Электр жүктемесінің топтық графиктері

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 10 из 12Следующая ⇒

50. Құрылғыларда 1000В-қа дейін жабық ТҚ(РУ) құрылады таратқыш қалқанша(щиток) түрде, оның алдынғы бетінде өлшеуіш құралдар орнатылған, саптар басқару шаппа қосқыштармен және автоматтармен, жарық сигнализация.

Қалқаншаның артында құрастырылған жинағыш шиналар, шаппа қосқыштың контакт бөлігі, автоматтар, өлшеуіш трансформаторлар, сақтандырғыштар, және басқа құрылғылар, ТҚ(РУ) сұлбасы бойынша қаралған. Бүкіл құрылғылар металды пісірілген каркаста бекітіледі, ошиновка тірек изоляторларда бекітіледі.

ТҚ(РУ) 1000В-қа дейінге қарай бүкіл құралдар бірдей қосылады –ажыратқыштар, айырғыштар, трансформатор тока, қосқыш шиналар, жетектер – орналасады өзіңдік қорапта (камера), алшақ көршілес қораптардан шылқыған қалқа темір бетоннан, кирпичтан, асбо цементтерді плита немесе болатты жапырақтардан.

Апатты азайту үшін камера қолданылады қатар қалқаларды, бөлектету жинағыш шиналар айырғыш шиналардан, шиналы айырғыштар ажыратқыштардан, ажыратқыштар айырғыш желілерден.

Қораптар жинағыш ТҚ(РУ) металды каркас болады, құрылғылар ода бекітілген және ошиновка, қалқалар асбо цементті плиталардан, шылқыған және сеткалы қоршау бет жағынан.

КТҚ(КРУ) комплект таратқыш қондырғы конструкциясы мүлтіксіз көбінесе. Ол жабық шкафтардан тұрады құрылғылар ішінде орнатылған, өлшеулі және қалқанша құрылғылармен және көмекші құралдармен.

51. Сигнализациялау:

 Сигнализация жүйесінің байланыс желісінде пайдалану принциптері Сигнализациялау жүйесі берілген сигналдың құрамымен және сигналдың беру әдісімен анықталады.Сигнализациялау жүйесіне байланыс желісінде пайдалану принциптері жалғауыш тораптарында станцияда шақыру қызметін басқарумен сондай ақ станциялық қосылыс техникалық құралдармен байланысты.

Автоматты бақылау жүйелерінде өлшеуіш орган (датчик) сілтеуіш органға әсер етеді, ол өз кезегінен реттелетін шаманың немесе объект орналасуын (сигналдар, жебелер, бос жолдар күйін) хабарлайды (сигнализацирует) немесе жазып алады.

Қажетті жағдайда қысқа тұйықталған тоқ шамасын шектейтін аппараттар – реакторлар, электр қондырғысын артық кернеуден қорғайтын аппараттар – разрядниктер қолданылады. Өлшеуіш приборлары, қорғауыш релені және автоматиканы қосу үшін, әрі басқа да мақсаттар үшін тоқ пен кернеуді өлшейтін трансформаторлар кеңіненқолданылады. Жоғарыда аталған негізгі электр жабдықтары мен қоса, электр станциялары мен қосалқы станцияларында көптеген өлшеуіш приборлар, сондай-ақ релелік қорғаныс, автоматика, сигнализация, басқа да құрылғылар қолданылады. Өлшеуіш приборлар агрегаттардың және қондырғының жекелеген бөлшектерін бақылау үшін, электр энергияның сапасын (кернеуі мен жиілігін) бақылау үшін, әрі өндірілетін және таратылатын электр энергияның есебін алу үшін қолданылады.

Блоктау:

Энергетиканың негізгі бағыты жоғары қуатты станцияларды салумен негізделген. ТМД елдерінде жылу станцияларында куаты 150 МВт-тан 1200 МВт-ка дейін 400 энергоблок жумыс icтейді, атом электр станцияларында – 1000 жене 1500 МВт энергоблоктары, су электр станцияларында -600 жене 640 МВт энергоблоктары жұмыс істейді.

