ТемӘн ҮҮлн Һархла — теҢгрт амрл уга, теҢкӘ кӨвҮн Һархла — эцкд амрл уга.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 112 из 156Следующая ⇒

ТЕЛ ЭКТӘ, ТЕВР СҮҮЛТӘ.

Элвг теҗәлтә, хот-хоолар сән бәәдг, тер төләд, тарһн-цадхлң күүнә тускар эн үлгүр олзлҗ болхмн. «Тел эктә» гисн үгин учр-утхнь: үкрин туһлнь гемнәд үкҗ одхлань, тер үкрт талдан үкрин туһл авхулсн цагт, терүг тел (хойр) эктә туһл гиҗ келнә. «Тевр сүүлтә» гисн хөөнә сүүлнь күүнә хойр һарт әрә тевргднә, тиим ик сүүлтә.

ТЕМӘН ҮҮЛН ҺАРХЛА — ТЕҢГРТ АМРЛ УГА, ТЕҢКӘ КӨВҮН ҺАРХЛА — ЭЦКД АМРЛ УГА.

Темән үүлн гисн задта үүлн, теңкә көвүн гисн муңхг, ухан уга, ямаран болвчн нег дуту темдгтәһәр һарсн көвүн. Зәрмдән деер теңгрт олн зүсн үүлн заагт темәнә дүртә үүлн һарч ирәд, салькнд көөгдәд, талдан үүлнлә негдәд, хутхлдад бора (хур) орулна. Теңкә, һәргтә көвүн һархла, эцкд ик зовлң, тер хаҗһр йовдл һарһад, тернь эцкднь му нер өгч, зовлң терүнд үзүлнә.

ТЕҢГС ХАГСДГО, ТЕГ УУТЬРДГО.

Ик, чилшго зөөртә орн-нутгин тускар эн үлгүр келгдҗ, терүнә байниг медүлҗ, терүг баһршго теңгслә, уутьршго тееглә дүңцүлҗәнә. Эн үлгүр келгдхләрн, элвг болн өргн нутгин кемҗәнә тускар келгдҗәнә. Үлгүринь келхд, теңгсин уснь элвг болсн деерән гүн төләдән, хагсадхш. Тег өргн болн у төләдән, уутьрхш.

ТЕҢКӘД ТЕҢГС ӨВДГЦӘ.

Теңкә гисн ухан уга, һәргтә күн. Тиим күүнд теңгсин усна бийнь хәр, өвдгцә болҗ медгддг. Тоолвр уга, ухан-сегән тату күүнд теңгсин ик гүн усна бийнь цандг болҗ медгддг. Зәрмдән тиим теңкә күн усчҗ эс чаддг болвчн, уснд булхад орад үкҗ чигн оддг йовдл һарна. Тиим күүг турнта гиҗ нерәднә.

ТЕРГӘР ТУУЛА КҮЦҖ БОЛДГО.

Энүнд күцәгдшго төрин тускар келгдҗ, күцшго кергт цаг бичә үрә гисн сурһмҗ өггдҗәнә. Цар тергәр йовсн йовһар йовсн әдл гиҗ, келх кергтә. Тегәд цар тергәр, йовһар туула көөҗ күцҗ эс болхнь ил медгднә. Туула аң йир хурдн аң болдгнь цугтад бас медгднә. Тер хойр дүңцүлгдҗәнә.

ТОЛҺА ЦООРВ — МАХЛА ДОТРАН, ТОХА КЕЛТРВ — ХАНЦН ДОТРАН.

Кемр өрк-бүл дотр цүүгән, керүл болад, эндү йовдл һархла, терүг әмтнд медүлҗ гер дотрас һазаран һарһхмн биш гисн утхта үлгүрин сурһмҗ энүнд өггдҗәнә. Кемр юнчн юмн хамхрад үрхләрн, тер һазрасн һарл уга, дотран бәәһәд бәәх гиҗ эн үлгүрт келгдҗәнә. Үлгүринь келхд, кемр толһа зүсн-зүүл аюлла харһад цоорхларн, толһад өмскәтә махла дотран үлдх; ханцн дотр йовдг тоха аюлла харһад, келтрхләрн, ханцн дотран үлддмн.

Познавательные статьи:



Организация работы процедурного кабинета

Статус республик в составе РФ

Понятие финансов, их функции и особенности

Сущность демографической политии