ызметкерлер саны және еңбек өнімділігінің

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 8 из 11Следующая ⇒

4.7. Қызметкерлер саны және еңбек өнімділігінің

өндіріс көлеміне әсері

Еңбек өнімділігінің деңгейі, жұмсалған жұмыс уақытының бірлігінде өнім өндірімімен (тікелей көрсеткіш) және еңбек сыйымдылығымен (кері көрсеткіш) сипатталынады.

Өнім өндіру көлемі еңбек өнімділігі мен қызметкерлер санын көбейтумен табылады:

ӨӨ = ЕӨ•N,                                       (4.20)

мұндағы ӨӨ – өнім өндіру көлемі, яғни нәтижелік көрсеткіш;

  ЕӨ және N – еңбек өнімділігі мен қызметкерлер

саны - факторлық көрсеткіштер.

Нәтижелік көрсеткіштің серпіні осы мультипликативтік үлгіде салыстырмалы шамаларда былай жазылады:

І_ӨӨ = ӨӨ₁/ӨӨ₀ = (ЕӨ₁ •N₁) / (ЕӨ₀ •N₀)= І_ЕӨ*І_N,            (4.21)

мұндағы І_ӨӨ және І_ЕӨ және І_N – нәтижелік көрсеткіштің және оған әсер ететін факторлардың индекстері;

ӨӨ₀, ЕӨ₀ және N₀ – базистік көрсеткіштер;

ӨӨ₁, ЕӨ₁ және N₁ – есептік көрсеткіштері.

Факторлар бойынша нәтижелік көрсеткіштің абсолюттік өсімі былай есептелінеді:

ΔӨӨ = ӨӨ₁ - ӨӨ₀ = ЕӨ₁·N₁- ЕӨ₀·N₀ = (ЕӨ₀+ ΔЕӨ)( (N₀+ ΔN) – ЕӨ₀·N₀ = Δ ЕӨ· N₀ + ΔN·ЕӨ₀+ ΔЕӨ·ΔN.

Енді :

ΔӨӨ = ΔЕӨ· N₀ + ΔN·ЕӨ₀+ ΔЕӨ·ΔN = ΔЕӨ (N₀ + ΔN) + ΔN·ЕӨ₀ = =ΔЕӨ·N₁ + ΔN·ЕӨ₀.

4.2-кестеде көрсетілген деректер бойынша айтқанымызды дәлелдейік.

4.2-кесте

Тау-кен кәсіпорнының көрсеткіштері

№

Көрсеткіштер

Шартты белгілер

Жылдар

Абсолюттік өсім

Өзгеру

қарқыны, %

Базистік

Есепті

1.

Пайдалы қаз-балар өндіру көлемі, мың т

ӨӨ

+200

2.

Тізімдегі қызметкерлер-дің орташа жыл- дық саны, адам

N

- 40

3.

Бір тізімдегі қызметкерге шаққан орта жылдық өндір-ім, мың т/адам

ЕӨ

1,25

+0,25

Өнім өндірудің салыстырмалы көрсеткіші мынаған тең:

І_ӨӨ = І_ЕӨ*І_N =1,25 ·0,96 = 1,2.

Пайдалы қазбалар көлемінің 200 мың тоннаға өсуі, мына факторларға байланысты:

өндірім өсуі: ΔЕӨ*N₀ = (1,25 – 1)*1000 = +250 мың т;

қызметкерлер санының азаюы:

ΔN ·ЕӨ₀ = (960 –1000)*1= -40 мың т,

екі фактордың бірдей әсерінен:

ΔЕӨ·ΔN = (960 –1000)(1,25-1) = -10 мың т.

Ал енді пайдалы қазбалардың 200 мың тоннаға өсуін мына факторлар арқасында есептейік:

ΔӨӨ_ЕӨ = (ЕӨ₁ – ЕӨ₀) N₁ = (1,25 – 1)•960 = +240 мың т;

Δ ӨӨ_N = ЕӨ₀ (N₁ – N₀) = 1•(960 –1000) = -40 мың т;

Δ ӨӨ = ΔӨӨ_ЕӨ+ ΔӨӨ_N = +240 –40 =200 мың т.

Еңбек өнімділігі мен өндірім нормасы арасында мынадай байланыс бар:

ЕӨ = Н_Ө•К_Н,                               (4.22)

мұндағы К_Н - өндірім нормаларын орындау коэффициенті.

Познавательные статьи:



Алгоритмические операторы Matlab

Конструирование и порядок расчёта дорожной одежды

Исследования учёных: почему помогают молитвы?

Почему терпят неудачу многие предприниматели?