Келнд ясн бӘӘхш — келҖӘ. . Келсн Үг — керчсн модн. . КелтӘнь — уралан, келн угань — хооран. . КелхлӘ — келнӘ зовлҢ, санхла — чееҖин зовлҢ.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 62 из 156Следующая ⇒

КЕЛНД ЯСН БӘӘХШ — КЕЛҖӘ!

Энүнд бурмха, олн үгтә кү шалһҗ келгдҗәнә. Әмтн дунд олн үгтә улс бәәнә. Тиим мет зогслго, үг келәд бәәдг күүг, олн әмтн «бурмха» күн гиҗ нерәднә. Эс гиҗ келнь кезә чигн җаһшнад, келх үг хәәһәд, келнд ясн уга гиһәд, дурндан келәд бәәдг күн гиҗ келцхәнә. Тиим күүнд цугтан дурго, тиим бурмха күүнә келәд бәәдг үгинь, кен чигн күн соңсхар седхш, нам төртән чигн авхш. Тиим бурмха күн хов зөөнә, әмт му келнә. Эн төрин кезәнә келчксн «ол келхлә ульг, цө келхлә билг» эс гиҗ «үгин цөнь сән, цөн үгин товчта сән» гидг цецн ухата хуучн хальмг үлгүрмүд бәәнә.

КЕЛСН ҮГ — КЕРЧСН МОДН.

Келсн хөөн тер үгдән күрх, күцәх кергтә гисн чинртә үлгүр. Болв эн үлгүрин һол учр-утхнь болхла, хойр күн хоорндан күүндвр кеҗ бәәһәд, негн-негндән кезә чигн дөң-тус болх болҗ үгән өгхләрн, тер үгән идш уга, мартшго, тер үгдән эркн биш күрх, терүгән мел лавта күцәхмн гиҗәх сурһмҗ энүнд өггдҗәнә.

Хоорндан үгән өгсн хойр күн хөөннь нег цагт харһхларн, урднь келгдсн үгин тускар нег-негндән сана орулҗ «келсн үг керчсн модн биший» гиҗ келҗ, эс күцәсн модн биший» гиҗ келҗ, эс күцәсн кергт сана орулна.

КЕЛТӘНЬ — УРАЛАН, КЕЛН УГАНЬ — ХООРАН.

Келндән олмһа, сән, келндән бүтү хойр күүнә болн сәәхн келнә чинрин тускар энүнд келгдҗәнә.

Келндән билгтә, сәәхн үгтә, ивт-шивт олмһа келтә, келсн үгнь мел кезә чигн эвтән тусад бәәдгтән тиим күн олнд таасгдна. Тиим улс цугтад ил һарч үзгднә, олн әмтнд тоомсрта болҗ, нерн холд һарна.

Келтә күн гисн амн үгдән һавц, үгиг келхләрн, сәәхнәр, нигт чинртәһәр, олн улст сәәнәр медгддгәр, тодрха үгтәһәр келдг күн болх зөвтә, юңгад гихлә, сәәнәр үг келлһн бас нег һара эрдм-билг.

Келнә билгтә, үгдән һавц күүнә тускар күүндвр кехләрн, эн күүнтн әвр нигт болн хурц келтә күн, энүнәнтн келсн үгнь мел эвтән тусад бәәнә, тиим күн үгдән чик болна. Тиим күүг хәәҗ авад, хәр һазрур нәәрт, көвүнә гер авлһнд илгәнә эс гиҗ талдан төрәр чигн тиим күн йовулгдна.

КЕЛХЛӘ — КЕЛНӘ ЗОВЛҢ, САНХЛА — ЧЕЕҖИН ЗОВЛҢ.

Энүнд зовлңта, һундлта учр-йовдлын тускар, терүг санҗ, терүнд һундл төрҗ келшгоһар седсн күн, болв санл уга бәәҗ чадшго, зовлңта күүнә тускар келгдҗәнә. Юн чигн үгиг сәәнәр, эвтә-довтаһар, хурц болн нигт чинртәһәр келнә гидг амр юмн биш. Тегәд чигн, эн деер келгдсн үлгүрт «келхлә келнә зовлң» нег уга деерәс келгдҗ бәәхмн уга гих кергтә. Кен чигн күн, үг келх цагт, олн зүсн үгмүд келнд орҗ ирнә. Келнд орҗ ирсн үг болһныг келхәсн урд тер үгмүдәс шүүҗ, шалһҗ, зуг кергтәһинь авч, келҗ бәәх күн болһн үгдән орулҗ келх зөвтә.

Үг келх күн болһн үгән эклҗ келхәсн урд, тер келх үгән ухалҗ санҗ, тоолҗ келх зөвтә. Учр юңгад гихлә, кен чигн күүнә сананд авгтан олн зүсн үгмүд үүдҗ һарна. Тер толһад эс гиҗ сананд орсн тоот үгмүдиг келх үгдән орулҗ келхәсн урд» ямаран үгинь түрүнд орулҗ келх, ямаран үгинь сүүләс келхинь тоолҗ ухалх кергтә. Тегәд чигн «санхла — чееҗин зовлң» гиҗ үлгүрт орҗ келгднә. Эннь мел лавта үнн үлгүр гих кергтә.

Познавательные статьи:



Где возникла философия и почему?

Относительная высота сжатой зоны бетона

Сущность проекции Гаусса-Крюгера и использование ее в геодезии

Тарифы на перевозку пассажиров