Ежелгі дәуір тіл білімі

↑

▷ Содержание

Стр 1 из 2Следующая ⇒

Шаблон для закрытых вопросов (пять вариантов ответов)

Примечание: в таблице запрещается добавлять удалять строки, колонки, разбивать или объединять ячейки, менять "шапку таблицы".

Сокращение:

- № - номер вопроса;

- об - объект - "Т" (Вопрос) или "A","B","C","D","E" (вариант ответа);

- по - правильный ответ (отмечается символом "+"). В вопросе может быть только один правильный ответ;

- Тема (Глава)- Поле для ввода названия главы темы. Значение по умолчанию: [Нет];

- б - балл (сложность вопроса).Допустимые занчения 1,2,3 (1-самый легкий,3-самый сложный).Значение по умолчанию 1;

- тв - Тип вопроса. Допустимые значения Лек (Лекционный), Сем (Семестрового занятия), СРС (Самостоятельная работа студента),ПРК (Практические занятия), Лаб (Лабораторные занятия),КРС (Курсовая работа студента), УПП (Учебно-производственная практика),Дип (Дипломная работа),ГЭК (Гос. экзамен).

Примечание:

- Зеленым цветом помечены ячейки, не требующие ввода информации.

- Жёлтым цветом помечены ячейки в таблице, где нельзя менять данные.

- Белым цветом помечены ячейки в таблице, где можно вносить изменения.

№

об

по

Тело вопроса (варианты ответов)

Тема (Глава)

б

тв

Т

Тіл білімінің ең негізгі нысаны:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны, мақсат, міндеттері

Лек

A

Тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

B

+

Адамзаттың дыбыс тілі

C

Тілді зерттеудің әдіс-тәсілдері

D

Тіл білімінің тарихы

E

Тіл философиясы

Т

Жалпы тіл білімінің жеке тіл білімінен айырмасы:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны, мақсат, міндеттері

Лек

A

Туыс тілдер тобын зерттейтіндігінде

B

Белгілі бір тілдің даму заңдылықтарын зерттейтіндігінде

C

+

Тілдің жалпы теориясы туралы ғылым екендігінде

D

Тілдің семантикасын зерттейтіндігінде

E

Тіларалық қатынастарды зерттейтіндігінде

Т

Тіл білімі жататын ғылымдар саласы:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны, мақсат, міндеттері

Лек

A

Жаратылыстану ғылымдары

B

Дәл ғылымдар

C

Ғылымдардың түйіскен саласы

D

+

Қоғамдық  ғылымдар

E

 «Өзін және өзі үшін зерттелетін» сала

Т

Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Философия, саяси экономика

B

 Тарих, археология, этнография

C

+

Психолингвистика, социолингвистика, лингвомәдениеттану,т.б

D

 Педагогика, психология

E

 Палеонтология.

Т

Этникалық тіл білімі

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

Тілдің әлеуметтік сипатын зерттейді

B

Тілдің психологиялық сипатын зерттейді

C

Тілдің жалпы құрылымын зерттейді:

D

Тілдің  қоғамдағы қызметін зерттейді

E

+

Тілдің халық мәдениетіне, дүниетанымына қатысын зерттейді

Т

Қолданбалы тіл білімі

Тіл білімінің тарихы, қалыптасу кезеңдері

Лек

A

+

Тілдің практикалық талаптарға сай қолданылуын зерттейді

B

Тілдің  шығу  тегін зерттейді

C

Тілдің  қызметін зерттейді

D

Тілдің құрылымын, жүйесін  зерттейді

E

 Жасанды тілдердің пайда болуын, түрлерін  зерттейді

Т

Аймақтық (ареалдық) тіл білімінің зерттейтіні:

Тіл білімінің басқа  ғылымдармен байланысы

Лек

A

Бір тілдің диалектілері, оладың сипаты

B

Бір тілдегі кірме элементтер

C

Бір тілдегі говорлар, олрдың жүйесі

D

+

Тіл құбылыстары тараған табиғи аудандар

E

 Әдеби тілдің нормалық белгілері

Т

Тіл дамуына әсер ететін негізгі сыртқы жағдайлар:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

Халықтың әлеуметтік құрамы

B

+

Қоғамдық - әлеуметтік өзгерістер

C

Ғылым , техниканың дамуы

D

 Идеологияның күші

E

Көркем әдебиеттің дамуы

Т

Этнос дегеніміз:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

Әлеуметтік ұйым

B

Әлеуметтік институт

C

Әлеуметтік топ

D

+

Тайпа , халық

E

Әлеуметтік бірлестік

Т

Әлеуметтік тіл білімінің қарастыратыны:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

Жергілікті және әлеуметтік диалектілер

B

+

Тілдің кызметіне әлеуметтік жағдайлардың әсері

C

Әлеуметтік жағдайлардың тілдің лексикасына тигізетін әсері

D

Әдеби тілдің дамуы

E

Тілдегі сөйленістер ( говорлар)