Өз мұқтажы үшiн пайдаланылатын блокты трансформаторлармен қоса резервтi трансформаторлар да орнатылады, ал бұлар блоктан емес, электр станциясыныңжоғары кернеулi шинасынан қоректенедi. Бұл трансформаторлар блокты iске қосқанда, блок генераторы әлi жұмыс iстемей тұрғанда, сондай-ақ блок трансформаторына ревизия жүргiзгенде немесе апаттықжағдайдақажет.

Қазіргі уақытта блоктары 800, 1000 МВт ЖЭС, АЭС-да жаңа КАГ – 24 комплектілі аппараттары қолданылады ( ; 24кВU ном  ; 30кАI ном  МПа P 2  ). КАГ – 24-тің құрылғысы генераторлық комплектілі ток өткізгішпен біріктірілген. 4.30 – сурете КАГ – 24 жүктеме ажыратқышының электр сұлбасы келтірілген. Әрбір полюстің құрамына QW – жүктеме ажыртқышы, QS – айырғышы мен айырғышты жерге қосатынпышағы QSGжәне4 кернеутрансформаторларыTV кіреді. Гератордың КАГ-24 -30/3000У3 жүктеме ажыратқыштары ЖЭС, АЭСның блоктық сұлбаларының ыңғайлылығын және сенімділігін арттырады.

52. Электр жабдықтарына және ғимараттарға найзағайдың тікелей түсуі,олардың электродинамикалық құртылуына және көп жағдайда балқуына алып келеді. Осы секілді қауіпті жағдайлардан сақтану үшін электр қондырғыларын немесе ғимараттарды жайтартқыш көмегімен найзағайдан қорғайды. Көп жағдайда подстанция немесе тарату құрылғыларын найзағайдан қорғауда стерженьді жайтартқыштар қолданылады, ал тораптық желілерде тросты жайтартқыштар кеңінен қолданылады. 1 – найзағай қабылдағышы; 2 – тіректі құрылым; 3 – токопровод; 4 – жерлендіруші. 5.1 сурет – Стерженьді (а) және тросты (б) жайтартқыш құрылымы Ғимараттарды және құрылыс орындарын немесе тағайындалуы бойынша бөліктерін орналасу ауданының найзағай қарқындылығына байланысты және күтіп отырған жылдық найзағаймен зақымдалу санына байланысты қорғау шаралары жүргізіледі. Ол шаралар найзағайдан қорғау құрылғысының категориясы және қорғау аумағының типімен сәйкестендіріліп жүзеге асырылады. Найзағайдың тікелей соққысынан қорғау әр түрлі типтегі жайтартқыштар көмегімен жүзеге асырылады, оларға: стерженьді, тросты, торлық және жинақталған (тросты - стерженьді) секілді түрлері жатады. Олардың ішінде кең тарағаны стерженьді жайтартқыш, ал тростық жайтартқыштар негізінен ұзын және жіңішке ғимараттарды қорғауда қолданылады. Жайтартқыштың тор түріндегі типі кәдімгі жайтартқыштың аналогтық түрі болып табылады. Найзағайдың биік ғимараттарды және жақсы жерленген металдық құрылыс орындарын зақымдайтыны бізге белгілі, жайтартқыштың қорғау қызметі осы қасиетке негізделген. Осыған сүйене отырып қорғалынатын ғимарат биіктігі бойынша жайтартқыштан төмен орналасады және тәжрибелік тұрғыда егер ол жайтартқыш қорғайтын аумаққа кіріп тұрса, ол найзағаймен зақымдалмайды. Жайтартқыштың қорғаныстық аумағы жайтартқыштың айналасындағы кеңістікті құрайды және ғимараттар мен құрылыс орындарын белгілі сенімділік дәрежесімен қамтамасыз етеді. Өндірістік, қоғамдық және тұрғын үй ғимараттары озінің құрылымдық сипаттамаларына, тағайындалуы және маңыздылығына, өрт немесе жарылыс пайда болу ықтималдылығына, технологиялық ерекшеліктеріне сонымен қатар найзағай интенсивтілігі бойынша орналасу аумағына байланысты жайтартқыш құрылғысы үш категорияға бөлінеді: I – категорияға ПУЭ бойынша В-1 және В-2 кластары, яғни өртке аса қауіпті ондіріс орындары және құрылыс орындары электр станция және қосалқы станциялар жатады. IІ – категорияға өртке қауіпті I – категорияға жатпайтын басқа ғимараттар жатады. IІІ – категорияға жоғарыда көрсетілген екі категорияға жатпайтын басқа ғимараттар жатады. Найзағайдан қорғау есебі - бұл ең алдымен қорғаныс типі мен оның зонасын және оның параметрлерін анықтау болып табылады. Типі бойынша найзағайдан қорғау келесідей: - Бір стерженьді; - Әр түрлі немесе бірдей биіктіктегі екі стерженьді; - Көпеселі стерженьді; - Бірлік тросты; - Көпеселі тросты.

