зан сәәтәд күн хурдг, замг сәәтәд заһсн хурдг.....................................................86

Зарһин көл мәәһг....................................................................................................86

Захин модн заңһрач, залуһин сән омгч.................................................................86

Зеегин сәнь тасрдго, зесин сәнь хүврдго..............................................................87

Зесин сәнь зеврдго, зе наһцх хойр мартгддго......................................................87

Зовлһ идсн шүдн зөвүртә, зовлң сансн чееҗ зовлңта..........................................87

Зовлһ чанхла хәәсн дүүрдг, зовлң санхла чееҗ дүүрдг...................................... 88

Зовлң ик баһ гиҗ йилһдго......................................................................................88

Зовлңгин зун нәәмн айс........................................................................................ 88

Зовх ноха зуульчин кү дахдг................................................................................ 89

Зөв махлад толһа хандг, зөвин үгд зүркн хандг...................................................89

Зөркәдсн урлас зөвүр хөөһдго, зүркн туссн иньгәс нүдн хөөһдго.....................89

Зөрсн — диилсндән шаху, әәмтхә — үксндән шаху............................................90

Зу дәкҗ ухалад, цецн болдг, миңһ дәкҗ хаһад, мергн болдг...............................90

Зу күрш уга наснд миңһн җилә зөөр зөөһәд кергго.............................................90

Зун күүнә чирә үзхәр, нег күүнә нер мед..............................................................90

Зү сәәхн өвснд мөрн эмәлтәһән тарһлдг, зөв сәәхн үгд махла залатаһан һаңхдг......................................................................................................................91

Ид гихлә чимклҗ, ир гихлә шаһаҗ.......................................................................91

Ид тату болхла, иньгин бийнь нойн......................................................................92

Иҗлән үзхлә — инцхәдг, иньгән үзхлә — инәдг.................................................92

Иҗләсн салсн мөрн цуурддг, иньгәсн салсн күн шуукрҗ саналддг...................93

Ик дала усар хандго, мергн эрдмәр хандго..........................................................93

Ик өгснднь хондг, баһ өгснднь үдлдг...................................................................93

Икин чееҗ, баһин бөгс...........................................................................................93

Икрхг күүнд иньг ховр...........................................................................................93

Ил бәәхиг илвәр чигн хааҗ болдго.......................................................................94

Ир гисн — зуһуһин, учрсн — буйна.....................................................................94

Ирәд уга насн, хәрәд уга кишг...............................................................................95

Ирсн гиич хәрдг, орсн боран гиидг.......................................................................95

Ирхин санан бәәв чигн, Иҗлин уснь харшлна.....................................................95

Ичр уга элгнәс ичртә дәәсн деер...........................................................................96

Ичр үкләс дор.........................................................................................................96

Ишклңгиг идхлә — шүлсн һардг, иньгиг санхла — нульмсн һардг...................96

Йиртмҗд му дала, му нөкдәс даву дәәсн уга........................................................97

Йовдсн ноха яс кемлдг...........................................................................................97

Йор урдас, заңһ деерәс...........................................................................................98

Йорлхла урмд хәрдг...............................................................................................98

Йөрәл уга алтнас йөрәлтә зес деер........................................................................98

Йөрәлин экнь тосн, харалын экнь цусн................................................................99

Кеһәд уга бәәҗ бичә көөр, кечкснә хөөн бичә бардмн........................................99

Келн дееркнь бал, көврдг дотркнь көөсн............................................................99

Келнә шарх эдгдго, малян шарх эдгдг...............................................................100

Келнд ясн бәәхш келҗә! ......................................................................................100

Келсн үг керчсн модн...........................................................................................101

Келтәнь уралан, келн угань хооран....................................................................101

Келхлә келнә зовлң, санхла чееҗин зовлң.........................................................102

Кесндән үкдго, келсндән үкдг.............................................................................102

Кец дахсн өөдлдг, урсхул дахсн уруддг.............................................................102

Кецин усн һууһан темцдг, кесн үүл эзән темцдг................................................102

Киртә күн кившдг................................................................................................103

Кишг баргдхла, зооц чигн баргддг......................................................................103

Көл кедү бичкн болвчн, толһаһан дахдг.............................................................103

Көләр одсн ирдг, күрзәр дарсн ирдго.................................................................104

Көнҗлин кирәр көлән җиидг, кишгин кирәр хот уудг......................................104

Көөһин өөр — кө, өөһин өөр ө............................................................................104