Т

Экстралингвистиканың қарастыратыны:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

Тілдің ішкі мағыналық жағы

B

Тілдің құрылымдық жағы

C

Тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

D

Тілдегі кірме сөздер

E

+

Тілдің сыртқы дүниемен , қоғаммен байланысы

Т

Этностың өмір сүруінің басты шарты:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

Оңды тұрмысы

B

+

Тілі

C

Діні

D

Рухани байлығы

E

Мәдениеті

Т

Интерлингвистиканың мақсаты:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Лек

A

Тілдердің бір-біріне әсер ету процесін зерттеу

B

Аймақтық тілдерді зерттеу

C

+

Тіларалық қатынас қызметін атқаратын халықаралық тілдерді зерттеу

D

Жасанды халықаралық тілдерді зерттеу

E

Кірме сөздердің тарихын зерттеу

Т

Тіл мен ойлаудың өзара байланысын зерттейтін сала:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

Лингвосемиотика

B

+

Менталингвистика

C

Психолингвистика

D

Этнолингвистика

E

Социолингвистика

Т

Тіл мен ойлаудың байланысын зерттеудің негізгі аспектісі:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

 Гносеологиялық (танымдық) және физеологиялық аспект

B

Психологиялық аспект

C

 Синтаксистік және логика-грамматикалық аспект

D

+

Ойлау мен тіл біртұтас, семантикалық аспект  

E

Семиотикалық аспект.

Т

Тіл мен ойлаудың байланысы

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика

Лек

A

Тіл мен ой тепе-тең бірлікте, ешқандай айырмашылығы жоқ

B

Тіл мен ойлау арасында ешқандай бірлік жоқ , бір-бірінен бөлек те өмір сүре алады

C

+

Тіл мен ой өзара тығыз байланысты, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

D

Тіл ойсыз да өмір сүреді

E

Тіл мен ойдың байланысы физиологиялық сипатта

Т

Тіл жүйесі деген:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Тілдің иерархиялық қатынастары

B

Тіл жүйесіндегі парадигмалық қатынастар

C

Тіл жүйесіндегі синтагмалық қатынастар

D

+

Шартты қатынастағы, біртұтас тіл элементтерінің  жиынтығы

E

Тілдік қабаттардың жиынтығы

Т

Тіл жүйесіндегі парадигмалық қатынастар:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Синхрондық қалыптың  ерекше түрі

B

Синтаксистік қатынастардың күрделі жүйесі

C

+

Мағыналық жағынан  бір тектес тіл элементтерінің тобы

D

Синтагмалық қатынастың бір түрі

E

Иерархиялық қатынастардың бір түрі

Т

Тіл жүйесіндегі синтагмалық қатынастар:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Диахрондық қалыптың бір түрі

B

Морфологиялық категориялық қатынастар

C

Иерархиялық қатынастың бір түрі

D

Парадигматикалық қатынастың бір түрі

E

+

Тіл  элементтерінің сөйлеу үстінде тіркесе жалғасуы.

Т

Иерархиялық қатынастар:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Сем

A

Парадигматикалық қатынастар

B

Синтагматикалық қатынастар

C

Синхрондық, диахрондық қалыптағы қатынастар

D

+

Тілдік элементтердің бір-бірімен сатылай қарым-қатынасы

E

Парадигмалық, синтагмалық қатынастардың жиынтығы

Т

Тіл дамуының диахрондық қалпы:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

+

Тіл элементтері дамуының әр мезгілдік  қалпы

B

Тіл жүйесінің даму қалпы

C

Тіл жүйесінің көлденең бағытта дамуы

D

Тіл дамуының бір мезгілдік қалпы

E

Тіл дамуының статикалық қалпы

Т

Семиотика:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Сем

A

Сигналдық таңбалар жүйесі

B

Акустикалық таңбалар жүйесі

C

Тілдік таңбалар жүйесі

D

Ымдау, нұсқау таңбалары

E

+

Жалпы таңбалар жүйесі туралы ғылым.

Т

Тілдік таңбалар жүйесінің көрсеткіші

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Синтаксистік тіл бірліктері

B

Морфологиялық тіл бірліктері

C

+

Тіл құрылымындағы барлық элементтер

D

Тек сөздер жүйесі

E

Тек дыбыстар жүйесі

Т

Тілдік таңбалардың тілдік емес таңбалардан өзіндік ерекшелігі:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Адамдардың бәріне ортақтығы

B

Белгілі  бір жайды хабарлайтыны

C

Сигналдық белгілерді білдіретіні

D

+

Тіл жүйесіндегі барлық элементтермен қатынаста болатыны

E

Символдық белгілерді білдіретіні

Т

Тілдік таңбалардың қалыптасу ерекшеліктері:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Тілдік таңбалар бір жақты құбылыс