53. Асқын кернеу шектеуіштерін таңдау АКШ қолданылу ортасы бойынша анықталады. Жоғарғы кернеу жағы үшін.ОПН-У/TEL кернеуі 27 кВ-тан 220 кВ дейін әуе электр желілерінің коммутациялық және найзағайдан болатын асқын кернеулерден қорғау үшін арналған. Орнату тәсілі «фаза-жер» (-60...+40⁰С). Осы жағдайда бізге кернеу классы 35 кВ, ОПН-У/TEL қажет.Төмен кернеу жағы үшін.

ОПН-РС/TEL 6-10 кВ әуе электр желілерін найзағайдан болатын асқын кернеулерден қорғау үшін арналған. Орнату тәсілі «фаза-жер». Бұрын РВО түрінің вентильді разрядтауыштарының қолданылуы қарастырылған болса, желінің барлық нүктелерінде пайдаланылады.

54.Электр қондырғыларды таңдау мен тексеру үшін үшфазлық қысқа тұйықталу тоғын (қ.т.т) анықтау жеткілікті, оның есептеу реті келесі жолдармен анықталады [23-24]; а) электр қосылысының басты сұлбасы бойынша есептеу сұлбасы содан кейін электр алмастыру сұлбасы қарастырылуы қажет; б) алмастыру сұлбасын түрлендіру жолымен біз оны жай түріне келтіреміз; ол жағдайда Э.Қ.К. белгілі мәнімен сипатталатын қорек көзі немесе қорек көздер тобы, бір қорытынды кедергі арқылы қ.т. нүктесімен байланыста болуы керек; в) қорытынды Э.Қ.К. мен қорытынды кедергінің шамасы бойыша қ.т. тоғының периодикалық құрамының бастапқы мәні содан соң қ.т. тоғының апериодикалық құрамасы, соққы тоқ және бөлек тармақтардағы тоқтың периодикалық құрамасы, және де керек жағдайда берілген t-уақыт моменті үшін қ.т. тоғының құрамаларының шамасы анықталады. Электр станциясы мен қосалқы станциядағы негізгі электр аппараттарына - әр түрлі аппараттар (ажыратқыштар, айырғыштар, қысқа тұйықтағыштар, бөлгіштер, релелік қорғау, автоматика т.б.) жатады. Синхронды генераторлар электр энергиясын өндіруге және электр желісінде кернеуді реттеуге, электр қозғалтқыштары – қосалқы механизмдер мен машиналарды қозғалысқа келтіруге, күштік трансформаторлары жоғары немесе төмен кернеудің қажетті деңгейіндегі электр энергиясын алуға қолданылады. Ажыртақышты U номиналды кернеу, Iұз.н. ұзақ номиналды тоқ, ажырату қабілеті бойынша таңдайды, одан соң оның жылулық және динамикалық тұрақытылығын тексереді. Айырғыштар ұзақ уақытқа есептелінген номиналды тоғы және номиналды кернеуі бойынша таңдалады және де каталогтық есептеу деректерімен салыстыру жолымен 6.5-кестеде келтірілген шарттары бойынша термиялық және динамикалық орнықтылығын тексеру керек. Реакторлар номиналды тоқ, кернеу және индуктивтік кедергі бойынша таңдалады. Термиялық орнықтылыққа барлық реакторлар таңдалады; ал электродинамикасында – 3% дейін реактивтілігін қоса есептейді. Күштік кабельдер қалыпты режім шарты және қ.т. кезіндегі термиялық орнықтылығы бойынша таңдалады. Шиналар қалыпты режім шарты бойынша таңдалады, сонымен қатар термиялық және электродинамикалық орнықтылыққа тексеріледі де кернеуі 20 кВ-қа дейін ЖТҚ-дағы жинақтаушы шиналары алюминийлік парақтарынан жасалады. Барлық оқшаулытқыштарды кернеуіне, оны орнататын жеріне және шектеулі механикалық күшіне қарай таңдайды.

