Мысалы: сн3- сн- сн = сн2 → сн3- сн = сн- сн2сi
Содержание книги
- Дәріс 1. Химиялық негізгі түсініктері және заңдары.
- Дәріс 2. Атом құрылысы және периодтық жүйе. Химиялық байланыс.
- Дәріс 3. Химиялық процестердің энергетикасы.
- Тура реакцияныҢ жылу эффектісі кері таҢбамен алынҒан кері реакцияныҢ жылу эффектісіне теҢ.
- Дәріс 4 . Химиялық кинетика. Химиялық тепе-теңдік
- Сутектік көрсеткіш деп, сутек иондары концентрациясының теріс таңбамен алынған ондық логарифмін атайды:рН=-lg[H+].
- Дәріс 7. Тотығу-тотықсыздану реакциялары
- Дәріс 8. Электрохимиялық процесстер
- Дәріс 9. Электролиз.Электролиз заңдары.
- Дәріс 10. Коррозия және металдарды қорғау
- Дәріс 11. Комплексті қосылыстар
- Дәріс 16. Органикалық заттар және олардың жіктелуі. Изомериясы және номенклатурасы (аталуы)
- Дәріс 17. Органикалық қосылыстардың реакциялары.
- Мысалы: сн3- сн- сн = сн2 → сн3- сн = сн- сн2сi
- Дәріс 18 Қаныққан көмірсутектер (алкандар).
- катализатор СН3- (СН2)n – СООН
- Галогенсутекті қосып алу (Марковников ережесі).
- Химиялық қасиеттері.
- Химиялық қасиеттері.
- Дәріс 21. Көмірсутектердің галоген туындылары.
- Физикалық қасиеттері.
- Метанол хлорметан
- Дәріс 22. Ароматты көмірсутектер (Арендер).
- Бензол сақинасындағы бағытталу ережесі.
- CH = CH2 , C6H5-, OH , NH2 , -NHR, -NR2 , OR
- СН3─ С ─ СН3 болып бөлінеді
- Химиялық қасиеттері.
- аныққан альдегидтер мен кетондар
- Сн3 – С + сн3 – С → сн3 – сн – сн2 – с альдоль
- С6н5сно + naoh → c6h5coona + c6h5ch2oh
- R- COOH + NaOH → RCOONa + H2O
- Дәріс 26. Күрделі эфирлер. Майлар.
- Дәріс 27. Гетероциклді қосылыстар.
- Көмірсулардың жіктелуі.
- Крахмал мальтоза глюкоза
- Азотты органикалық қосылыстар. Амин қышқылдары. Ақуыздар (белоктар).
- Амин қышқылдарының жіктелуі.
- Жоғарғы молекулалы қосылыстар.
- n(a- A- a) + n(b- B –b) → a- [-AB-]n – b + (2n-1) ab
- Химиялық зертханада жұмыс істеу және қауіпсіздік ережелері
- Заттардың эквивалентін анықтау
- Химиялық заттардың энергетикасы
- Химиялық кинетика.Химиялық тепе-теңдік.
- Ерітінділер. Ерітіндлер концетрациясы.Электролиттер.
- Тотығу-тотықсыздану реакциялары
- Электрохимиялық процестер
- Металдардың жалпы қасиеттері. ІА,ІІА топ элементтері
- Көміртегі,қалайы,қорғасын қосылыстары
- Органикалық қосылыстардың сапалық анализі
- тәжірибе. Галогендерді ашу- Бейльштейн реакциясы.
Мысалы: СН3- СН- СН = СН2 → СН3- СН = СН- СН2СI
│
CI
3- хлорбутен-1 1- хлорбутен – 2
Көптеген органикалық реакциялар екі молекуланың арасында, молекула мен ионның арасында немесе молекула мен радикалдың арасында жүреді. Қандай бөлшектің арасында жүретіндігіне байланысты оларды иондық, радикалдық механизм деп атайды, оны R- деп белгілейді.
Ионның қатынасында жүрген реакцияны иондық механизм деп атайды.
Шабуыл жасайтын реагенттің табиғатына байланысты иондық реакция электрофильді және нуклеофильді болып бөлінеді.
Реакцияға қатысатын реагент өзінің электрон жұбын байланыс түзеуге басқа молекулаға берсе, онда нуклеофильді (электродонорлы) реагент деп атайды.
Нуклеофильдің қатысында жүретін реакцияларды нуклеофильдік реакциялар деп атайды. Nu деп белгілейді.
Мысалы: Rδ+ → Хδ- + : Nu → R - Nu + : Х- нуклеофильдік орын басу реакциясы.
..
Нуклеофильдер: Н- : ; NH-2 ; : ОН- ; : ОR
Егер молекула басқа молекуланың жұп электронын қосып алса, оны электрофильді (электронакцепторлы) реагент деп атайды. Электрофильдің қатысында жүретін реакцияларды электрофильдік реакциялар деп атайды, Е деп белгілейді.
Мысалы: R – У – Е+ → R – Е + У+ электрофильдік орын басу реакциясы.
Электрофильдер: Н+ ; Н3О+; NO2+; NO.
Өзін-өзі бақылауға арнаған сұрақтар: 1. Химиялық байланыстың қандай түрлері бар?
2 Коваленттік байланыс дегеніміз не?
3 Иондық байланыс дегеніміз не?
4 Органикалық қосылыстарға тән реакцияларды атаңыздар.
5 Нуклеофильдік, электрофильдік реагенттер дегеніміз не?
6 СН3СI + CI2 → CH2CI2 + HCI. Реакциясының барлық сатыларының теңдеуін жазыңыздар.
7 Бромсутек молекуласын мысалға алып, коваленттік байланысты түсіндіріңіздер.
8 Электрофильді механизммен әрекеттесетін органикалық қосылыстарға мысал келтіріңіздер.
|