B

+

Тілдік таңбалар екі жақты құбылыс

C

Тілдік таңбалар акустикамен, дыбысталумен байланысты құбылыс

D

Тек ішкі идеялық мазмұнмен байланысты құбылыс

E

Тілдік емес таңбалармен бірдей

Т

Тілдік таңбалардың сипаты:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Тек таңбалаушы сипатқа ие

B

Тілде таңбалық сипат жоқ

C

Тек таңбаланушы сипатқа ие

D

+

Әрі таңбаланушы, әрі таңбалаушы сипатқа ие

E

Тілдік таңба тек атауыш сөздерге тән

Т

Тіл деңгейлерінің басты сипаты:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Деңгей әр тектес тілдік единицалардан тұрады

B

Бір деңгей басқа деңгейге қатыссыз болады

C

+

Әрбір тіл деңгейі автономиялық  сипатта екені

D

Тіл деңгейі тек таңбалық жүйе екені

E

Тіл деңгейі жалпы тіл құрылымын білдіретіні

Т

Тіл деңгейлерін жасайтын:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Сем

A

Дыбыстар

B

Сөздер

C

Морфемалар

D

Сөз тіркестері

E

+

Тіл жүйесінің салалары.

Т

Грамматикалық категориялар:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Грамматикалық формалардың жиынтығы

B

Грамматикалық мағыналардың жиынтығы

C

+

Грамматикалық формалар мен мағыналардың бірлігі

D

Грамматикалық деңгейлер жүйесі

E

Лексикалық тұлғалардың грамматикалануы

Т

Грамматикалық категориялардағы мағына мен форманың арасалмағы:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Грамматикалық форма маңызды

B

+

Грамматикалық форма мен мағынаның бірлігі маңызды

C

Грамматикалық мағына маңызды

D

Грамматикалық форма мен категория арасалмағы тең дәрежеде

E

Грамматикалық формаларды жасаушы дыбыстар мен морфемалар маңызды

Т

Грамматикалық категориялардың тіл деңгейлеріне қатысы:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Тіл деңгейлерінің бәріне де қатысты

B

Морфологиялық деңгейге ғана қатысты

C

Синтаксистік деңгейге ғана қатысты

D

+

Морфологиялық, синтаксистік деңгейлерге қатысты

E

Фонетика мен лексикологияға қатысты

Т

Грамматикалық форма:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Сөздің сыртқы тұлғасы

B

Грамматикалық тәсілдер

C

Грамматикалық мағынаны берудің ситетикалық тәсілдері

D

Грамматикалық мағынаны берудің аналитикалық тәсілдері

E

+

Грамматикалық мағынаны білдіретін тілдік тұлға

Т

Грамматикалық мағына:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Сөздердің жалпы мағынасы

B

Сөз табындағы жеке категориялардың мағынасы

C

Синтаксистік категориялар мен тәсілдер арқылы берілетін мағына

D

+

Грамматикалық амал-тәсілдер арқылы берілетін мағына

E

Сөзжасам я сөз түрлендіруші қосымшалар білдіретін мағына

Т

Грамматикалық құрылыстың негізі:

Тілдің жүйелік құрылымы, таңбалық сипаты

Лек

A

Сөз

B

+

Грамматикалық категориялар

C

Морфема

D

Сөз тіркестері

E

Сөзжасам

Т

Тіл дамуына әсер ететін жағдайлар:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

Тілдің ішкі құрылымдық заңдары

B

Сыртқы  тілден тыс жағдайлар мен өзгерістер

C

+

Тіл дамуының ішкі заңдылықтары мен сыртқы жағдайлар

D

Қоғамдық-әлеуметтік  өзгерістер

E

Халықтың этникалық құрамындағы даму

Т

Тілдің өте баяу дамитын саласы:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

+

Грамматика

B

Лексика

C

Семантика

D

Сөз тіркестері

E

Терминдер

Т

Тіл дамуының негізгі жалпы заңдылығы:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

Сатылап даму

B

Тоғысу

C

Революциялық жол

D

Тілдердің бір-бірен әсері

E

+

Эволюциялық жол

Т

Тілдің жетекші қызметі:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

+

Тілдің коммуникативтік қызметі

B

Тілдің танымдық, ақпараттық  қызметі

C

Тілдің эмоционалдық -экспрессивтік қызметі

D

Тілдің метатілдік қызметі

E

Тілдің таңбалық қызметі

Т

Қостілділік дегеніміз:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

Аралас тіл

B

+

Екі тілдің бір территорияда, бір әлеуметтік ортада қызмет етуі

C

Бір тілдің екінші тілге ықпал етуі

D

Шетел тілінің жергілікті тілге ықпал етуі

E

Әдеби тіл мен жергілікті ерекшеліктерді араластырып сөйлеу

Т

Тіл дамуының негізгі көрсеткіші:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

