Аав ӨҢгрхлӘ — ах аав, эк ӨҢгрхлӘ — эгч ээҖ.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 3 из 156Следующая ⇒

ААВ ӨҢГРХЛӘ — АХ ААВ, ЭК ӨҢГРХЛӘ — ЭГЧ ЭЭҖ.

Эцк уга болхла, терүнә керг-үүл ах даана, эк өңгрхлә, терүнә ормд эгч экин керг даана. «Аав» болн «ээҗ» гисн үгмүд хальмг келнд хойр зүсәр олзлгдна: зәрм һазрт «аав» гисн үгиг үрн-саднь эврәннь һарһсн эцкән нерәдҗ, «аав» гиҗ келцхәнә, зәрмснь болхла «аав» гиҗ өвкән келцхәнә. «Ээҗ» гиҗ үрн-саднь эврәннь һарһсн экән нерәднә. Зәрм һазрт эцкиннь экән (эмг экән) «ээҗ» гиҗ келцхәнә. Эцк, экәсн хольҗсн хөөн, һарлдсн ахас болн эгчәс өөрхн күн дүүнрт уга гисн учрта үлгүр эн.

АВГИН СОГТУ ҺАРДГО, ӘРКИН СОГТУ ҺАРДГ.

Баһдан дассн заң ууршго, дав зуурин буру һарх гидг чинртә үлгүр. Баһас авн бийд шиңгрҗ одсн буру, караг, му авъяс уурдго, һардго, әркин согту болхла һардг гиҗ эн товчта үгд келгдҗәнә.

АВГИН СУРСН АВЪЯС ӘМН ҺАРТЛ МАРТГДДГО.

Бичкндән дассн заң-авъяс бат болн удан бәәдгиг темдглҗәх үг. «Авгин сурсн авъяс» гисн баһ настаһасн авн эклҗ дассн сурһмҗ гиҗ, цәәлһх кергтә. Түрүн экнәснь авн авсн заң күүнә чееҗд тер батар тодлгддг төләднь, үлгүрт орҗ, «авгин сурсн сурһуль әмн һартл мартгддго» гиҗ келгдҗәнә. Үлгүринь келхд, дундын школын сурһулиг негдгч классаснь авн сүл арвдгч класс күртл, долан настаһасн авн сурһулин җил болһн арднь орад, сәәнәр седклән тәвәд сурсн көвүн, күүкн дундын школыг сәәнәр төгсәхлә, тер көвүн, күүкн цааранднь ах сурһульд шүүврән өгч орхднь болн сурһуль сурхднь амр болдгнь кенд болвчн ил медгднә.

Нам зуг һанцхн сурһулин тускар келгдсн үг гиҗ эн товчта үгиг келҗ болшго, юңгад гихлә, эн үг юн чигн сурһуль дасдг цагт келгдсн үг гих кергтә. Үлгүринь келхд, модна урч, төмрин урч, үүл бәрлһнә (юм уйдг, хатхмр, һос уйдг) урч баһасн авн сурч, медҗ авхла, эн хамг эн товчта үглә «авгин сурсн авъяс әмн һартл мартгддго» заг уга ниицәтә, залһлдата болдмн гиҗ, келх кергтә.

АВДРИН ХАЗН ЧИЛДГ, АЛЬХНА ХАЗН ЧИЛДГО.

Дассн эрдм кезәчн чилшго зөөр, аав-ээҗин зөөрт ицхмн биш гисн утхта үгмүд. Авдрт дүрәтә бәәх зүсн-зүүл зөөр (алтн, мөңгн, торһн-томч болн талдан чигн юмн) чилҗ оддмн, альхна (һарин эрдмин) зөөр (күүнә күч-көлсн, сурһуль-эрдм, медрл, билг) мел кезәдчн чилдго гиҗ эн товчта үгд келгдҗәнә.

Авдрт дүрәтә (хадһлата) бәәх зөөр цаг зуурин зөөр болдг, дасад авчксн эрдм, күүнә күч-көлсн кезәчн төрүц чилш угань эн товчта үгәс ил тодрхаһар кенд болвчн медгдҗәнә.

Познавательные статьи:



Организация работы процедурного кабинета

Статус республик в составе РФ

Понятие финансов, их функции и особенности

Сущность демографической политии