ЛгҮрт худл уга, Үннд бӘрг уга.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 128 из 156Следующая ⇒

ҮЛГҮРТ ХУДЛ УГА, ҮННД БӘРГ УГА.

Энүнд үлгүрт худл уга гиҗ, үнниг бәрҗ зогсаҗ болшго гиҗ келгдҗәнә. Үлгүрт худл уга болдг учрнь: үлгүриг ик кезәнә цагт, олн әмтн ухалҗ һарһхларн, күүнә җирһләс үнн хамгинь шүүҗ авад, терүгән олн зүсн халхарнь шинҗлҗ, цөөкн, цецн товчта үгәр үнн келҗ һарһсн төләд, тер олнд таасгдҗ, өргнәр олзлгдна.

Үннәс ах юмн уга, үнн кезәчн зөвән авна, үнн юмиг бәрҗ, зогсаҗ мел болшго, терүг өмнәснь сөрҗ, юуһар болвчн халхлҗ, хашалҗ болшго төләднь, «үннд бәрг уга» гиҗ келгднә. Үлгүрәс күчтә үг уга гиҗ, келх кергтә, юңгад гихлә, үлгүр үгин чинр болсн деерән, юн чигн үгин чинринь, күчинь болн ке сәәхн янзинь улм батлна.

ҮННӘН КЕЛСН КҮҮНД ҮКЛ УГА.

Үннәр йовсн күүнд кезәчн үкл уга гисн сурһмҗ, эн үлгүрт өггдҗәнә. Үнн кезәчн худлыг диилнә, худл цагтан илдкгдәд бәргднә. Үнн күчтә болн итклтә, үнниг эс иткх күн уга. Үнн үгиг кен болвчн оньган өгч соңссн деерән, терүг иткнә, терүнд нәәлнә, терүгәр күн болһн эврәннь җирһлдән һардвр болн зокал кенә, лавта үннән келсн күүнд үкл уга болна. «Үннән келсн күүнд үкл уга» гиҗ кезәнә цагас нааран хальмг улс келдгнь йир чик.

ҮНН УСНД ЧИГН ЧИВДГО, ҺАЛД ЧИГН ШАТДГО.

Үнн юундчн даргддго, үннд үкл уга гисн чинртә үлгүр. Эн үлгүрт бас үннә болн терүнә күчнә тускар келгдҗәнә. Кен чигн күүнә җирһлд үннәс даву күчтә юмн уга болдг төләднь, «үнн уснд чигн чивдго, һалд чигн шатдго» гиҗ эн үлгүрт орҗ келгдҗәнә.

ҮНН ӨМНӘН ЦОГТА, ХУДЛ ХӨӨНӘН ЦОГТА.

Үнн юмнд даргдшго, тер кезәчн өмнк үнн кевәрн һарх, худл илдкгдх, худл дав зууран гүүвчн, тер хөөннь илдкгдх гисн сурһмҗ энүнд өггдҗәңә. Үннә күчинь үзүлҗ, күчнь һалын халун цог кевтә өмнән бәәх юн чигн тулгиг, бәргиг үннәннь халун цогар цольгад, шатаһад, цоолад һарад одна гиҗ келгдҗәнә. Худл үг хөөнән цогта гисн хөөннь нег цагт, тер илдкгдҗ, худлнь бәргдҗ, илдкгсн цагт, худлыннь ичртнь (цогтнь) шаргдҗ, чееҗин зовлң үздг төләднь, «худл үг хөөнән цогта» гиҗ келгднә. Худл келсн күүнә худлнь илдкгсн цагт, тер, негл хулха кеһәд бәргдсн күн кевтәһәр, хулмлзад, яах-кехән медл уга, хойр нүдән бүлтәлһәд, хойр чикән делдилһәд, аман аңһаһад, альхан сарсалһад, арһнь тасрад одна. Тиим худлч күн олн әмтнәс ичхләрн, һалын цогт шаргдснла әдл болна, худл үгиннь хөөтк цогнь терүг тиигҗ зована гих кергтә.

Познавательные статьи:



Техника прыжка в длину с разбега

Тактические действия в защите

История Олимпийских игр

История развития права интеллектуальной собственности