Тілдің формалары  мен варианттарының дамуы

B

Тілдің мағыналық  жақтан дамуы

C

Грамматикалық категориялардың дамуы

D

+

Тілдің функциялық қызметінің дамуы

E

Тілдің таңбалық қызметінің дамуы

Т

Классикалық тіл білімдері:

Ежелгі дәуір тіл білімі

Лек

A

+

Ежелгі Грек, Үнді, Қытай тіл білімдері

B

Қайта өркендеу дәуіріндегі тіл білімі

C

Салыстырмалы-тарихи тіл білімі

D

Неолингвизм; канондық тіл

E

Структуралық тіл білімі

Т

Ежелгі Қытай тіл білімін сипаттайтын негізгі факторлар:

Ежелгі дәуір тіл білімі

Лек

A

Диалектизмдерді зерттегені

B

Иероглифтердің мағынасын түсіндіруі

C

 Буын жүйесін зерттегені

D

+

 Ат қою мен грамматикалық өнер теориялары

E

2000 жылдан артық уақыт бойы дербес, оқшау дамығаны

Т

Ежелгі Үнді тіл білімін сипаттайтын негізгі факторлар:

Лек

A

Б.з.б. 5-ғасырдан басталатыны

B

Үндіеуропа тіл білімінің дамуына әсер еткені

C

+

Тұңғыш сипаттама грамматика жасағаны

D

 «Веда» тілінің 5 томдық сөздігін жасағаны

E

Грамматика мәселерін көтергені

Т

Ежелгі Грек тіл білімі пайда болуына түрткі болған себептің бірі:

Орта ғасыр тіл білімі

Лек

A

Көне Грек философиясының бір саласы ретінде қалыптасқаны

B

+

Гомердің «Илиада» мен «Одиссея» жырының тілін зерттелуі

C

Б.з.б. 5-3 ғасырлардан басталғаны

D

Логикалық көзқарасты дамытқаны

E

Грамматика мәселелерін көтергені.

Т

Филология сөзінің мағынасы:

Орта ғасыр тіл білімі

Лек

A

 Сөз төркіні

B

 Сөзді білу

C

+

 Сөзді сүю

D

 Сөз тыңдау

E

Сөзді түрлендіру

Т

Орта ғасырлар тіл білімін сипаттайтын негізгі фактор:

Орта ғасыр тіл білімі

Лек

A

+

Канондық тілдің зерттелуі

B

Грамматикалар жазылғаны

C

Сөйлеу тілінің зерттелгені

D

Сөздіктер жасалғаны

E

Жаңа ашылған тілдердің зерттелгені.

Т

Орта ғасырлардағы араб тіл білімін сипаттайтын негізгі фактор:

Орта ғасыр тіл білімі

Лек

A

+

араб Халифаттары заманында ерекше дамығаны

B

Араб тілі құрылымын зерттегені

C

Көне үнді тіл білімінің ықпалы тигені

D

Көне грек тіл білімінің ықпалы тигені

E

Басқа (түркі) тіл білімдерінің зерттелуіне ықпалы тигені

Т

Қайта өркендеу дәуіріндегі тіл білімін сипаттайтын негізгі фактор:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

Орта ғасырдағы догмалық ғылымға қарсы көзқарастар туғаны

B

Көне рим (латын) жазбаларын зерттегені

C

Көне грек жазба нұсқаларын зерттегені

D

Универсалды грамматиканың жасалғаны

E

+

Жаңадан ашылған тілдерді зерттегені, ежелгі дәуір лингвистикасын дамытқаны

Т

ХІХ ғасырда салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушылар:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

+

Ф.Бопп, Р.Раск, Я.Гримм

B

Бодуэн де Куртенэ

C

И.Гердер, А. Арно,

D

Ф. де Соссюр, Э. Сепир

E

Ф. Фортунатов, В.В Виноградов

Т

Салыстырмалы-тарихи әдістің негізгі мақсаты:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

Тілдердің типологиялық жақындығын зерттеу

B

+

Туыс тілдердің бастапқы Ата тілдік күйін қайта қалпына келтіру

C

Тілдерді салыстырып зерттеу, әсерін айқындау

D

Тілдердің грамматикалық  құрылымын зерттеу

E

Жалпы тілдің шыққан тегін зерттеп табу

Т

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің зерттейтіні:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

Тілдердің синхрондық сипаты

B

Нормативті тіл білімі

C

+

Тегі бір туыс тілдер

D

Жалпы тіл білімі мәселелері

E

Тілдердің құрылымы

Т

Тілдерді салыстырмалы-тарихи зерттеудің нәтижесі:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

