Кәсіпорын экономикасы» пәні бойынша

↑

Стр 1 из 6Следующая ⇒

«Кәсіпорын экономикасы» пәні бойынша

глоссарий

Мамандық «Менеджмент (салалар және қолдану аясы бойынша)»

3 курс

Орындаған оқытушы

Доланбаева Н.С.

Алматы 2017

«Кәсіпорын экономикасы» пәнінен глоссарий

Тақырып. Кәсіпорын шаруашылық объектісі ретінде

Кәсіпорын – өнім өндіру және қызмет көрсету арқылы қоғамның тұтынушылығын қанағаттандыру және пайда табу мақсатымен құрылған өндірістік-техникалық, ұйымдастыру-әкімшілік және шаруашылық жұмыстарын өз бетінше жүргізе алатын өндірістік бірлікті айтамыз.

Кәсіпорынның жарғысы – кәсіпорынның заңды тұлға ретіндегі  толық және қысқартылған атауын, ең басты міндетін, мақсатын, негізгі қызметін, басқа ұйымдарымен қарым-қатынасын, құрылтайшылар төлейтін жарғылық капиталдың мөлшерін, құқықтық мәртебесін, ережелерін көрсететін негізгі құжат.

Акционерлік қоғам - бірнеше жеке капиталдың бірігуі арқылы акция шығарып оны сатудан түскен пайданы өзара дивиденд түрінде бөліседі. Қоғамның әрбір мүшесінің жауапкершілігі оның акцияларының құнымен шектеледі.

Толық серіктестік - оның қатысушылары арасындағы келісім шартқа сәйкес серіктестіктің атынан кәсіпкерлік жұмыспен айналысады және оларға қатысты барлық мүлкімен ортақ жауапкершілікте болады.

Сенім (коммандитті) серіктестік – оның қатысушылары 2 топқа бөлінеді. 1 топ қатысушылары кәсіпорын қарыздары бойынша өзінің барлық мүлкімен жауап береді, ал  ол жеткіліксіз болса, онда толық серіктестер өзінің барлық мүлкімен қосымша, ал 2 топ қатысушылары (салымшылары-коммандиттер) салымдар шегінде жауап береді.

 Жауапкершілігі шектеулі серіктестік – бір немесе бірнеше тұлғаларымен құрылған серіктестік, оның қатысушылары өздерінің қосқан салымдары шегінде ғана жауапты болады.

Өндірістік кооператив – пайға негізделе отырып пай иелерінің біріккен жұмыс жүргізуін айтады. Кооператив мүшелері жеке мүлкімен қосымша жауапты болады.

Өндірісті ұйымдастырудың үш түрлері болады:

1. Жеке- дара өндіріс - өнімдерді жекелеп шығарумен сипатталатын өндіріс үлгісі, олар жеке тапсырыстар бойынша жеке тұтыну заттарын шығаратын кәсіпорындар.

2. Сериялық өндіріс - кең номенклатуралы, біртектес өнімдерді бір уақытта сериялармен, партиялармен шығаруды көздейді. Оның түрлері: ұсақ сериялы, орташа сериялы, жаппай сериялы өндірістер.

3. Жаппай өндіріс – бұл түрі бойынша әр түрлі өнімдер бір уақытта үзіліссіз шығарылып отырылады, өте үлкен көлемде өнім шығарылады.

Өнеркәсіптік кәсіпорындағы өндірістік құрылымының 3 түрлері:

1. заттай – бұл құрылымды қолданған кезде кәсіпорынның негізгі цехтары мен участкілерінің әрқайсысы белгілі бір өнімді, не болмаса, белгілі бір бөлшектерді, бұйымдарды өндіруге маманданады.

2. технологиялық құрылым – технологиялық процестің ретіне байланысты цехтар орналасады және жұмыс орындалады.

3. аралас түрі – екі құрылымның да элементтерінен турады.

Кәсіпкерлік – заң шеңберінде жүзеге асырылатын, өз бетінше, тәуекелмен байланысты, сұранысқа ие және пайда табу мақсатындағы шаруашылық қызмет.

Өндірістік кәсіпкерлік- өнім өндіру, жұмыстар орындау, қызмет көрсету,  тағы тағыларға бағытталған қызметтер жатады.

Коммерциялық кәсіпкерлік - саудамен немесе тауар айырбастаумен байланысты қызмет.

Қаржылық кәсіпкерлік – сатып алу-сату қызметтегі мұнда тауар болып – ақша, валюта, құнды қағаздар болып табылады.

Жеке-дара кәсіпкерлік – жеке адамдың өз бетінше, өз мүлігі арқылы, тәуекелмен байланысты, сұранысқа ие және пайда табу мақсатындағы шаруашылық қызмет.

Кәсіпкерлік қызметтің тәуекелі – кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігіне зиян келтірудегі ресурстардың жоғалу қауіп-қатері.

Познавательные статьи:



Техника прыжка в длину с разбега

Тактические действия в защите

История Олимпийских игр

История развития права интеллектуальной собственности