Онц бийӘн татхла — му нерн делгрдг.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 94 из 156Следующая ⇒

ОНЦ БИЙӘН ТАТХЛА — МУ НЕРН ДЕЛГРДГ.

Бийән бичә магт, тоомср геедрдмн, нерн буурдмн гисн сурһмҗ. Олна сә хәәдг уга, олна көдлмшәс зулад, онц бийиннь арһ хәәдг күүг олн улс таасхш, тиим күүг тедн му нүдәр хәләнә, терүнд цугтан дурго болцхана.

Тиим күүнә тускар хойр күн хоорндан күүндвр кехләрн, «терчн, мел кезәчн онц бийән татдг, әмнәннь арһ хәәдг, олнд тусан төрүц күргдг уга күн болдмн» гицхәнә. Ташр деернь болхла, «харңһу сөөд хань болшго, хар буданд хать болшго күн терчнь» гиҗ, тер күүнә тускар келгднә.

ОРН-НУТГ ТОЛҺАЛСН ХААНАС ОЛН УЛС КҮЧТӘ.

Энүнд ни-негтә, сән һардврта олн улсин күчнә тускар келгдҗәнә. Олн седкл-ухаһан негдүлхлә, терүнәс даву, бөк күчн уга гисн чинр-утхта үгмүд. Эн товчта үгиг үлгүрт орулҗ келхләрн, олн улсас күчтә юмн делкә деер мел уга, олна күчнь орн-нутг толһалсн хаанас чигн күчтә гиҗ келгдҗәнә.

Олн улс цуһар негдәд, күчлхләрн, орн-нутг толһалсн хааг чигн ширәһәснь буулһад, уга кеһәд оркдгнь цугтад ил медгднә. Үлгүринь келхд, орс орна хааг 1917 җил олн улс негдәд, ширәһәснь буулһад оркснь бас цуг делкәд медгднә.

ОРНД КЕВТСН ӨВГНӘС ОРЧЛҢ ЭРГСН КӨВҮН.

Онцрад, һанцарн, әмтнлә харһл уга, үр-таньл угаһар, юм үзл уга, юмар соньмсл уга бәәдг күүһәр үлгүр авч, терүг орнд кевтсн өвгнлә дүңцүлҗ, энүнд шалһҗана. Эн товчта үгиг келхләрн, гертәсн һарл уга, орндан кевтҗ көгшрсн, медрл уга өвгнәс орчлң (делкә) эргсн баһ наста көвүн үзсн, соңссн медрләрн деер болдмн гиҗ, келгдҗәнә.

Эн товчта үг зуг өвгн көвүн хойрин тускар келгдҗәнә гиҗ, санхмн биш. Гертәсн холд оч, юм үзәд, юм соңсад уга күүнәс, энд-тенд эргәд йовад, олн зүсн улсла харһад, таньлдад, соньн-сормн юм соңсад, зүсн-зүүл юм үзәд ирсн күн деер болдмн, медрлтә болдмн гиҗ келгдҗәнә.

ОРХ НҮКН УГА, ОДХ ҺАЗР УГА.

Эн үлгүриг келхләрн, олн әмтнд һәәлгдәд, дурго нүднд үзгдәд, олнас көөгдсн күүнә тускар келгдҗәнәл иим күүнд орх нүкн чигн уга, одх һазр чигн уга болад одна. Үлгүринь келхд, орһдул күн төрскн орн-нутгиннь олн улст һәәлгдәд, «орх нүкн уга, одх һазр уга» болад, нег орн-нутгас талдан нег орнур орад, тендәснь көөгдәд, делкә эргҗ йовад, өңгрҗ оддг саам харһна.

Познавательные статьи:



Техника нижней прямой подачи мяча

Комплекс физических упражнений для развития мышц плечевого пояса

Стандарт Порядок надевания противочумного костюма

Общеразвивающие упражнения без предметов