+

Тілдердің туыстық жүйесін анықтағаны

B

Тілдерді типологиялық жағынан топтастырғаны

C

Жаңадан ашылған тілдерді сипаттағаны

D

Тіл арқылы ұлттық рухты анықтағаны

E

Тілдік одақтарды зерттегені

Т

Тіл философиясының мәні:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

Тіл табиғатын, мәнін зерттегендігінде

B

Тіл мен қоғамның қатысын зерттегендігінде

C

Тіл тарихын зерттегендігінде

D

+

Тілді халықтың рухани өмірімен байланысты зерттегендігінде

E

Тіл мен ойлаудың байланысын зерттегендігінде

Т

Тіл философиясының негізін салған:

ХІХ ғасыр тіл білімінің жаңа дәуірі

Лек

A

 И. Гердер

B

Ф. Шлегель, В.  Вундт

C

+

Вильгельм фон Гумбольдт

D

  А. Шлейхер

E

В.  Вундт

Т

Тілдердің типологиялық топтастырылуы:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Тілдердің туыстығына қарай

B

Тілдердің байланысына қарай

C

Тілдердің тілдік одақтарға бірігуіне қарай

D

+

Тілдердің құрылымындағы ұқсастығына қарай

E

Тілдердің функционалды сипатына қарай

Т

Тілдердің алғашқы типологиялық топтастырылуы:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Синтаксистік негізде

B

Фонетикалық негізде

C

Семантикалық негізде

D

Лексикалық негізде

E

+

Морфологиялық негізде

Т

Логикалық бағыттың негізгі идеясы:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Тілдің танымдық қызметін, тілдік категориялардың логикалық сипатын анықтау

B

Тілдің оймен байланысын анықтау

C

Тіл категорияларын жүйелеуде олардың қызметі мен мазмұнына көңіл бөлу

D

Тілдің синхрондық қалпын зерттеу

E

Тілдің диахрондық қалпын зерттеу

Т

Тіл білімінде логикалық көзқарастың басталуы:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Ортағасырлық схоластикалық ғылымнан

B

17 ғ. І жартысындағы рационалдық концепциялардан

C

19 ғ. логика-философиялық ағымдардан

D

+

Көне грек философтарынан

E

20 ғ. логика-философиялық ағымдардан

Т

Мәскеу лингвистикалық мектебін сипаттайтын негізгі фактор:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Ф.Фортунатов ;тілдің фонетикалық заңдарына ерекше мән беруі

B

Компаративизм идеясын қолдап, қазіргі грамматика теориясын дамытқаны

C

Орфография, пунктуация ережелерін жетілдіргені

D

Сөздіктер жасағаны

E

Фонетика заңдарын зерттеуге мән бергені

Т

Қазан лингвистикалық мектебін сипаттайтын негізгі фактор:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

И.Бодуэн де Куртенэ ; тілдің статикалық күйі,фонема мәселесіне мен беруі

B

 Біртұтас ұлттық тілді жоққа шығаруы

C

Жас грамматиктер концепциясын қолдап, индивидуалдық психологияға мән бергені

D

Тілдің статикалық қалпын зерттеуге мән бергені

E

Тіл тарихын зерттеуге мән бергені

Т

Женева лингвистикалық мектебін сипаттайтын негізгі фактор:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

 «тіл - қоғамдық құбылыс» екендігі, тілдің коммуникативтік қызметі

B

Тілдің объектісі – оның «өзін және өзі үшін зерттеу» деп есептегені

C

Таңбалық жүйе ретінде тілдің материалдық жағын қолдағаны

D

Тілді  диахрондық тұрғыда зерттеу

E

Тіл білімінің даму сипатына көңіл бөлгені

Т

Психологиялық бағыттың негізгі идеясы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Сөйлеу әрекетінің іске асу жолдарын зерттегені

B

Логикалық, натуралистік бағыттарға қарсы болғаны

C

Тілді үнемі дамып отыратын динамикалық құбылыс деп танығаны

D

Тіл мәселелерін шешуде психологиялық қағидаларды басшылыққа алғаны

E

Тілді ойлаумен тығыз байланыста алып қарастырағын

Т

Натуралистік бағыттың негізгі идеясы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Тілдің шығуын табиғаттың адамдық санаға айналуы деп қарайтыны

B

Тіл биологиялық құбылыс болғандықтан, тәуелсіз өз заңымен ғана өзгереді деп есептегені

C

Тілдің қоғамдық сипатын жоққа шығаратыны

D

Тілдің негізгі функциясы ойды қалыптастыру деп танығаны

E

+

Тіл мәселелерін шешуде жаратылыс заңдарын басшылыққа алғаны

Т

Жас грамматистер бағытының теориялық негізі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін жоққа шығару

B

+

Тарихи және индивидуалдық психологизм принципін негізге алуы

C

 Тілдің дамуы мен қызметін айқындауда тек фонетика мен аналогия (ұқсату) заңына сүйену

D

Диалектология, лингвистикалық география салаларын дамытуға да мән беру

E

Эксперименталды фонетиканы дамытуға мән беру

Т

Жас грамматизм бағытының көрнекті өкілдері:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

А. Шлейхер

B

В. Гумбольдт

C

+

Г. Пауль; К.Бругман т.б.