Көрә махн хәәс дүүргдг....................................................................................... 105

Күзүн даасн хөөн толһан икнь сән, цогц даасн хөөн көлин

бичкнь сән.............................................................................................................105

Күзүн күрхән хаздг, көл күрхән ишклдг........................................................... 105

Күн ахта, девл захта.............................................................................................106

Күн болх баһасн, күлг болх унһнасн..................................................................106

Күн дөңгәр, шовун далвагар............................................................................... 106

Күн муурхларн төрлән темцдг, шовун муурхларн үүрән темцдг.....................107

Күн өнчндән үкдго, ноха һурядан үкдго............................................................107

Күн үрнәннь төлә, хөн сүүлиннь төлә................................................................108

Күүг үр-өңгәрнь шинҗлдг...................................................................................108

Күүг хаалһднь мед, күүкиг гертнь шинҗл.........................................................108

Күүкән өгсн күн сиикән чигн хармндго.............................................................109

Күүнә һарар моһа бәрдг.......................................................................................109

Күүнә һарин тос долахд хату...............................................................................110

Күүнә керг күцәхлә, эврә керг чигн күцдг..........................................................110

Күүнә келн хорта, күрнин махн заарта...............................................................110

Күүнә келнд хад чолун чигн хамхрдг.................................................................110

Күүнә му секхлә эврә мууһин түлкүр.................................................................110

Күүнә чимлһн — хурц келн, келнә чимлһн — үлгүр.........................................111

Күүнә эрәнь дотрнь, моһан эрәнь һазань............................................................111

Күүнд нүк бичә малт, эврән түүнд унхч.............................................................111

Күчтәнь күрклдг, күчн угань ярклдг...................................................................111

Лааһин унулас сагл..............................................................................................112

Лаата һазр унулта болдг.......................................................................................112

Ламас даву зарһч уга............................................................................................112

Ламас зам ах.........................................................................................................112

Мах ишксн күн һаран доладг..............................................................................113

Махна төлә шор түлдг..........................................................................................113

Мәәлә-мәәлә йовҗ мал болдг, ууля-ууля йовҗ күн болдг................................113

Мәкр һар аю талан................................................................................................113

Медхд үг кел, мергнд гөрәс шах.........................................................................113

Медхшив гисн нег үг, меднәв гисн хойр үг.......................................................114

Медхшив гисн суудг, меднәв гисн йовдг...........................................................114

Меклә һәрәдв-һәрәдв чальчагтан........................................................................114

Мекләд ноосн урһхинь күлә................................................................................115

Мекч негндән, мергн хойртан.............................................................................115

Моһа гертнь орад, эзинь көөҗ.............................................................................115

Моһан эрәнь һазань, күүнә эрәнь дотрнь...........................................................115

Модн хойр үзүртә болдмн...................................................................................116

Модна үмкәрсинь бичкн салькна бийнь чигн унһадг.......................................116

Мөңгн чилхләрн деншг болдг, мал чилхләрн ишк болдг..................................116

Мөңгнд нүдн уга..................................................................................................116

Мөңгтә күн тамын амн деер чигн җирһдг..........................................................117

Мөргәч үкрт заячнь өвр эс заяҗ..........................................................................118

Мөриг гүүх деернь шавд......................................................................................118

Мөрн моомрхла — нохад мөр.............................................................................118

Мөрн номһн, эзн йовһн..... ..................................................................................118

Мөрнә сәәг унад меддг, мөңгнә сәәг хәәләд меддг............................................118

Мөрнә чикн хойр болв, мордхин цаг негн болв................................................118

Му болвчн — моңһл шаврас кегдсн, мука болвчн - болдас кегдсн..................119

Му бух толһа деерән шавр цацдг........................................................................119

Му гиҗ бичә деерлк — юн болхинь кен медлә, сән гиҗ бичә

зуһуд — яахинь кен медлә...................................................................................120

Му дәәч таньдгтан деерлкдг................................................................................120

Му күн, түүмр алдҗ, нер авдг..............................................................................120

Му махнд өвсн-тоосн, му күүнд үг-күр..............................................................120

Му нертәһәр әмд бәәхәр, сән нертәһәр үксн деер..............................................121

Му нөкд хоорндан................................................................................................121

Му харулас ухата хулхач деер.............................................................................121

Мууһас бичә сур — эврән келх...........................................................................121

Мууһас моңһл шавр һардг...................................................................................122

