Мы поможем в написании ваших работ!
ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?
|
жылғы Амангелді Иманов бастаған көтеріліс
Содержание книги
- азақстанның қазіргі заманғы тарихы» пәнінің зерттеу объектісі, пәні, зерттеу әдістері
- азақстанның қазіргі заманғы тарихы пәні бойынша негізгі деректер мен зерттеулер.
- ХХ ғасыр басындағы Қазақ жерінде өнеркәсіп ошақтарының қалыптасуы мен ахуалы.
- ХХ ғасыр басындағы Қазақстанның аграрлық жағдайы мен оның отаршылдық сипаты. П. А. Столыпин реформалары.
- ХХ ғ. Басындағы қазақ зиялыларының қалыптасуы және Олардың қызметі мен шығармашылығы.
- ж. бірінші орыс революциясы және оның өлкедегі қоғамдық-саяси қозғалысқа әсері.
- азақтардың Ресейдің І – ІІ Мемлекеттік Думаларының жұмысына қатысуы.
- Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы Қазақ өлкесі.
- жылғы ұлт-азаттық көтеріліс, оның себептері, қозғаушы күштері, басталуы, барысы және негізгі кезеңдері.
- жылғы Ұлт-азаттық көтерілістің негізгі ошақтары мен жетекшілері.
- жылғы Амангелді Иманов бастаған көтеріліс
- жылғы көтеріліс және оның нәтижелері мен қорытындылары.
- ж. шілдедегі I жалпықазақ съезі. «Алаш» партиясының құрылуы және оның бағдарламасы.
- ж. Қазан төңкерісі, мәні, сипаты және оның Қазақстанның саяси өміріне әсері.
- ж. қарашадағы мұсылмандардың ІV төтенше съезі. Түркістан (Қоқан) автономиясының құрылуы.
- ырғыз (Қазақ) Кеңестік Социалистік Автономиялық Республикасының құрылуы және оның саяси-әлеуметтік маңызы.
- Кеңестер билігінің экономикалық іс-шаралары. Жаңа экономикалық саясат: мазмұны мен жүзеге асырылу ерекшеліктері.
- ж.ж. ашаршылық және оның салдарларымен күрес.
- Азақ жерлерінің Қазақ акср құрамына біріктірілуі (1924-1925 жж).
- ж. тәркілеу саясаты және оның саяси-экономикалық салдарлары.
- Азақстандағы 1920-30 жж. Кеңестік білім беру ісінің қалыптасуы мен ерекшеліктері, нәтижелері мен қайшылықтары.
- азақ АКСР-ның одақтас республикаға айналуы. Әлеуметтік-экономикалық, этнодемографиялық және саяси жағдай.
- Жж. Қазақстандағы ғылым мен мәдениеттің жағдайы. Қазақ кср Ғылым академиясының құрылуы.
Қазақтарды тыл жұмыстарына алу жөніндегі патша Жарлығы Орынборға 1916 жылғы 28 маусымда жетті. Торғай облысының әкімшілігі метрополияның тікелей өкілдігі ретінде патша жарлығын сөзсіз, бұлжытпай орындау жөнінде шешім қабылдады. Алайда халық назарлығы күн санап өсе түсті. Қостанай, Ырғыз, Ақтөбе уездерінде шаруалардың стихиялық бас көтерулері басталды. Көтерілусішілер тау шатқалдарына топтасып, пошта бекеттеріне шабуыл жасады, темір жолды бұзды, болыстык басқармаларды талқандап, болыстарды өлтірді. Көтеріліс Солтүстік Қазақстанның көптеген облыстарын қамтыды.
Торғай уезінде Амангелді Иманов бастаған ірі көтерілісшілер жасағы құрылды. Көтеріліске дейін-ақ Амангелді даладағы халық бостандығын жақтаушы, отарлық тәртіптің бітіспес қарсыласы ретінде танылған еді. Ол бірнеше рет түрмеге де түсті, заңсыз сотталған жерлестерінің ісімен Петербургке те сапар шекті.
1916 жылы шілдеде Амангелді шашыранды қазақ жасақтарын көтерілісшілердің бірыңғай сапына жинай бастады. Көтерілісшілер Амангелдіні көтерілісшілер әскерінің бас колбасшысы — сардарбек, Оспан Шолақты оның көмекшісі етіп, Әбдіғапар Жанбосыновты хан етіп сайлады. Амангелдінің әскері көтерілісшілердің басқа жасақтарынан ұйымдасқандығы және тәртібімен ерекшеленді. Сарбаздар ондық, жүздіктер мен мыңдықтарға бөлінді. Басқару жұмысы штаб міндетін атқарған Әскери Кеңес арқылы жүзеге асырылды. Кеңес жанында барлық әкімшілік мәселелерді шешіп отыратын хатшылық жұмыс істеді, пошта орналасты. Басшы орталық жанындағы әділқазылар алқасы әр түрлі заңдық мәселелерді шешумен, арыздарды, шағымдарды қараумен айналысты. Бейбіт халық пен сарбаздардың арасындағы даулы мәселелерді басшы орталық әрбір мың шаруашылыққа тағайындаған елбегі (әкімшілік жетекшісі) шешті. Көтерілісшілер үшін салықтар мен азық-түлікті жасакшылар жинады, қаражат жөніндегі жұмыстарды арнайы тағайындалған казынашы атқарды.
Көтерілісшілер жасағын мойындаған халық битамал — 4 сомдық салықтан өзге салықтардың барлық түрінен босатылды, пошта жүйесі жолға қойылды. 1916 жылғы қазан айына карай Торғай және Ырғыз уездерінде әрқайсысында 2-3 мың адам болған 20-дай көтерілісшілер жасағы болды. Көтерілісші жасактар үш ірі жасаққа топтасты.
|