D

М. Вунд

E

А. Арно

Т

Жас грамматиктер бағытының кемшілігі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Тіл білімінің теориялық негізі индивидуумдар психологиясы деп есептейтіні

B

Дыбыстық тілдің шығуы, оның алғашқы дәуірдегі сипаты тіл білімінің объектісі емес деп қарайтыны

C

Тілдің құрылымдық бөлшектерін бір-біріне байланыссыз жеке-жеке талдауға бой ұрғаны

D

Лингвистикалық талдауда сөйлеу тіліне мән беріп, жазба тіл дәстүріне көңіл бөлмегені

E

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін бағаламағаны

Т

ХХ ғасыр басындағы тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Жас грамматизм бағыт, эстетизм бағыты

B

Логикалық , психологиялық бағыт

C

+

Сөздер мен заттар мектебі,  социологиялық бағыт

D

Психологиялық  бағыт

E

Натуралистік, биологиялық бағыт

Т

Социологиялық бағыттың көрнекті өкілдері:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Г. Шухардт, Л.В. Щерба

B

+

Ф. де Соссюр, П. Лафарг, А. Мейе т.б.

C

Н. В. Крушевский, Г Шхартд, М. Бреаль

D

Р. Мерингер, А. Шлейхер

E

К. Фосслер

Т

Эстетизм бағытының негізін салушы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Г. Штейнталь

B

В. Гумбольдт

C

+

К. Фосслер

D

Ф. де Соссюр

E

Ф. Фортунатов

Т

Социологиялық бағытты сипаттайтын негізгі фактор:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Неофилология өкілдерінің тіл философиясына қарсы

B

Индивидуалистік, натуралистік бағыттарға қарсы

C

+

Тілді ең алдымен әлеуметтік құбылыс деп танығаны

D

Тілдегі өзгерістердің себебін халықтың рухани өмірімен байланыстыруы

E

Жас грамматистердің индивидуалистік психологизміне қарсы

Т

Эстетизм бағытын сипаттайтын негізгі фактор:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Тілді биологиялық құбылыс деп таниды

B

 Тіл психологиялық құбылыс

C

Индивидуумдардың сөйлеу әрекетін зерттеуге ерекше мән берді

D

+

Тіл білімі эстетиканың бір саласы деп эстетикаға ерекше мән берді

E

Тіл білімінде фонетиканы зерттеуге ерекше мән береді

Т

Структуралық тіл білімінің басты сипаты:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Неограмматика ілімінің жалғасы екені

B

Жас грамматикалық мектепке қарсы екені

C

+

Тілдің құрылымдық жағын формалды сипаттауға негізделгені

D

Тілді зерттеуде математикалық тәсілдерге сүйенгені

E

 Функционалды тіл білімін зерттеуге мән бергені

Т

Структуралық тіл білімінің басты кемшілігі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Тіл құрылымын формалды зерттеп, қоғамдық қызметіне көп мән бермегені

B

 Тіл жүйесін тек статикалық түрде зерттегені

C

 Тілдің әлеуметтік сипатын жоққа шығарғаны

D

 Тіл қызметіндегі психологиялық факторды жоққа шығарғаны

E

 Тілдің динамикалық дамуына көңіл бөлмегені

Т

Структуралық тіл білімінің бастапқы дамыған жері

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Ресей

B

 Франция

C

+

  Америка

D

 Англия

E

 Испания

Т

Структуралық тіл білімін дамытқан мектептер:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Прага мектебі

B

 Мәскеу мектебі

C

 Қазан мектебі

D

 Дескриптивтік мектеп

E

+

Прага, Дескриптивтік, Копенгаген мектептері

Т

Прага мектебінің негізгі идеясы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Тіл мәдениетін зерттеу

B

+

Тіл құрылымын функционалды жүйе ретінде зерттеу

C

 Фонологияны зерттеуге ерекше мән бергені

D

 Сөйлем мүшелерін сөйлемде атқаратын мәніне қарай жіктеу

E

 Тіл мен болмыстың қатынасы проблемасын зерттеу

Т

Копенгаген мектебінің негізгі идеясы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Глоссематика теориясын жасау

B

 Тіл білімінің міндеті – тілдік қарым-қатынасты абстракт тұрғыда, таза құрылымдық қатынастар түрінде зерттеу

C

 Тілдің басқа ғылымдарға ортақ жақтарын лингвистиканың құрамында қарастыруға қарсы екені

D

 Субстанция мен форманың бір-біріне бағынышты қатынасын ашу

E

 Математикалық тіл білімін жасау

Т

Дескриптивтік мектептің негізгі идеясы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Тілді сигналдар жүйесі деп тану

