Эрдм сурхд эдл-аҺурсан бичӘ хармн.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 154 из 156Следующая ⇒

ЭРДМ СУРХД ЭДЛ-АҺУРСАН БИЧӘ ХАРМН.

Эрдмәс үлү зөөр уга болдг, тегәд эрдмиг сурхд эдл-аһурсиг хармнхмн биш, гиҗ, эн товчта үгд, сүв-селвг өггдҗәнә. Юңгад гихлә, эдл-аһурсн, цагнь болхла, уга болад, зудла харһад, үкәд, чилҗ чигн одх, эрдм сурад медәд авчкхла, тер төрүц үрш чигн уга, үкш чигн угань лавта.

ЭРДМ-СУРҺУЛЬТА КҮН — ЭРКН БАЙН, ЗАЛУ НАСТА КҮН — ДУНД БАЙН, МАЛ ИКТӘ КҮН — АДГ БАЙН.

Эн үлгүрт һурвн байна тускар келгдҗәнә. Теднәс эркн (сән) байнь — эрдм-сурһульта күн, юңгад гихлә, эрдм-сурһуль чилшго, эн үршго, геедршго. Дунд (хойрдгч) байнь идр наста залу, юңгад гихлә, гем-шалтгин учрар эн идр-залу насан эдлҗ чадл угачн бәәхмн. Адг байнь мал иктә күн, юңгад гихлә, энүнә малнь нег өдрәрчн уга болҗ одхмн: зутад, геедрәд, гем ирәд, үкәдчн одхмн, һазр делкә деер бәәх олн зүсн зөөриг чинрәрнь авад йилһәд шинҗлхлә, эрдм-сурһульта күүг эркн ах байн, залу наста (һучта-дөчтә) күүг дунд байн, мал иктә күүг адг байн гиҗ келнә.

ЭРДМӘС ДАВУ ЭРДНЬ УГА.

Зөөр олн зүсн: мөңгн, өлг-эд, мал-аһурсн, тәрәнә һазр, эрдм эдн цуһар зөөр. Болв цугтаснь үнтә зөөр эрдм (күүнә дассн ухана, һарин, зер-зев меддг эв). Мөңгн, эдл-аху, мал-аһрусн бас зөөр, болв эдн цагтан чилнә. Мал зутна, геедрнә, мөңгн чилнә, геедрнә, өлг-эд бас аюлла харһад шатадчн одна, болв эрдм чилшго, шатшго, зутшго, геедршго, эрдм эзән дахад, сәәни орнд одхас биш, терүнд нань үкл уга. Тегәд эрдмәс даву эрднь уга гиҗ келгднә.

ЭРДМТӘ КҮҮНД ҮРЛТ УГА.

Эрдмин чинр медүлҗ, терүг дасч автха гисн сүв-селвг энүнд өггдҗәнә. Эрдмтә гисн медрлтә күн. Зовлңла харһв чигн үрш уга, юңгад гихлә, медрлән эдләд, көдләд, олврарн хот-хол, хувц-хунр хулдҗ авад, эврән бийән болн өрк-бүлән теткәд, җирһәд бәәнә. Үлгүринь келхд, модна халхин урн тер медрләрн көдлнә; тосхлтын халхин медрлтә күн зүсн-зүүл тосхлтд орҗ көдлнә; мал өсклһнә халхин медрлтә күн мал асрҗ, хәләҗ өскнә.

Познавательные статьи:



Коммуникативные барьеры и пути их преодоления

Рынок недвижимости. Сущность недвижимости

Решение задач с использованием генеалогического метода

История происхождения и развития детской игры