55. Синхронды генераторлар электр энергиясын өндіруге және электр желісінде кернеуді реттеуге, электр қозғалтқыштары – қосалқы механизмдер мен машиналарды қозғалысқа келтіруге, күштік трансформаторлары жоғары немесе төмен кернеудің қажетті деңгейіндегі электр энергиясын алуға қолданылады. Қазіргі уақытта өндірісте пайдаданылатын синхронды генераторлардың түрлері (типтері): Т – жабық жүйеде жанамалы түрде ауамен салқындатылады (қуаты: 2,5; 4; 6; 12 МВт); ТВ – жабық жүйеде жанамалы түрде сутегімен салқындатылады. Қысымы 0,105-0,2 МПа қуаты: 30; 50; 60; 100; 150 МВт; ТВФ – статорды жанамалы түрде, ал роторды тікелей жеделдету әдісі арқылы сутегімен салқындатылады.Синхронды машиналардың негізгі көрсеткіштері: 1 Бос жүріс сипаттамасы; 2 Қанықпаған синхрондық реактивтік кедергі: Хd – ұзына бойына; Хq – көлденең бойына; 3 Статордағы реактивтік сейілуі, Х6 4 Шекті қоздыру тоғы If.ш.қ.т. 5 Нақты номинал қуат, SH, МВт; 6 Нақты номинал кернеу, UH, кВ; 7 Асқын өтпелі индуктивтік кедергі, ХII d; 8 Ең жоғары ЭЭҚ - Е II d;