B

+

  Тілдің бір дәуірдегі статикалық күйін эмпирикалық тәсілмен зерттеу

C

 Тілді семантика жағынан зерттеу

D

 Тілді қызметіне қарай сипаттау

E

 Мәтіндік талдау әдістерін жетілдіру

Т

Кеңес тіл білімінің методологиялық негізі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

Маркстік-лениндік философия

B

 Халықтың ұлттық санасы

C

 Историзм принципі

D

 Психологизм принципі

E

 Логикалық принцип

Т

Академик Н.Я.Маррдың «Тіл туралы жаңа ілімінің» басты кемшілігі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Сем

A

 Тілді таптық, қоғамдық қондырма деп танығаны

B

 Дүние жүзіндегі тілдердің барлығының да шығу төркіні 4 элементтен тараған деген болжам ұсынғаны

C

 Тіл сатылап дамиды деген болжам ұсынғаны

D

 Семантика тіл біліміндегі негізгі объект деп қарағаны

E

+

 Салыстырмалы-тарихи тіл білімінен бас тартып, тілдің қоғамдық сипатын дұрыс түсінбегені

Т

Ең алғашқы орыс грамматикасының авторы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Сем

A

 Ф.И.Буслаев

B

+

 М.В.Ломоносов

C

 А.М.Пешковский

D

 Л.В.Щерба

E

 А.А. Потебня

Т

Тілдік одақ:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Лек

A

 Тілдердің генетикалық туыстығы

B

 Ностратикалық тілдер

C

+

Біртұтас географиялық кеңістікте қалыптасқан тілдердің тарихи бірлігі

D

  Пиджинделген тілдердің тобы

E

 Тоғысу нәтижесінде пайда болған тілдер.

Т

Тілдер семьясы:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Тілдік одақ

B

 Типологиясы жағынан жақын тілдер

C

 Пиджинделген тілдер

D

 Тілдер байланысы

E

+

 Шыққан тегі бір туыс тілдер тобы

Т

Тілдердің генеалогиялық топтастырылуы:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Тілдердің типологиялық жіктелуі

B

+

  Тілдердің туыстық байланысы негізінде жіктелуі

C

 Тілдік одақтардың жіктелуі

D

 Тілдердің ішкі даму заңдарына қарай жіктелуі

E

 Тілдердің территориялық жағынан жіктелуі

Т

Ностратикалық тілдер:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Туыс тілдердің тобы

B

 Тілдік одақ

C

 Тілдер семьясы

D

+

  Ірі тілдер тобын біріктіретін тілдердің үлкен семьясы

E

 Әлемдік тілдер

Т

Қазіргі табиғи халықаралық тілдер:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

+

 Ағылшын, француз, араб, испан тілдері

B

 Чех, словакия тілдері

C

 Иран, урду тілдері

D

 Үнді тілі

E

 Жапон, корей тілдері

Т

Аймақтық халықаралық тілдер:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Поляк тілі

B

 Неміс тілі

C

+

Араб, парсы, орыс, қытай тілдері

D

 Португал тілі

E

 Испан тілі

Т

Креол тілдер:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Лек

A

 Көне тілдер

B

+

 Еуропалық отаршылдар ұрпағының пиджинделген тілі

C

 Тайпалық тілдер

D

 Африкалық тілдер

E

 Оңтүстік-Шығыс Азиядағы тілдер

Т

Кең тараған жасанды халықаралық тілдер:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Лек

A

+

  Эсперанто, волапюк

B

 Идо

C

 Интерлингва

D

 Окциденталь

E

 Символдық (математиктердің, химиктердің, логиктердің) тілдер

Т

Жалпы сөйлеу тілі:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Диалектілер

B

 Сөйленістер (говорлар)

C

 Жаргондар

D

+

  Халықтың ауызекі сөйлеу тілі

E

 Әдеби тілдің бір түрі

Т

Әдеби тіл:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Көркем шығармалар тілі

B

 Ғылыми әдебиеттер тілі

C

+

  Тілдік нормалары қалыптасқан, жалпыхалыққа қызмет ететін тіл

D

 Жазба тіл

E

 Ауыз әдебиетінің тілі

Т

Методологияның мәні:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Әдіс, тәсіл дегенді білдіреді

B

+

  Жаратылыс пен қоғамдық өмірді білудің философиялық принципі

C

 Субъективті көзқарастар жиынтығы

D

 Объективті көзқарастар жиынтығы

E

 Идеологиялық көзқарастар жиынтығы

Т

Тіл біліміндегі көне әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Текстологиялық әдіс-тәсіл

