КҮҮнӘ чимлҺн — хурц келн, келнӘ чимлҺн — ҮлгҮр.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 71 из 156Следующая ⇒

КҮҮНӘ ЧИМЛҺН — ХУРЦ КЕЛН, КЕЛНӘ ЧИМЛҺН — ҮЛГҮР.

Эн үлгүриг келхләрн, кенд болвчн келнәс даву сәәхн чимлһн уга, ташр деернь күүнә келнд болхла, үлгүрәс даву сәәхн чимлһн уга гиҗ, күүнә келн үлгүр хойриг ниицүлҗ, магтал кеҗ, энүнд келгдҗәнә. Сән цецн үлгүр эс орулҗ келсн үг хүүрә, хагсу болсн деерән, соңсҗ бәәх улсин седкл-уханднь бахмҗ орулҗ чадхш. Тегәд чигн зәрмдән күүнә келсн үг соңсчкад, йир бахмҗ угаһар келдг күн бәәҗ, келсн үгнь болхла, дегд хүүрә, үлгүр уга, хурц биш болҗ һарна эс гиҗ тер йир нигт, хурц келтә күн бәәҗ гиҗ келцхәнә.

КҮҮНӘ ЭРӘНЬ ДОТРНЬ, МОҺАН ЭРӘНЬ ҺАЗАНЬ.

Эн цецн ухата үлгүрин һол-учрнь ямаран гихлә, кен чигн күүнә дотрк бәәх ухан-седклинь меднә гидг мел амр юмн биш гиҗ, келх кергтә. Болв күн болһн үр-өңгтә болдгнь цугтад медгднә. Тегәд талдан күүнә седкл-ухаг терүнә үр-өңгәрнь дамҗҗ медҗ болх гиҗ олн әмтн үлгүртән орулҗ келлһн нег уга үг биш, юңгад гихлә, тиим күн эврәннь үр-өңгдән седкл-ухаһан һарһҗ келл уга бәәшго. Тиим болхла, тер күүнә ухан-седклин, терүнә үр-өңгин тускар келсиг шинҗләд медҗ болх гиҗ келгдҗәнә.

КҮҮНД НҮК БИЧӘ МАЛТ, ЭВРӘН ТҮҮНД УНХЧ.

Энүнд хар саната кү шалһҗана. Эн товчта үгин һол учр-утхнь болхла, кенд болвчн хар сана бичә күрг, тер юңгад гихлә, тер хар сананчн хәрү бийичн дәврәд, бийдчнь му болх гиҗ келгдҗәнә. Юңгад гихлә, му санан, му ухан, му седкл уг сүүлднь тер му ухата, хар седклтә күүг бийинь хәрү дәврнә.

Хар сана санхла, хәрү бийд тер хар санан харшан күргл уга бәәхш гиҗ, чигн бас келҗ болхмн.

Тегәд чигн, му седклтә күн мууһан эдлдг, сән седклтә күн сәәһән эдлдг гиҗ, келгддг хуучн хальмг үлгүр, мел мартҗ болшго гиҗ, давтҗ келсәр, тер үлгүр төрт харш эс болхнь ил медгднә.

КҮЧТӘНЬ КҮРКЛДГ, КҮЧН УГАНЬ ЯРКЛДГ.

Эн үлгүриг келхләрн, күчтә болн күчн уга хойр аңгин тускар эс гиҗ адусна тускар келгдҗәнә гих кергтә. Күчтә ноха күчн уга нохаг мел кезә чигн даҗрхар, дөөглхәр, дархар седдгнь кенд болвчн ил медгднә. Ик кезәнә, хаана йосна цагт, эн деер келгдсн үлгүриг хальмг улс амн үгдән чимр кеҗ ухалҗ һарһсмн. Тиигхд күчтә баячуд, күчн уга угатьнриг даҗрдг билә. Теднә тускар энүнд бас келгдҗәнә. Тегәд байн эзнь, барг ноха кевтә, уурлад, хәәкрәд оркхлань, байна ялч, угатя күн болвас, негл ик барг нохад бийән базһулад дасчксндан, яалад-яхлад, ярклад оддг бәәсмн. Тер цагин бәәдл-йовдлыг шинҗләд, тоолад, энүгәр үлгүр кеҗ, «Күчтәнь күрклдг, күчн угань ярклдг» гиҗ келгднә. Эн үлгүр ода бийнь чигн чинрән гееһәд уга гиҗ, келх кергтә.

Познавательные статьи:



Как правильно слушать собеседника

Типичные ошибки при выполнении бросков в баскетболе

Принятие христианства на Руси и его значение

Средства массовой информации США