Мууһин ухан хөөнәс............................................................................................122

Мука болвчн утх, му болвчн залу.......................................................................122

Наадлҗ келсн үгәс зәәл, нартаһар орсн хурас зәәл............................................123

Наадн үг төрт харш..............................................................................................123

Намрин теңгр хурсг, наста күн бурмхг...............................................................124

Нарн ута зун зун биш, наадн-инәдн уга нәр нәр биш........................................124

Нарна герл һурвлһ шовунд харш........................................................................124

Нәәрин ахрнь сән, насна утнь сән.......................................................................124

Нег сүүдән хойр тарвс сүүвдхд хату...................................................................125

Нег темәнә хорһснд миңһн темән хальтрдг.......................................................125

Нег хотна ноха нег аю хуцдг...............................................................................125

Нег худл келсн күүг хөөннь иткдго....................................................................125

Немнәтә темән үзлтә болдг.................................................................................126

Нер үкхәр, бий үксн деер.....................................................................................126

Нерән баһасн авн хадһл.......................................................................................126

Нернь чини болтха, недрнь мини болтха...........................................................126

Номһн темә ноолхд сән........................................................................................127

Ноолдан уга — җирһл уга, шавр уга — усн уга.................................................127

Ноха баасан керглхлә — дала һатлҗ баадг........................................................127

Ноха зөргтәд хуцдг, зөрг угаг шуучдг................................................................128

Ноха нег бүдрхләрн, зу бүдрдг............................................................................128

Ноха өргндән күрхлә — усчдг.............................................................................128

Ноха сүүлән зардг................................................................................................129

Ноха тергн дор йовчкад, би чирҗ йовнав гидг...................................................129

Ноха угад һаха хуцдг...........................................................................................129

Ноха, шархан долаҗ, эдгдго................................................................................129

Ноха эзндән, шовун үүртән.................................................................................130

Нохад гинҗ кергго...............................................................................................130

Нохала наадсн хорма уга, нойнла наадсн толһа уга..........................................130

Нохан амнд орсн ясн бүтн һардго.......................................................................130

Нохан геснд шар тосн тордго..............................................................................131

Нур дундан нуһсн сәәхн, нутг дундан номт сәәхн.............................................131

Нуучин юмиг, герән һурв эргчкәд, келдг...........................................................131

Нүдәрн үзсн юмн темдгтә....................................................................................132

Нүдн — үннч, чикн — худлч...............................................................................132

Нүүнә гисн бүүр үвлзң болдг, хәрүлнә гисн гергн аваль болдг........................132

Нүүлин нүд хааһад...............................................................................................133

Нүүрцҗ күүндлһнәс нүл уга юмн уга.................................................................133

Ол келхлә ульг, цө келхлә билг...........................................................................133

Ол эргсн чон хавхд тордг.....................................................................................134

Олн дотр үгән аҗгл, онц суухларн, седклән хар................................................134

Олн үгин цөнь сән, цөн үгин товчтань сән.........................................................134

Олн әмтнд туслхла ирх алдр делгрдг..................................................................135

Олнцг уга болвчн, ормарнь дәвдг.......................................................................135

Олыг дахсн күн эндүрдг уга................................................................................135

Омг өндр һазрт усн тогтхд берк, оньг уга күүнә чееҗд ухани

билг тогтхд берк...................................................................................................136

Онц бийән татхла — му нерн делгрдг................................................................136

Орн-нутг толһалсн хаанас олн улс күчтә...........................................................136

Орнд кевтсн өвгнәс орчлң эргсн көвүн..............................................................136

Орх нүкн уга, одх һазр уга...................................................................................137

Орчлң ора болн җора...........................................................................................137

Өдртән хатрхла мөрн, үгдән күрхлә — залу......................................................137

Өлзә уга алтнас өлзәтә бахн модн деер...............................................................138

Өлн күн киит даадго.............................................................................................138

Өлсәд идсн бүлкн, цадхла, сангддго...................................................................138

Өмн һарсн чикнәс хөөт һарсн өвр үлдг...............................................................138

Өмнкнь өөрдәд, хөөткнь холдад ирҗ.................................................................139

Өндр һазр деер һархла — седклин сергмҗ, өвгн күүнлә

күүндхлә ухани сергмҗ.......................................................................................139

Өнчиг асрхла — өнр болдг, олыг дөңнхлә — кишг ирдг.................................140

