ЧееҖд уга юмн цецгӘд далд. 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

ЧееҖд уга юмн цецгӘд далд.

ЧЕЕҖД УГА ЮМН ЦЕЦГӘД ДАЛД.

Эн товчта үгд күүнә чееҗд, уханд уга юмн терүнә нүднд чигн үзгдш уга гиҗ келгдҗәнә. Үлгүринь келхд, кен чигн сананд болн уханд орад уга юмиг цецгәд (нүднд) далд гиҗ келгднә.

 

ЧИКН — ХУДЛЧ, НҮДН — ҮННЧ.

Зәрм улс соңссан деернь немәд эс гиҗ хаҗилһәд, күүнд зәңг келцхәнә, тер учрар чикн худлч гиҗ келгднә. Үзсн юман күн эврән үзнә, терүг күүнәс сурхш, тегәд нүдн үннч. Күн-күүнә чикнь әдл биш: нег күүнә чикнь йир сонр, наадкиннь хату чигн болна. Тер учр деерәс, юн чигн зәңгиг нег күн сәәнәр соңсҗ меднә, талдан негнь терүг хату чиктә болсн төләдән, мууһар, хаҗһрар соңсна. Тер учр деерәс чигн чикн — худлч гиҗ үлгүрт орҗ келгднә. Нүдн болхла юмиг бәәсн кевәрн, чик кевәрнь үзнә. Тегәд нүдн — үннч гиҗ үлгүрт орҗ келгднә.

 

ЧИРӘДӘН ИШКӘ ХАЛСН КҮН ИЧРӘН ИДГӘС ӨГДГ.

Ичрән геесн, юмнас ичдг уга күүг шалһҗ, энүнд келгдҗәнә. Тиим күүнә чирә ишкәһәр халхлх кергтә, терүнә чирәд ямаранчн ичсн темдг уга, тиим күн өглһд дурта, юмнас ичхш. Ичр-һутр уга күүг энтн «чирәдән ишкә халсн күн болдмн» гиҗ олн әмтн заагт келгднә. Ташр деернь тиим ичртән «ишкә халсн» күн болвас ичрән идгәс (авлһас) өгцхәнә гиҗ бас келгднә.

 

ЧОЛУНАС БИШҢКИНЬ ИДДГ, ЧОНАС БИШҢКИНЬ УНДГ.

Ю болвчн үзсн, соңссн, альд болвчн одсн, сәәнинь чигн идсн, мууһинь чигн идсн күүнә тускар энүнд келгдҗәнә. Ю болвчн үзсн, ю болвчн кесн, кен чигн күүнәс эвтә болн арһта, дадмг күүнә тускар келгдсн үлгүр, юңгад гихлә, тиим эвтә, арһта, дадмг төләдән, «чолунас бишңкинь идсн, чонас бишңкинь унсн» күн гиҗ келгднә.

 

ЧОН КҮЦГДХИННЬ ӨМН НЕГ КҮГДЛДГ.

Юнчн юмн чидлнь чилхләрн, цуг эв-арһан цуглулад, нег күчлдг зөвтә гисн үгмүд. Эн товчта үгин һол болгч учр-утхнь: чоныг мөрәр көөһәд күцсн цагт, терүг цокад алхин өмн өргнд, тер негл күгдлхләрн, күүнд әәмшг үзүлдмн, тегәд бийән саглҗ болһах кергтә гиҗ келгдҗәнә.

 

ЧОН УГА ГИХЛӘ — ШАГШГ ХУЛС ХӘЛӘ, ХОРТН УГА ГИХЛӘ — ХОРМА ДОРАН ХӘЛӘ.

Чон альдас болвчн һарч ирх, хортн өөрхнд чигн бәәх, саг-серггәр бәәх кергтә гисн сурһмҗ, эн үлгүрт өггдҗәнә. Хөөнд орх чон шагшг, маштг, нигт хулсн дотр чигн бәәһәд бәәдмн, күүнд хорлх хортн өөрнь чигн бәәдмн гиҗ энүнд келгдҗәнә.

 



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 54; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.216.146 (0.007 с.)