КҮҮг хаалҺднь мед, кҮҮкиг гертнь шинҖл.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 69 из 156Следующая ⇒

КҮҮГ ҮР-ӨҢГӘРНЬ ШИНҖЛДГ.

Кен чигн күүнә дотрк седкл-ухаһинь медҗ авна гидг амр юмн биш. Ямаран әмтнлә күн үүрлнә, терүнә бийнь бас тиим болх гисн, чинртә үгмүд. Аля күн тиим күүнлә үүрлнә, әркнч күн бас нег-негән дахҗ үүрлнә. Тохнята, кинән көдлдг күүнд залху күн дурго, тиим күүнлә сәәнәр көдлдг күн үүрлнә. Күүнә дотрк седкл-ухана тускар һарһсн үлгүр.

КҮҮГ ХААЛҺДНЬ МЕД, КҮҮКИГ ГЕРТНЬ ШИНҖЛ.

Зовлң, түрү-зүдү харһсн цагт, күүнә ухан-седкл медгднә гисн утхта үгмүд. Кен чигн күүнә, сән-мунь хол хаалһд йовсн цагт медгддг, күүкд күүнә сән-мууһинь гертән бәәсн цагтнь шинҗлҗ медҗ болх гиҗ эн үлгүрт орулҗ келгднә. Үлгүринь келхд, зуур хаалһд йовтл, юн болвчн үзгдх: киитрәд, хур-цасн орад даарх, өлсх, тегәд кеер йовх улс негн-негндән дөң-нөкд болад, халун хот кеҗ ууһад дуладна. Тиим цагла хамдан хаалһд йовсн күн муурсн нөкдән кеер һанцхн бийинь хайл уга, дөң-нөкд болх зөвтә. Зуг тер цагт, тер күүнә сәәнинь медҗ болхмн.

КҮҮКӘН ӨГСН КҮН СИИКӘН ЧИГН ХАРМНДГО.

Ик тус күргсн болхла, бичкн юм хармнад кергго гисн чинртә үгмүд. Кемр бичкн юм хармнсн цагт, тер күргсн тусин ачнь (чинрнь) хәрнә гисн сурһмҗ. Эн товчта үгиг хальмг улс үлгүрт орулҗ келхләрн, күүкн үрнәс эңкр үрн уга гиҗ келҗ бәәнә гих кергтә. Учр юңгад гихлә, күүкн үрн өсәд-босад ирхләрн, хәрд эркн биш һарч, эврәннь һарлдсн эк-эцкәсн хаһцад, күргнәннь эк-эцкин һазрт одна. Тегәд чигн күүнә өрк-бүлд бәәх һарлдсн күүкнәсн кен чигн күн, юуһан чигн төрүц хармнхш, тер дотр чикндән зүүҗ йовсн сиикән чигн хармнхш. Ташр деернь болхла, кемр хәрд һарсн күүкнь, төркчлҗ ирсн цагт, күүкндән дала болсн белг өгәд, зүсн-зүүл өмскүл өмскәд, тер хамган темәнд теңнәд, күүкндән тер темәһән һартнь бәрүләд, көтлгәд тәвдг бәәсмн.

Тер учр деерәс чигн энүнә тускиг үлгүрт орулҗ келгдҗ.

КҮҮНӘ ҺАРАР МОҺА БӘРДГ.

Эврән әәһәд, әмән әрвләд, саглад, тер әәмшгтә кергиг күүһәр келһхлә, тиим юмна тускар келгддг үгмүд. Эн товчта үгин һол учр-утхнь болхла, иим гиҗ, келх кергтә: әәмшгтә учр-йовдл харһсн цагт, тер әәмшгәс әмән саглад, талдан күүнә һарар тер әәмшгиг уурулхар седдг улсин өмнәснь сөрҗ, тиим улсиг шалһҗ эн үгд келгдҗәнә. Үлгүринь авад келхлә, кеер йовсн хөөнд чон орсн цагт, хөөнә эзнь эврән, тер чоныг хаҗудан бәәсн нег күүһәр көөлһхлә, терүг «күүнә һарар моһа бәрлһн» гиҗ келҗ болхмн. Эс гиҗ герт түүмр орад, гер шатхла, герин эзн гертән орсн түүмриг эврән орҗ унтрахдан һалас әәһәд, эврәннь әмән әрвләд, хаҗудан бәәсн күүг зархла, бас эн үлгүр олзлҗ болхмн.

Познавательные статьи:



Техника нижней прямой подачи мяча

Комплекс физических упражнений для развития мышц плечевого пояса

Стандарт Порядок надевания противочумного костюма

Общеразвивающие упражнения без предметов