Өнчн күн дууч, угатя күн туульч........................................................................140

Өнчн күн өөч........................................................................................................140

Өнчнә кишгнь өвртнь..........................................................................................140

Өөк идхлә — зүркн хандг, өнч авхла — бер амрдг..........................................141

Өөр залху — хол зовлң........................................................................................141

Өөрәс мөрглддг, холас мөөрлддг........................................................................141

Өртә күн өөдән һардг...........................................................................................141

Өсх насндан зовлң үзхлә, өтлх насндан җирһл үздг..........................................142

Өшәг өшәһәр нексн ташаһан авдг.......................................................................142

Сааль белдхәр сав белд........................................................................................142

Сагин тооснд санамрин әмн һардг......................................................................142

Салата модн бүчрлдг, садта күн җирһдг............................................................142

Салькна сүл — боран, наадна сүл керүл............................................................143

Самһа му нөкдәс хол йовх кергтә........................................................................143

Санамрар бәәхлә сагт харшлдг...........................................................................143

Санан уга күн саарам тарһн болдг......................................................................143

Санан хурдмб, салькн хурдмб?...........................................................................143

Санань сард, шүүҗнь һазрт.................................................................................144

Сансн үүлән бүттл, нууҗ йовх зөвтә...................................................................144

Сарин сарул болвчн өдрлә әдл болдго................................................................145

Сарин сарулд хулхач дурго, сәәнд му дурго......................................................145

Сәәнд му кехлә мартшго, мууд сә кехлә медшго...............................................145

Сән гергн — герин чимлһ....................................................................................145

Сән күн ирхлә, му күүнә гесн цаддг....................................................................145

Сән күн санаһар....................................................................................................145

Сән күүнә нааднд му күүнә әмн һардг...............................................................146

Сән күүнә тавнь хантл, му күүнә әмнь һардг.....................................................146

Сән күүнәс үүл хөөһдго, сән мөрнәс дәр хөөһдго.............................................146

Сән мөрнә чееҗнь өндр, сән күүнә чееҗнь сарул..............................................146

Сән нөкдин сурһмҗиг седклдән тәвх кергтә......................................................147

Сән уга му уга, му уга сән уга..............................................................................147

Седкл угад белн уга..............................................................................................147

Седклтә болхла сан, сүүлтә болхла шарвад.......................................................147

Седң күн серүнлә, җора мөрн хаврла..................................................................147

Сеҗгәр ирдг, сүзгәр хәрдг...................................................................................148

Сеҗглсн һазрас баран һардг................................................................................148

Селвг уга цецн уга, буульмҗ уга баатр уга.........................................................148

Семҗн мет, сегркә уга эңкр.................................................................................149

Сер деер һархла седклин сергмҗ, сенр ухата өвгнлә

күүндхлә ухани сергмҗ.......................................................................................149

Согтуһас һалзу әәдг.............................................................................................149

Согтуһин келнднь эрүлин ухань илднә..............................................................149

Солһач күн барун һаран гемшәдг.......................................................................150

Соңсхин — чикн, үзхин — нүдн.........................................................................150

Сохр үкрт худг бичә медүл..................................................................................150

Сохрин һазрт нүдән ань, доһлңгин һазрт көлән өрг..........................................150

Сөгдҗ бәәһәд җирһснд орхнь, сөрлцҗ бәәһәд үксн деер........... .......................151

Сундлн бәрн һазртнь, сурһн бәрн өөнднь..........................................................151

Сур кевтә суняһад, суха кевтә улаһад................................................................151

Сурһулин ашнь тосн, харңһуһин ашнь — цусн.................................................151

Сурһуль бал шикрәс әмтәхн................................................................................152

Сурһуль сурхд көгшн уга....................................................................................152

Сурһуль уга күн сохрас дор.................................................................................152

Сурсн авъяс әмнлә оч һардг.................................................................................152

Сурсн авъяс сурар боов чигн болдго..................................................................152

Суусн күүнә сүүцә, боссн күүнә бөрвцә........ ....................................................153

Сүвтә күн селвгч..................................................................................................154

Сүргәсн салсн гөрәсн үргмтхә болдг..................................................................154

Сүүвәтә күн сүрәлкг............................................................................................154

Сүүднь тарвс дүрәд оркхла.................................................................................154

Сүүлин темән күндтә...........................................................................................154

Тамын күн тамдан дурта.......... ...........................................................................155

