ТӨрхӘрӘ мууг сурҺҖ болдго, тӨӨрсн мууг дуудҖ авч болдго.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 116 из 156Следующая ⇒

ТӨРХӘРӘ МУУГ СУРҺҖ БОЛДГО, ТӨӨРСН МУУГ ДУУДҖ АВЧ БОЛДГО.

Төрхәрә мууг гисн нег тату темдгтә һарсн күүкд. Зәрмдән тедн келн уга һарна, зәрмдән тас дүлә болна. Кезәнә цагт, тиим бичкдүдиг сурһх биш, тедн эк-эцкин зовлң билә. Төөрсн му гисн киизң заңта гисн үг. Тиим һацата, нег мөслсн ухата, күүнә үгд ордго күн төрсн-төрскнләһән өөцлдәд, һацад, эврәннь һазрас нүүһәд, талдан һазрт бәәсн күүг дуудад эс ирхлә, эн үгмүд келгддг билә. Болв төөрсн му гисн үг бас эврәннь шишлң чинртә. Кемр дамшлт уга күн төөрсн цагт, терүг дуудҗ, хәәкрҗ авхд йир хату. Тиим күүг дуудад хәәкрсн цагт, теегин көдәд хәәкрсн дун төөрсн күүнә цань одҗ соңсгдна. Тер цагт, тиим дамшлт уга күн дуудсн һазр тал йовшго, цааран йовхмн, хәәкрсн дун терүнә цань одҗ күңкннә. Тер учрар төөрсн мууг дуудҗ болшго гиҗ келгднә.

ТУҺЛЫН ТУРУҺАР УС УУҖ, ТУУРҺИН ХАҺРХАҺАР НАР ҮЗҖ.

Баһасн авн өнчрәд, ик түрү-зүдү үзәд, догшн зовлңла харһад, уух хот татуһар, ээмдән өмсх бүтн хувцн-хунр угаһар йовад, көлд орҗ күн болсн күүнә тускар келгдҗәнә. Тиим күүнә тускар бичкн келвр бәәнә: «Туһлын туруһар ус ууҗ, туурһин хаһрхаһар нар үзҗ, маңнаннь көлсиг көлдән түркҗ, көлиннь көлсиг маңнадан түркҗ, ик өгснднь хонҗ, баһ өгснднь үдлҗ, зуна халунднь шаргдҗ, үвлин киитнднь даарч, мәәлә-мәәлә йовҗ мал болсн, ууля-ууля йовҗ күн болсмн» гиҗ келдмн.

ТУҺЛНЬ УЯТА ҮКР ХОЛД ОДДГО.

Эк-эцк бичкн үрнәсн холд оддго гисн чинртә үгмүд. Кенчн, юнчн үрндән дурта, теднән эргҗ хәләнә гиҗ энүнд келгдҗәнә. Терүг туһлнь уята үкрлә дүңцүлҗәнә. Үкр болһн туһласн салҗ холд оддго төләд, туһлнь эн үлгүрт орулҗ келгдҗәнә.

ТУУҖД ХУДЛ УГА, ТУУЛЬД ҮНН УГА.

Тууҗ кезәчн нег цагт учрсн, болсн йовдл, тегәд терүнд юм немҗ болшго, тер худл уга болх зөвтә. Эс учрсн, эс болсн юмн терүнд бичгдшго. Тууль — эврән санад, ухалад һарһсн келвр. Терүг олн әмтн үрнәс үрндән келә йовҗ, өдгә цагт, туулин хураңһус барлгдҗ һарсн бәәнә. Тедниг чееҗәр дасад келсн улс соляд, немәд, оңдарулад йовдг бәәсмн. Туульд кесг күцшго, болшго юмн келгднә. Күн нег үкәд, нег әмдрәд, нег талын юмнд хүврәд йовдг саам бәәнә. Тегәд туульд үнн уга гиҗ келгдсн болдг. Эн үлгүр келгдхләрн, тууҗ лавта үнн йовдлас авч келгднә. Тууль олн әмтнә уханас һарч, деерән немгдҗ келгддг төләдән, туульд үнн уга гиҗ келгднә. Тер учр деерәс үлгүрт орхларн, «тууҗд худл уга, туульд үнн уга» гиҗ орна.

Познавательные статьи:



Техника нижней прямой подачи мяча

Комплекс физических упражнений для развития мышц плечевого пояса

Стандарт Порядок надевания противочумного костюма

Общеразвивающие упражнения без предметов