КҮН ӨНЧНДӘН ҮКДГО, НОХА ҺУРЯДАН ҮКДГО.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 68 из 156Следующая ⇒

КҮН ӨНЧНДӘН ҮКДГО, НОХА ҺУРЯДАН ҮКДГО.

Хальмг күүнә нег ончта заңгнь күүкд болвчн, медәтә күн болвчн, һанцарн үлдхлә, эркн уга терүг элгн саднь, хол төрлнь болвчн авч, хәләҗ асрна. Тер учрар хүвсхлин (революцин) өмн Хальмгт детдом (бичкдүдин гер) уга билә. Ноха харһнҗ үкв гисн юмн соңсгдад уга, кедү өлн болвчн, тер хотан олҗ иднә, юуһар болвчн хот кенә. Шаг-шеергәнчн хот кенә, тегәд кезәчн эцҗ үкхш. Эн товчта үглә нег аюта, нег чинртә талдан нег товчта үгд иигҗ келгднә: «Өнчнә кишгнь өвртнь». Үлгүринь авад келхлә, баһ дүүвр настадан көвүн эс гиҗ күүкн гем-шалтгин зүүһәр эс гиҗ талдан чигн учр-зөв деерәс эк-эцкнь өңгрәд, өнчәр үлддг йовдл харһна. Тиим болсн бийнь, тер өнчн көвүг эс гиҗ өнчн күүкиг хаҗудк улсин негнь көвүчлҗ эс гиҗ күүкчлҗ авад, өскәд-босхад, кү кеһәд, җирһлин хаалһд орулад оркна. Эрнҗәнә К. «Һалан хадһл» гидг үүдәврт иигҗ бичгдҗәнә: «Күн өнчндән үкдго, ноха һурядан үкдго» гиһәд ах хөөч Мөңкә арбич болҗ йовсн Батаһан нам яһсн-кегсинь медхш. «Хөөч болад, дуулҗ йовсн бичкн Бата харңһу сө хасн бууһин сумн мет, хама одснь медгдсн уга...», гиҗ санчкад, Мөңкә мартад хуурла».

«Би Баталм! Уульн гив чигн ээҗ угалм. «Күн өнчндән үкдго, ноха һурядан үкдго» гиҗ дотран тиигхд сандг залу күн урудад, зовад йовдмн биш; өрәд йовдмн», гиҗ ах хөөч Мөңкә келдг билә. Өрә йовҗ медх кергтә! — гиҗ Мөңкән келсн оньдинд сангдад йовдг болв» (Эрнҗәнә К. «Һалан хадһл»).

КҮН ҮРНӘННЬ ТӨЛӘ, ХӨН СҮҮЛИННЬ ТӨЛӘ.

Үрән сәәнәр хәләҗ, өскҗ йовх кергтә гисн сурһмҗ, эн үлгүрт өггдҗәнә. Ухан-сергмҗтә күн биш, серл уга хөн тарһлхин төлә, ю кехән меднә гиҗ, энүнлә дүңцүлҗәнә. Кен чигн күн һарлдсн үрән асрҗ, терүгән өскҗ, кү кехәр зүткнә, күн болһнд үрнәснь өөрхн юмн терүнә җирһлднь уга гиҗ, келх кергтә. Эн келгдсн үлгүрлә ниицәтәһәр хөн мал болхла, сүүлдән өөк икәр хурахар идгин сәәнинь хәәҗ, идҗ тарһлна. Үлгүринь келхд, күн болвас (күүкд күн болвчн, залу күн болвчн) күч-көлсән һарһҗ, көдлмш кеһәд, эврәннь олсн олврарн бийән тетксн деерән, үр-садан теткҗ, тедндән хот-хол авч өгсн деерән, хувцн-хунрар теднән бас теткнә, тедндән сурһуль-эрдм сурһхар кезә чигн зүткҗ, арһинь хәәнә.

Познавательные статьи:



Алгоритмические операторы Matlab

Конструирование и порядок расчёта дорожной одежды

Исследования учёных: почему помогают молитвы?

Почему терпят неудачу многие предприниматели?