Таняд уга мөрнә ардас бичә өөрд, үзәд уга күүнд ухаһан бичә медүл………..155

Тарвҗин дайллһта, такан нислһтә......................................................................155

Татҗ тасршго, зааглвчн заагршго элгн-садн болдг...........................................155

Татулҗ гүүлгсн мөрн холч болдг, татҗ келсн үг үнтә болдг............................156

Текин өвр теңгрт күрсн цагт, темәнә сүл һазрт күрсн цагт...............................156

Тел эктә, тевр сүүлтә............................................................................................156

Темән үүлн һархла — теңгрт амрл уга, теңкә көвүн һархла – эцкд амрл уга...156

Теңгс хагсдго, тег уутьрдго.................................................................................156

Теңкәд теңгс өвдгцә.............................................................................................157

Тергәр туула күцҗ болдго...................................................................................157

Толһа цоорв — махла дотран, тоха келтрв — ханцн дотран.............................157

Толһаһинь таслчкад, үсинь хармнҗ уульх кергго.............................................157

Толһад ухан уга болхла, хойр көлд амрл уга.....................................................157

Толһан үсн кедү нигт болвчн, тоңһргин хурцд хусгддг....................................158

Томата күн түрү үзхләрн, төлҗдг.......................................................................158

Тоосн һарсн кишгәс тосн һарсн көлсн................................................................158

Тоота юмн тоота, тоһруна өндгн хойрхн............................................................158

Төлг төрҗ эс чада йовҗ, ишкд эк болхар седҗ...................................................158

Төмрин сәәг давтҗ меддг, мөрнә сәәг довтлҗ меддг.........................................159

Төмрин сәнь зеврдг уга, төрлин сәнь мартгддг уга...........................................159

Төмрчин көвүн — ахртнь, модчн көвүн — утднь..............................................160

Төөрч йовад төркән олдг.....................................................................................160

Төрәд уга күүкдт төмр өлгә белдҗ......................................................................160

Төркән һолсн күүкн му, төрлән һолсн көвүн му................................................160

Төрсн үкдг, кегдсн элдг.......................................................................................160

Төрхәрә мууг сурһҗ болдго, төөрсн мууг дуудҗ авч болдго............................160

Туһлын туруһар ус ууҗ, туурһин хаһрхаһар нар үзҗ........................................161

Туһлнь уята үкр холд оддго.................................................................................161

Тууҗд худл уга, туульд үнн уга..........................................................................161

Түрдгнь шивгчн түрдг, амрдгнь — аһ амрдг.....................................................161

Уг мууһин үснь ут, ухан мууһин хумснь ут.......................................................162

Уга биш бәәнә, угатя биш байн...........................................................................162

Уга гиҗ уульдг уга, бәәнә гиҗ байрлдг уга........................................................162

Угад арһ уга, арһ угад — зарһ уга.......................................................................162

Ундым өгәд, учрим суртн....................................................................................162

Уух уга бәәҗ җорасг, уух уга бәәҗ цәәсг...........................................................163

Уур бий зовадг, уул мөр зовадг...........................................................................163

Урһа зандн модна сәәниг зорн бәәҗ меддг, үнн сән седклиг

тевчн бәәҗ меддг..................................................................................................164

Урна амнь тоста....................................................................................................164

Урнла ууд бичә булалд, ухатала үг бичә булалд................................................164

Ус уусн худгтан бичә нүлм..................................................................................164

Ус үзл уга һосан бичә тәәл..................................................................................165

Усн-түләнә өөрхнь сән, элгн-садна холнь сән...................................................165

Усн кедү гүн болвчн — йоралта, уул кедү өндр болвчн — ората...................165

Ут наадна сүүлнь керүл болдг.............................................................................165

Ут хорма көлд туша, ут келн толһад сава...........................................................165

Уул өргм чидлтә бәәтлән, ус бузрдам һәргтә.....................................................165

Уулын ораһас үүлн хөөһдго, уурас зовлң хөөһдго............................................166

Уульсиг сурһ, инәснәс сур...................................................................................166

Уухдан ус кеһәд, унхдан чолу тохад...................................................................166

Уха, маңһдур үкх болвчн, сур.............................................................................167

Ухата күн сандг, урн күн кедг.............................................................................167

Уян батнь — төөмдә, уйдлын батнь — шаглар..................................................167

Үвлин теңгр үлдтә хазг........................................................................................168