56. Электр энергетикада қолданылатын электр аппараттарын негізінен екі түрге бөледі (шартты түрде): I. Кернеуі 1000 В-тан жоғары қондырғыларда қолданатын электр аппараттары. Оларға мыналар жатады: 1. Коммутациялық аппараттар: айырғыштар, жүктемені ажыратқыштар, ажыратқыштар, балқыма сақтандырғыштар, қысқа тұйықтағыштар, бөлшектеуіштер. 2. Өлшеуіштік аппараттар: кернеу трансформаторы, кернеуді бөлетін сыйымдылық, ток трансформаторы. 3. Токты шектеуші аппараттар: реакторлар, токты шектеуші құрылғылар. II. Кернеуі 1000 В-тан төмен қондырғыларда қолданатын электр аппааттары. Оларға мыналар жатады: 1. Балқымалы сақтандырғыштар; 2. Шаппа қосқыштар; 3. Ауыстырып қосқыштар; 4. Магниттік жүргізгіштер. Электр тізбегін ажырату уақытына байланысты барлық ажыратқыштар (кернеуі 1000 В-тан жоғары) екіге бөлінеді: 1. Электр тізбегін тез ажырата алмайтын ажыратқыштар (не быстродействующие). Олардың тізбекті ажырату уақыту: t 0,1 0,5с; мен.уак » ¸ t 0,15 0,25с; тол.аж » ¸ 109 2. Электр тізбегін тез ажырата алатын ажыратқыштар (быстродействующие). Олардың уақыты: t 0,03 0,05с; мен.уак » ¸ t 0,05 0,08с; Жұмыс істеу әрекетіне байланысты доғаны сөндіретін құрылғылар негізіне үш топқа бөлінеді: 1. Өздігінен үрмелі (автодутьем) доға сөндіргіш камера; Мұнда газдың жоғары қысымы және үлкен жылдамдығы доғада бөлінетін энергияға әсерін тигізеді. 2. Трансформаторлық майды күшпен үрлейтін құрылғы. Мұнда майды арнайы гидравликалық механизмдермен ажыратқыштың түйіспелеріндегі доғаға күшпен жеткізеді. 3. Магниттік үрдемелі доғаны сөндіргіш камера. Мұнда доға электромагниттік өрістің әсерінен тар каналдарға немесе саңлауларға жеткізіледі де, сонда сөндіріледі. Жоғары кернеулі ажыратқыштарға қойылатын жалпы талаптар: - электр тізбегін сенімді ажырату; - ажырату қуатының жеткіліктілігі; - тізбекті тез ажырату; - қайта қосу автоматын (АПВ) ажыратқыштардың құралымында қолдану; - әрбір фазаны бөлек басқаратын мүмкіндігінің болуы (кернеуі 110 кВ және одан да жоғары ажыратқыштар үшін); - жарылудан және өрттен қауіпсіздендіру; - құралымының қарапайымдылығы; - пайдалануға ыңғайлылығы; мөлшері, салмағының аздығы; монтаж жасаудың қарапайымдылығы; - жұмыс істегенде шудың болмауы.

57. Электр тұтынушыларға(қабылдағыштарға) жататындар: электрмен жарықтану лампалары, тұрмыстағы және өндірістегі қыздыру аспаптары, электр-қозғалтқыштары, өндірістік электр пеші, электролиздық қондырғылары, электротермиялық және электрмен пісіру қондырғылары, ауа баптағыштары (кондиционерлері) мен тоңазытқыштар (холодильники), радио және телеқондырғылар, дәрігерлік және басқа да арнайы қондырғылар. Сонымен қатар, электр энергияны өндіріс кәсәпорындары, электрлендірілген тасымалдау көлігі, ауыл шаруашылығы, үй-жай шаруашылығы мен тұрмыстық тұтынушылар, қалаларда және ауылдарда қызмет ететін салалардың тұтынушылары, электр станциялардың өзіндік мұқтаждары пайдаланады. Әдетте, электр желісімен тасымалданатын және бөлінетін электр энергияның технологиялық шығынын ескеру керек. Қалалардың, ауылдардың және өндірістердің электр энергияны тәулігіне, айына және жылына пайдаланулары бір қалыпты емес. Оның себебі, кәсіпорындары бар, екі және үш кезекпен жүктеменің әр түрлі деңгейімен жұмыс істейді. Тағы да ескеретін мәселелер, олардың кезектерінің арасында үзіліс болады, жаз күндерінде, мейрамдарда және демалыс күндері тұтынушылардың жұмыс режімі әр түрлі. электр қабылдағыштардың және бір топ электр тұтынушылардың жұмыс режимі олардың түрлеріне, атқаратын қызметтеріне және оларды пайдалану тәртібіне байланысты. Электр энергияны пайдалану режімі тұтынушылардың графигімен белгіленеді, яғни электрқондырғының қуатының уақытқа сәйкесті өзгеруі диаграмма түрінде беріледі.

