КЕСНДӘН ҮКДГО, КЕЛСНДӘН ҮКДГ.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 63 из 156Следующая ⇒

КЕСНДӘН ҮКДГО, КЕЛСНДӘН ҮКДГ.

Үлү, худл, хуурмг үг бичә келтхә гисн утхта үлгүр. Чик седкләрн эврәннь күчн-көлсәрн көдлмш кеһәд, керг күцәсндән кен чигн күн үүллә харһҗ үкш уга, хаҗһр уха зүүһәд, худл келәд, хов зөөсн күн үүллә харһҗ үкдмн гиҗ, эн үлгүрт сурһмҗ өггдҗәнә. Үлгүринь келхд, нег күн чик ухатаһар, чик седклтәһәр йовад, күч-көлсән һарһад, көдлмш кеһәд, олсн олврарн эврәннь болн өрк-бүлиннь һаруһинь дааһад, йовсндан кезә чигн үүллә харһл уга йовад йовна. Болв талдан нег күн хойр күүнә хоорнд хов цацад, худл келә йовҗ үүллә харһад, эврән бийиннь келсн үгәс көлтә гемшәгдәд йовдг саам харһна.

КЕЦ ДАХСН ӨӨДЛДГ, УРСХУЛ ДАХСН УРУДДГ.

Чик хаалһар йовх кергтә гисн сурһмҗ эн үлгүрт өггдҗәнә. Кец гисн өндр, өөдм һазр. Тегәд кец һазриг дахад йовсн кен чигн күн, мел өөдән һарл уга бәәшго. Ямаран чигн һол (усн) болвас эркн биш урудҗ гүүнә. Үлгүринь келхд, Иҗл мөрн Көк теңгсүр гүүҗ урсна, Тең һол болхла Азов теңгсүр гүүҗ урсна.

КЕЦИН УСН ҺУУҺАН ТЕМЦДГ, КЕСН ҮҮЛ ЭЗӘН ТЕМЦДГ.

Кецин усн яһҗ урудҗ гүүнә, тедү мет һарһсн гем эзән темцнә гиҗ эн хойр дүңцүлгдҗәнә. Гем һарһсн болхла, тер кезәдчн нег цагт, илдкгдҗ секгдл уга бәәшго гиҗ, эркн биш урагшан гүүдг кецин уснла дүңцүлҗ, буру, хаҗһр йовдл һарһхмн биш гисн сурһмҗта үлгүр. Кец, өндр һазр деерәс гүүсн усн эркн биш кецәс урудҗ, дора бәәх һуута (судлта) һазр темцҗ гүүнә. Кесн үүл (гем) кезә чигн тер үүл (гем) һарһсн күүһән (эзән) темцл уга бәәхш. Үлгүринь авад келхлә, кец (өндр һазр) деер орсн цасн хәәлхләрн, усн болад гүүхләрн, кецәс урагшан эс гиҗ дорагшан гүүҗ, һуута һазрур эркн биш орҗ гүүнә. Тедү мет кен чигн күн үүл (гем) һарһхла, тер үүлнь эс гиҗ гемнь эркн биш эзән хәәҗ олна. Бадмин А. «Зултрһн — теегин ноһан» гидг романд иигҗ келгднә: «Хорһлҗ кен зальгхинь Бурхн багш медх? «Кецин усн һууһан темцх, кесн гем эзән темцх», гиҗ Шарка келчкәд, Манҗин өөгүр һарч одв».

КИРТӘ КҮН КИВШДГ.

Эндү һарһсн күн урдаснь бийән гемшәҗ чаддг гисн учрта үгмүд. Киртә күн кившнә гисн хаҗһр, эвго юм һарһсн, хулха кесн, худл келсн күн болвас гемән санхларн, дотран зовад, чееҗнь үүмәд, зүркнь цокад, бәәдгнь медгднә. «Кившнә» гисн зовна гисн үг болдмн. Үлгүринь келхд, хулха кесн күн, хулхань илдҗ һарад уга бәәтл, ик урдаснь дотран зовад, чееҗнь бүтәд, юн-күн болна, кезәнь намаг илдкҗ бәрнә гиһәд, кившәд (зовад) бәәнә.

Познавательные статьи:



Техника прыжка в длину с разбега

Тактические действия в защите

История Олимпийских игр

История развития права интеллектуальной собственности