Үвлин цагт күн бийән бүмндг, үклин һазрт кен чигн күн нөкдән дөңндг……168

Үвл ямаран дулан болдг болвчн, үвлән үзүлдг..................................................169

Үг келхлә — үг һардг, мод зорхла — зорһсн һардг...........................................169

Үг медшго күүнд үг келсн — үкрин өвр деер тәрә цацсн әдл...........................169

Үгдән худл уга, үүртән хар уга............................................................................169

Үгиг ол давтхла — ульг, номыг ол давтхла — билг..........................................169

 Үгин ахрнь сән, төрин шулунь сән....................................................................170

Үгин илнь сән, илгнә батнь сән...........................................................................170

Үгин сәнь үлгүр, үүлин сәнь шаглар..................................................................170

Үдәс хооран халун уга, үкснә хөөн җирһл уга...................................................171

Үзәд уга цагтан үкр мөрн хойр, үзлцәд-таньлцад ирхләрн, үзм шикр хойр ...171

Үзгдсн һазр хол биш, өргсн ацан күнд биш.......................................................171

Үзснәс үзәд угань ик............................................................................................171

Үзүринь хазсн күн йозуринь чигн хаздг.............................................................172

Үкрин зүснь хар болдг болвчн, туһлнь цаһан....................................................172

Үкрин сүл деер утхин үзүр хуһрдг......................................................................172

Үксн буурин толһаһаснь әмд атн әәдг................................................................172

Үкснә чирәнь үмсн, әмдин чирәнь алтн.............................................................172

Үкх гисн эс үкҗ, үнгн девлтәнь үкҗ...................................................................173

Үкх хулһн миисин сүл мааҗҗ нааддг.................................................................173

Үкхәс бишңкнь, шулун сән.................................................................................173

Үлгүрт үкл уга......................................................................................................173

Үлгүрт худл уга, үннд бәрг уга...........................................................................174

Үннән келсн күүнд үкл уга..................................................................................174

Үнн уснд чигн чивдго, һалд чигн шатдго..........................................................174

Үнн үг өмнән цогта, худл үг хөөнән цогта.........................................................174

Үнн үгин үзүрнь шовһр болсн деерән хурц.......................................................175

Үсн уга хөн холвад ордг......................................................................................175

Үүдәр ордг, өркәр һардг......................................................................................175

Үүл уга күүкн дуулмтха болдг, үсн уга үкр мөөрмтхә болдг............................175

Үүлн өрхлә боран ордг, үг сөрхлә керүл һардг..................................................176

Хаалһин улсин хәәснь негн болдг.......................................................................176

Хаана хазнд уга юмн һуульһнчин тулмд...........................................................176

Хав уга күүнә ханцнь бурута...............................................................................176

Хаврт урһсн цецгә кедү сәәхн болдг болвчн, намрин нег

сөөһин кирүд өңгнь шурддг................................................................................177

Хавсн нурһндан түшдг, нурһн хавсндан түшдг.................................................177

Хаҗһр болвчн хаалһар йовсн чик.......................................................................177

Хан күүнд хазар уга.............................................................................................177

Хар гертән хан, бор гертән богд.........................................................................177

Хар нүднәс күмсг һаза.........................................................................................178

Харан уга һазрас баран һардго............................................................................178

Харңһу сөөд һазр хол, хатуч күүнд нөкд хол.....................................................178

Харңһу сөөд хань болшго, хар буданд хать болшго..........................................178

Харцх шовун нег шүүрлһтә, хан күн нег зәрлгтә...............................................179

Хатуг җөөлн иддг.................................................................................................179

Хатуч күн хаана хүрм хармндг............................................................................179

Хахсн деер мах була.............................................................................................179

Хәәр уга ной даххар, хәәмл иңгнә бөгс...............................................................180

Ховд үнн уга, худлд сән уга................................................................................180

Ховдг манҗ хойр хүвәс хоосн һардг...................................................................180

Ховч күн хойр келтә моһала әдл.........................................................................180

Хойр көлтә күн биш, дөрвн көлтә мөрн чигн бүдрдг........................................181

Хойр уул харһдго, хойр күн харһдг....................................................................181

Хол һазриг өөрдүлдг мөрн эрднь, хойр күүг иньг кедг күүкн эрднь..............181

Холын зәңг холвата..............................................................................................181

Хоолас давсн хөөн — цуһар хот, хойр көл һазрт эс күрсн

хөөн—цуһар көлгн...............................................................................................182