58. Өлшеуіш ток трансформаторы - Жұмыс тізбегіндегі бірінші орамадағы токты 5 А немесе 1 А-ге дейін төмендететін электр өлшеуіштік аппараттарын ток трансформаторлары деп атайды. Сонымен қатар, ток трансформаторы өлшеуіш және сақтандыру құралдарын бірінші тізбектің жоғарғы кернеуінен бөледі. Ток трансформаторы тұйықталған электротехникалық темірден жасалған өзектен , біріші орамадан және екінші орамадан тұрады. Бірінщі жоғары кернеулі орамасы электр энергия көзіне тізбектеп қосылады, ал екінші орамаға өлшеуіш немесе
сақтандырғыш құралдарын (амперметр, счетчик, реле т.с.т.с) қосады. Номиналдық трансформациялық коэффициенті мынадай формуламен
анықталады: К₁=I_1ном/I_2ном»W₁/W₂

Ток трансформаторының дәлдігінің 5 класы бар. Олар мыналыр: 0,2; 0,5;
1; 3; 10;

59.Өлшеуіш кернеу трансформаторы - Бұл кернеу трансформаторы кернеуі 380 В-тан жоғары қондырғыларда приборларды қоректендіну үшін қолданады. Кернеу трансформаторының негізгі элементтері мыналар:
1 – тұйықталатын электротехникалық темірден жасалған өзек;
2 – жоғары кернеулі бірінші орама;
3 – төменгі кернеулі екінші орама

Кернеу трансформаторының номиналдық коэффициентін мына
формуламен табуға болады: К₁=U_1ном/U_2ном»W₁/W₂

Кернеу трансформаторларының дәлдігінің төрт класы бар. Олар мыналар:
0,2; 0,5; 1 және 3

60.Қосалқы станциялық оқшаулағыштар. Оқшаулатқыштар тізбектің ток жүретін бөліктерін бекіту үшін, оларды жерден және қондырғының басқа да бөліктерінен оқшаулау (изоляциялау) үшін қолданылады. Сондықтан да оқшаулатқыштың электрлік және механикалық беріктігі жеткілікті болып, ыстыққа төзімді, әрі ылғал өткізбеуі тиіс. Оқшаулатқыштар станциялық, аппараттық және желілік болып бөлінеді. Станциялық оқшаулатқыштар электр станциялары мен қосалқы станцияларының тарату құрылғыларындағы шиналарды бекіту, әрі оқшаулау үшін қолданылады. Аппараттық оқшаулатқыштар аппараттардың ток жүретін бөліктерін бекітуге арналған. Желілік оқшаулатқыштар электр берілісінің ауа желісіндегі сымдарды және ашық тарату құрылғыларындағы шиналарды бекітуге қолданылады. Станцияларды және желілік оқшаулатқыштарды атмосфералық әсерге өте төзімді, сондай-ақ механикалық және электрлік беріктігі мен ерекшеленетін фарфордан немесе шыныдан жасайды.

61. Шиналық конструкциялар. Тарату құрылғыларында шиналар жиі қолданылады. Себебі шиналар монтаж жасағанда немесе оларды пайдаланғанда үнемді әрі сенімді. Генераторлық кернеумен (6-24 кВ) жұмыс істейтін қондырғыларда қатқыл алюминий шинасы қолданылады. Шиналардың құралымы одан өтетін токқа байланысты әр түрлі болады.

- 2000 А дейінгі токқа – бір тілікті шина;
- 2000-3000 А дейінгі токқа – екі тілікті шина;
- 3000-4000 А дейінгі токқа – үш тілікті шина;
- кейде тізбектің тоғы 2000 А-ден жоғары болғанда қораптық шиналар
қолданылады.

Кернеудің деңгейіне және экологиялық жағдайларға байланысты кейде иілгіш шиналар пайдаланылуы мүмкін.

Электр қондырғыларында қатқыл шиналар эмальмен боялады.
А фазасы – сары түспен;
В фазасы – көк түспен;
С фазасы – қызыл түспен боялады.
Шиналардың боялу себебі боялған шиналар жақсы салқындатылады және оларды пайдалану қолайлы болады.

