тапсыра. Тұйық етістіктерді тауып, олардың қалай түрленіп тұрғанын, өздеріне тән ерекшеліктерін көрсетіңіздер.

↑

⇐ ПредыдущаяСтр 99 из 152Следующая ⇒

5-тапсыра. Тұйық етістіктерді тауып, олардың қалай түрленіп тұрғанын, өздеріне тән ерекшеліктерін көрсетіңіздер.

Қарғитын бала қарама-қарсы отырған балалардың арасынан секіріп-секіріп өтуге тырысады. Қарғитын бала ұстатпай жылдам секіріп өтуге тырысады, отырғандар ұстап алуға тырысады (С.М.). Сол ойы Игіліктің осы үйге келіп түсуімен де келіп шиеленісіп еді (Ғ.М.). Жүріп-тұруға өте құмар (С.С.). Екеуі жол қысқаруына бір-біріне ермек, серік болды (С.С.).

6-тапсырма. Етістіктерді райдың түріне қарай ажыратыңыздар.

Амантайдың жігітке көмектескісі келеді (С.М.). Ұзақ түн аңдысаң, алмай қоймассың (С.М.). Көңіл тойса, тамақ тоятын (С.М.).

- Атқа, атқа қоныңыздар! – дескен үндер естілді (М.Ә.). Менің аралап қайтқым келеді (С.М.). Асқардан келген жұмыс болса, оның соңына Итбайдың жарық ап түскісі келді (С.М.). Тырнадан әкім қойсаң, төбеңнен қиқу кетпес деп, қиқудың зорын бұлар әлі шығарыңқырар (Х.Е.). Жүке, сіз оларды айдадып алуға асықпаңыз (Х.Е.). – Кәне, жол беріңдер, - деді ойын ағасы (Х.Е.).

өзгелік етіс: бақ+тыр+т, тура+т+қыз т.б.

           СООЖ

1. Етістіктің салт-сабақтылық категорясына сипаттама.

2. Сабақты және салт етiстiктің мағыналық түрлері.     

3. Салт етiстiктiң сабақтыға, сабақты етiстiктiң салтқа айналуы.

4. Етiс түрлерi, жасалу жолдары.

            СӨЖ

     1. Салт және сабақты етістіктердің зерттелуіне библиография жасау.

     2. Әдеби шығармадан етіс жұрнақтарының қабаттаса қолданылуына мысал теру.

  Етістіктерді тауып, оларды етістік категорияларына қалай түрленіп тұрғанын түсіндіріңіз. Әр категорияның ерекшеліктеріне байланысты етістікке сипаттама бере отырып, мысалдағы сөздерді категориялық топтарға ажыратыңыз.

1-жұмыс.Салт етістіктерге мағыналық және тұлғалық талдау жасаңыз.

     Аздан соң орнынан тұрды да, аяғын селқостау басып, үйге қарай тартты. Бірақ кешке ымырт үйірле бергнг шақта Серғазынікіне барды.(Б.Т.)Сол елің мен өзіңнің қамыңды шын ойласаң, білім жарығына ұмтыл!- деді.(С.М.). Қазақстан егеменді ел атанғанда, отандастарымыз да шын қуанды, шетелдік қандастарымыз да риза болды.(Газеттен). Менің бөлмеме келіпсің, бірақ уақытың аз болғандықтан, мені көп тоспай, қағаз қалдырып кетіпсің. (Ә.Нұрп.). Кеше тоқтап қалған сағат, бүгін жақсы жүріп тұр.

Ұстаз болу өте қиын, сондықтан әр сөзіңе, әр қадамыңа сақ болып, ар таразысына салып әрекет еткенің жөн. Еламан ауыр ойға шомып, қараңғы үйде көзі ашық жатыр еді (Ә.Нұрп.).     

Познавательные статьи:



Алгоритмические операторы Matlab

Конструирование и порядок расчёта дорожной одежды

Исследования учёных: почему помогают молитвы?

Почему терпят неудачу многие предприниматели?