Хоома күн хойр көдлмштә..................................................................................182

Хоосн күүнд һал түшән, хоҗһр күүнд махла түшән..........................................182

Хоосн ухр амнд багтдго.......................................................................................182

Хорн гихлә — хорта моһад бәәдг, хорһн гихлә — тарһн махна шөлнд бәәдг.183

Хортан аврсн күн хәрү толһадан савата.............................................................183

Хот уусн күн сүвч-селвгч болдг..........................................................................183

Хот хармнхла, нөкд хол.......................................................................................183

Хотын өвчн көдлхлә, ухани билг хәрдг..............................................................184

Хотын сәәг күүнд өгдг, хувцна сәәг эврән өмсдг...............................................184

Хотын ховдг хорма дахдг, ухана ховдг бий дахдг.............................................184

Хөрн күн ни уга — шавр шивә, хойр күн ниитә болхла — төмр шивә……..184

Хувциг шин деернь әрвлдг, күүг баһаснь авн сурһдг........................................184

Худгт унсн хулд хулһн чигн аҗрһ болдг, худлч күүг үгәрнь шинҗлҗ меддг.....................................................................................................................185

Худл келҗ ухата болдго, хулха кеҗ байн болдго.............................................185

Худл келхлә иткл баргддг, хулха кехлә нерн баргддг.......................................185

Хулһнын үкл — миисин зог................................................................................185

Хулхач ноха хуцҗ ирдг, худлч күн инәҗ ирдг...................................................186

Хулхач хәрү хәәкрдг............................................................................................186

Хун кедү догшн болдг болвчн, өндгән хамхлдг уга..........................................186

Хур орхла һазр нордг, хуурмг болхла — нерн буурдг.......................................186

Хурар эклсн үвл му болдг, хунар эклсн хавр му болдг......................................187

Хурин хөөтк нарн хурц, худлын хөөтк ичр хату................................................187

Хурлзҗ бәәх салькнд цалм хайхд хату...............................................................187

Хууҗ бәәх эс гиҗ өрмтәд, көрч бәәх усиг цоолҗ, цоорг һарһхд хату..............187

Хуучан хатхсн урн, хөөткән сансн цецн.............................................................188

Хуучн үр хойр шин үүрәс деер............................................................................188

Хуучн элдг, шинәр босдг.....................................................................................188

Хүрм ирв гиҗ, күүкдтән хот өглго бичә бә, хур орв гиҗ, малан усллго бичә бә...........................................................................................................................188

Цаг хүврдг, цасн хәәлдг......................................................................................189

Цагнь болхла, цасн деер чигн түүмр шатдг......................................................189

Цагтан цаддг, цагнь ирхлә, һуульһдг..................................................................189

Цадад цар болдго, идәд ирг болдго.....................................................................189

Цадхла — цаһан хурһна сүл чигн һашун болдг.................................................190

Цадхлң өлиг меддго.............................................................................................190

Цалһа амн бузрта, цалдң йовдл һарута...............................................................190

Цардһр гестә, царцаха һуйта...............................................................................190

Цә шиңгн болвчн — идәни дееҗ, цаасн нимгн болвчн номын көлгн………191

Цецгә ю болвчн үздг, чееҗ ю болвчн хадһлдг………………………………...191

Цецгән сохрас чееҗин сохр хату........................................................................191

Цецн, медә бәәсн бийнь, сурдг, тенг, эс медсн бийнь, сурдго..........................191

Цецн сүв-селвгәр, муңхг буульмҗар..................................................................192

Цөн бүл цадмарн, олн бүл күртмәрн...................................................................192

Чамд кү ховлсн күн чамаг чигн күүнд ховлх.....................................................192

Чееҗд ил, цецгәд далд.........................................................................................192

Чееҗд уга юмн цецгәд далд.................................................................................192

Чикн — худлч, нүдн — үннч...............................................................................192

Чирәдән ишкә халсн күн ичрән идгәс өгдг.........................................................193

Чолунас бишңкинь иддг, чонас бишңкинь ундг................................................193

Чон күцгдхиннь өмн нег күгдлдг........................................................................193

Чон уга гихлә — шагшг хулс хәлә, хортн уга гихлә хорма доран хәлә............193

Чонас әәсн күн мал өскдго...................................................................................193

Чоныг күн болһн таньдг, болв чон кү таньдго…...............................................194

Чонын амн идвчн — улан, эс идвчн — улан......................................................194