62.Таратқыш құрылғылар мен қосалқы станциялар. Тарату құрылғысы – электр энергияны қабылдап алатын және оны бөлетiн электрлiк қондырғы. Тарату құрылғысының құрамына кiретiн негiзгi элементтер:
– аппараттар, оқшаулатқыштар және бiрiншi реттiк тiзбектiң сымдары;
– екiншi реттiк тiзбектiң басқару және қорғаныстық аппараттары;
– көмекшi құрылғылар (аккумулятор батареялары, компрессорлар, т.с.с.);
– аппараттарды және оқшаулатқыштарды орнататын темiр тiректер;
– үй немесе үйдiң бөлiгi, iргетасы және көмекшi құрылғылар.

 Тарату құрылғысына қойылатын жалпы талаптар: сенiмдiлiгi; үнемдiлiгi; қолайлылығы; өртке-жарылысқа және адамға қауiпсiздiгi; экологиялық тазалығы; тарату аймағын кеңейтуге мүмкiндiгi. Тарату құрылғысының келесідей түрлерi бар:
– Жабық тарату құрылғысы (ЖТҚ-ЗРУ);
– Ашық тарату құрылғысы (АТҚ–ОРУ);
– Үйдiң iшiнде орнатылатын комплектiлi тарату құрылғысы (КТҚ–КРУ);
– Сыртта (ауада) орнатылатын комплектiлi тарату құрылғысы (СКТҚ–
КРУН);
– Комплектiлi трансформаторлы қосалқы станция (КТП).

Тарату құрылғыларын таңдағанда төмендегiдей мәселелердi ескеру керек: номиналь кернеудi; электрлiк жалғану сұлбаларын; қондырылатын (орналастырылатын) жабдықтардың және аппараттардың сыртқы шектiк көлемiн (габариттерiн); қондырғыларды қоршаған ортаны.

63.Қосалқы станциялар

Электрлік қосалқы станция (ЭҚС)(электрическая подстанция) – электр энергиясын түрлендіруге және таратуға арналған электр қондырғысы.

Электр станцияларында өндірілетін электр энергиясы түрлендіріліп, тұтынушылар арасында таратылады және оны қашық аралықтарға жеткізу электр желісі мен электр қосалқы станциялары арқылы іске асады.

Қосалқы станциялардың, станциялардың және энергетикалық жүйелердің тәуліктік жүктеме графиктері тұтынушылардың тәуліктік графиктерінен өзгеше. Себебі, қосалқы станциялардың және станциялардың жүктеме тәуліктік графигін тұрғызғанда электр желісінің әрбір үзбесіндегі, электр берілісі желісіндегі және трансформаторлардағы қуаттың шығындарын есептеу қажет.

Электр станциясы мен қосалқы станциядағы негізгі электр аппараттарына - әр түрлі аппараттар (ажыратқыштар, айырғыштар, қысқа тұйықтағыштар, бөлгіштер, релелік қорғау, автоматика т.б.) жатады.

Электр энергетикада ажыратқыш аппараттардың айрықша маңызы бар, олар станциялар мен қосалқы станциялардағы жекелеген тізбектердің агрегаттарын қалыпты режімде және апаттық жағдайда қосу және ажырату үшін қажет. Ажыратқыш аппараттарға жататын: рубильниктер, ажыратқыштар автоматтары, балқымалы сақтандырғыштар, контакторлар, магниттік іске қосқыштар, бөлгіштер, қысқа тұйықтағыштар және жоғары вольтті ажыратқыштар

Жоғарыда аталған негізгі электр жабдықтары мен қоса, электр станциялары мен қосалқы станцияларында көптеген өлшеуіш приборлар, сондай-ақ релелік қорғаныс, автоматика, сигнализация, басқа да құрылғылар қолданылады.

Өлшеуіш приборлар агрегаттардың және қондырғының жекелеген бөлшектерін бақылау үшін, электр энергияның сапасын (кернеуі мен жиілігін) бақылау үшін, әрі өндірілетін және таратылатын электр энергияның есебін алу үшін қолданылады.

Релелік қорғаныс және автоматика құрылғылары қондырғыдағы апатты және бұзылған жұмыс режімін тез реттеуге ықпал етеді, әрі олардың қалыпты режімін тез түзетеді.

