Ундым ӨгӘд, учрим суртн.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 118 из 156Следующая ⇒

УНДЫМ ӨГӘД, УЧРИМ СУРТН.

Ирсн күүнд түрүләд хот кеҗ өгдг, дәкәд ирсн кергин тускар сурдг, хальмг әмтнә нег сән авъясин тускар эн үлгүрт келгдҗәнә. Хальмг олн әмтнә баатрлг дуулвр «Җаңһрт» болн хальмг ут туульст орҗ келгддг баатрмудын келдг үгмүдәс авч келгдҗ. Җаңһр хаана закаһар талдан күүнә орн-нутгур ирхләрн, тер күүнә орн-нутгин толһачнрт «ундым өгәд, учрим суртн» гиҗ баатр келхләнь, өгсн ундынь уучкад, тегәд оч учран келҗ өгдг бәәсмн.

УНХ УГА БӘӘҖ ҖОРАСГ, УУХ УГА БӘӘҖ ЦӘӘСГ.

Бийдән уга болвчн, юмна сәәнднь дурта күүг эн үлгүрт шалһҗ әмтнд сурһмҗ өггдҗәнә. Үлгүриг келхләрн, ундг мөрн чигн уга, уух цә чигн уга бәәтлән, җора мөр унхдан дурта, сән цә уухдан дурта күүнә тускар наад бәрҗ келгдҗәнә.

Нам мөрн уга бийнь, җора мөр унхар седҗ караглдг, уух юмн уга бәәҗ, цәәһин сәәнинь җомба уухар седҗ караглдг улс зәрмдән харһна. Эрнҗәнә К. «Һалан хадһл» гидг дегтрт иигҗ бичгднә: «Күрмлтсн хар көлсн Цаһана маңнаһаснь һарад, чикнәннь ашкин өмн бийәрнь, гүрәһинь дахҗ һооҗад, киртә цаһан бөс киилгин захар орҗ шиңгрәд бәәв. «Йир энүнә бәәх бәәдлинь уух уга бәәҗ цәәсг, унх уга бәәҗ җорасг» гидг үлгүр дотран санчкад, Муузра хойр ааһ уучкад, тотхад зогсв».

УР БИЙ ЗОВАДГ, УУЛ МӨР ЗОВАДГ.

Күн уурлсн цагтан зовдгиг уул өөдлҗ, зовҗ йовх мөрнлә дүңцүлҗ, терүг тодрхаһар медүлҗ, арһта болхла, уурлхмн биш гисн сурһмҗ эн үлгүрт өггдҗ, уурлһн күүнә эрүл-мендд ик харшлт болдгиг медүлҗәнә.

Зәрмдән әрвҗ уга юмнас көлтә уурлҗ бийән зовадг улс бәәнә. Тер йир хаҗһр йовдл гиҗ, келх кергтә, юңгад гихлә, кен чигн уурлҗ бийдән тус мел күргшго, бийдән тушаһан халдахнь маһд уга, тегәд чиг-үзг угаһар уурлад кергго, нам хәрнь арһта болхла, уурас бийән саглҗ, хол йовснь кенд болвчн сән болдмн гиҗ, келх кергтә. Кен чигн күн унҗ йовсн мөрән әрвлх саната болхла, мөрәрн уул өөдлҗ терүг зовахмн биш, арһта болхла, өөдм һазрар йовл уга, тегш һазрар йовх кергтә гисн сурһмҗ эн үлгүрт өггдҗәнә. Уурлхла, бий зовахас биш, күүнд туста юмн уга, уул эс гиҗ өндр һазриг мөр унҗ өөдлхлә, мөрн зовдг гиҗ келгдҗәнә.

Познавательные статьи:



Организация работы процедурного кабинета

Статус республик в составе РФ

Понятие финансов, их функции и особенности

Сущность демографической политии