Чонын кичгиг кедү асрвчн, чик хәләдго............................................................194

Чочхд баатр уга, өлн чонд хөрлт уга...................................................................194

Шааврнь күнд болхла, ишкә һасн чигн һазрт ордг............................................195

Шаврт унсн темәнә эзнь күчрддг........................................................................195

Шивс гисәр үг кедг, шир сәрсәр эд кедг.............................................................195

Шикр дөрвн өнцгтән әмтәхн...............................................................................195

Шиндән шилвкдг, хуучрхларн хулмлздг...........................................................196

Шову үзл уга, суман бичә үрә.............................................................................196

Шовуг өдәрнь шинҗлдг, күүг үгәрнь шинҗлдг................................................196

Шоңхр шовун уул хәләҗ нисдг, ухата эцкин көвүн нерән хадһлҗ йовдг……196

Шорһлҗн бичкн болдг болвчн, уул малтдг, бийәсн күнд юм зөөдг……........196

Шорһлҗнас олн, шораһас нигт...........................................................................197

Эвдрләс цусн һардг, эвәс тосн ундг....................................................................197

Эвдрлин экнәс эвин адг деер...............................................................................197

Эвдрх өргә дотрасн нурдг....................................................................................197

Эврә ээҗин келн элсн тоңһргин ир, күүнә ээҗин келн күцц (хурц) тоңһргин ир...........................................................................................................................198

Эврән зовлң уга күн күүнә зовлң меддго...........................................................198

Эврәннь деншгин төлә күүнә арслң үрәнә.........................................................198

Эврәннь һарлдсн экән күндлсн күн талдан күүнә эк харах зөв уга …………198

Эвтә туһл хойр эк көкдг………………………………………………………...199

Эзн дурарн, эмгн таварн..................................................................................... 199

Эзнә нүдн эм.........................................................................................................199

Эзнь эрклүлсн ноха алтн күзүвчтә чигн болдг...................................................200

Экин санан үрнд, үрнә санан көдәд....................................................................200

Экн уга болхла, эврә толһа чигн ацан.................................................................200

Эл угад элгн уга....................................................................................................200

Элвг чилдг, элсн шинрдг.....................................................................................201

Элҗгниг чикәрнь таньдг, эргүг үгәрнь шинҗлдг..............................................201

Эмгн үкхәрн шордадг, күүкд уульхарн шордадг……………………………...201

Эмч кедү сән болдг болвчн, эврәннь шалтган эмнҗ чаддг уга………………. 201

Эмч му болхла үкл өөрхн, эм му болхла угархг өөрхн……………………......202

Эр нег эндүрдг, эрг нег нурдг..............................................................................202

Эргү күн эр эм хойрин хоорнд ордг...................................................................202

Эрдм сурлһнд көгшн уга, уха сурлһнд йозур уга.............................................202

Эрдм сурхд эдл-аһурсан бичә хармн..................................................................202

Эрдм-сурһульта күн эркн байн, залу наста күн дунд байн, мал иктә

күн — адг байн.....................................................................................................203

Эрдмәс даву эрднь уга.............................. ...........................................................203

Эрдмтә күүнд үрлт уга.........................................................................................203

Эркин нүднь эрүтә...............................................................................................203

Эрүлин ухандк согтуһин амнд............................................................................203

Эрүл угад серл уга................................................................................................204

Эс хәләхлә нүкнд ундг, эс болһахла хор уудг....................................................204

Ямата хөн йовач, күүктә гер ховч.......................................................................204

«Яң-яң гиһәд бичә бә, ясн бидн негн», гиҗ нохад чон......................................205

Олзлгдсн дегтрмүд...........................................................................................206

Научное издание

ТОЛКОВЫЙ СЛОВАРЬ

КАЛМЫЦКИХ ПОСЛОВИЦ И ПОГОВОРОК

Технический редактор Убушаева Э.Д.

Компьютерная верстка Тавунова Г.Б.

Подписано в печать 22.12.2011.

Формат 60x84/16. Печать офсетная.

Усл. печ. л. 13.02. Тираж 500 экз. Заказ № 2229-11.

Отпечатано в ЗАОр «НПП «Джангар».

Республика Калмыкия, 358000, г. Элиста, ул. Ленина. 245.

Познавательные статьи:



Психологические особенности спортивного соревнования

Приготовление дезинфицирующих растворов различной концентрации

Занятость населения и рынок труда

Социальный статус семьи и её типология