Қосалқы станцияның электрлік сұлбалары, олардың атқаратын қызметіне байланысты таңдалады. Қосалқы станциялардың тұтынушылық, аудандық және тораптыќ түрлері болады. Электр энергияны жеткізіп беру желілеріне қосу бойынша тұйық, тарамды және транзитті қосалқы станциялар деп бөлінеді. Сонымен қатар трансформаторлық қосалқы станциялар екі, үш, төрт және одан да көп кернеуде жұмыс істеуі мүмкін. Қосалқы станциялардың көбін (80%) 35- 220 кВ кернеуінде тұрғызады және де, көбінесе ажыратқышсыз жоғары кернеуде немесе қарапайым сұлбаларда тұрғызылады. Мұндай қосалқы станцияларда трансформатор саны 1-2 ғана болады.

Бір трансформаторлы қосалқы станцияның, бөлектеуіштің және қысқа тұйықтауыштың көмегімен қосылу сұлбасы 8.2.18-суретте көрсетілген

Қазіргі уақытта құрама және жеңілдетіген сұлбалар қолданылады. Оларда бөлектеуіштер және қысқа тұйықтағыштар пайдаланылады

Жоғары және орта кернеулі 35-500 кВ түйінді қосалқы станциялар үшін айналма шинасы бар бір жүйесі секцияланған шина – трансформаторлар сұлбасы (8.2.21-сурет), көп бұрышты және тізбектегі бір ажыратқыш бар сұлбасы қолданылады.

Екі трансформаторлы және төрт желілі сұлба сенімді және үнемді. Бұл жағдайда желі-шина (8.2.22-сурет) немесе қиыстырылған төртбұрыш (8.2.23-сурет) сұлбалары қолданылады. Қосалқы станцияның төменгі кернеу (6-10) кВ жағында қосарланған

шина жүйесі немесе дара секцияланған шина жүйесінің сұлбасы қолданады. ҚТ тоғының мөлшерін төмендету үшін секциялы және шина аралық ажыратқыштарды қалыпты режімде ажыратады. Егер де секцияны ажыратса, онда желіні резервті қосатын автоматпен (РҚА-АВР) қосады. 6-10 кВ-тен шығатын кабельді желілер реактор арқылы қосылады.

Жүктеме графиктері 2-ге бөлінеді: жеке графиктер – жеке қабылдағыштар үшін, топтық – қабылдағыштар тобы үшін. Жеке жүктеме графиктері кіші әріптермен: p(t); q(t); i(t); ал топтық жүктеме графиктері бас әріптермен: P(t); Q(t); I(t) белгіленеді

Жеке графиктер электр энергиясының қуатты қабылдағыштарының жүктемелерін анықтау үшін қажет (электр пештері, түрлендіргіш агрегаттар, бас жетектер, жаймалау станоктары және т.б.).

Әдетте, кәсіпорындардағы электр жабдықтауды жобалауда топ-топтық жүктеме графиктері осы кәсіпорынның активті және реактивті қуаттады тұтынуын айқындауға, кәсіпорынды қоректендіретін ток көзін дұрыс және тиімді таңдауға, сондай-ақ электр жабдықтаудың барынша тиімді сұлбасын жасауға мүмкіндік береді.

Уақыт ұзақтығы бойынша өндірістік кәсіпорынның жүктеме графигі кезектік, тәуліктік және жылдық болып жіктеледі. Өндірістің әрбір саласының технологиялық процеспен анықталатын өзіне тән жүктеме графигі болады.

Қабылдағыштардың жұмыс тәртібінің реттілігі бойынша олардың жекелей жүктеме графиктері периодтық, циклдық, циклдық емес және реттік емес болып бөлінуі мүмкін.

Топтық жүктемелер периодтық, жартылай периодтық және реттік емес болып бөлінеді.

Познавательные статьи:



Формы дистанционного обучения

Передача мяча двумя руками снизу

Значение правильной осанки для жизнедеятельности человека

Основные ошибки при выполнении передач мяча на месте