B

 Құрылымдық әдісі

C

 Салыстырмалы-тарихи әдіс

D

 Нормативті-стилистикалық тәсіл

E

+

  Сипаттама әдісі

Т

Сипаттама әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

+

Зерттеу объектісінің синхрондық күйін зерттеуде қолданылады

B

 Зерттеу объектісінің диахрондық күйін зерттеуде қолданылады

C

 Этимологиялық зерттеуде қолданылады

D

 Көне тұлғаларды зерттеуде қолданылады

E

 Тіл тарихын зерттеуде қолданылады

Т

Құрылымдық әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Тілдің мағыналық жағын талдауда қолданылады

B

+

  Тілдің құрылымын зерттеуде қолданылады

C

 Тіл фактілерін зерттеп қорытындылауда қолданылады

D

 Тіл фактілерін салыстыруда қолданылады

E

 Тіл фактілерін диахрондық сипатта зерттеуде қолданылады

Т

Салыстырмалы-тарихи әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Тіл фактілерін салыстыруда қолданылады

B

 Тіл тарихын зерттеуде қолданылады

C

 Қолданбалы тіл білімінде қолданылады

D

 Синхрондық зерттеуде қолданылады

E

+

  Тілдердің туыстығын, тегін анықтауда қолданылады

Т

Салғастырмалы әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері

Сем

A

 Тек туыс тілдерді зерттеуде қолданылады

B

 Тілдің бір кезеңдегі күйін зерттеуде қолданылады

C

  Туыс және туыс емес тілдерді зерттеуде қолданылады

D

+

 Тек туыс емес тілдерді зерттеуде қолданылады

E

 Статистикалық зерттеулерде қолданылады

Т

Математикалық әдіс:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Сем

A

+

Тіл элементтерінің сандық сипатын анықтауда қолданылады

B

 Тіл элементтерінің сапалық сипатын анықтауда қолданылады

C

 Тіл тарихын зерттеуде қолданылады

D

 Тілдің диахрондық қалпын зерттеуде қолданылады

E

 Стилистикалық зерттеулерде қолданылады

Т

Аналогия құбылысы:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Сем

A

 Біртұтас тілдің жеке диалектілерге бөлшектену процесі

B

+

  Тіл дамуындағы ұқсату принципі

C

 Тілдердің өзара жақындасу, бірігу процесі

D

 Көптілділік құбылысы

E

 Пиджинделу процесі

Т

Қоғамдық ғылымдар түрлері:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Сем

A

 Тіл, логика, физика

B

+

 Философия, тарих,тіл

C

 Математика, тіл, геология

D

  Логика, археология, тіл

E

 Педагогика, эстетика, география

Т

Жаратылыстану ғылымдарының түрлері:

ХІХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Сем

A

 География, физика, әдебиеттану

B

 Әдебиеттану, тіл, эстетика

C

+

  География, геология, физиология

D

 Саяси экономика, биолоия, психология

E

 Тарих, химия, физиология

Т

Субстрат процесі:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика.

Сем

A

+

Жеңген тілдің құрамында сақталып қалған жеңілген тіл қалдығы

B

 Тіл дамуына әсер етуші интралингвистикалық фактор

C

 Достық қатынастағы тілдердің өзара әсерлері

D

 Келімсектер тілінің жойылуынан қалған қалдық

E

 Тіл дамуындағы топтау, біріктіру тәсілі

Т

Суперстрат процесі:

Тілдің даму заңдылықтары

Сем

A

+

Жеңілген тілде сақталып қалған жеңген тілдің іздері

B

 Жеңген тілдің құрамындағы жеңілген тілдің іздері

C

 Тілдер дамуындағы бөлшектену процесі

D

 Тілдер дамуындағы ұқсату принципі

E

 Келімсектер тілі

Т

Интерстрат:

Тілдің даму заңдылықтары

сем

A

 Жеңілген тілде сақталып қалған жеңген тілдің іздері

B

 Диффузды тілдің ұсақ диалектілерге бөлшектенуі

C

+

 Достық қатынастағы тілдердің бір-біріне тигізген әсерлері

D

 Жеңген тіл құрамындағы жеңілген тіл қалдығы

E

 Тілдердің бірігіп күрделенуі

Т

Тіл дамуының түпкі мақсаты:

Тілдің даму заңдылықтары

Сем

A

 Тілдің грамматикалық құрылымын дамытуға бағытталу

B

 Тілдің сөздік құрамын тек жаңа сөздермен толықтыра түсу

C

 Тілдің сөздік қорын байытуды міндет ету

D

 Тілдің дыбыстық жүйесін дамыта түсу

E

+

 Тілдік механизмдерді жетілдіре беруге бағытталу

Т

Қоғам дегеніміз:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика

Лек

A

 Бір аймақты мекендеген, бір тілде сөйлейтін адамдардың үлкен тобы

B

+

 Өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи біріккен жиынтығы

C

 Бір тілде өмір сүретін адамдардың жиынтығы

D

 Жалпы ортақ мүддемен біріккен адамдар жиынтығы

E

 Адамдардың аз ғана тобының бірігуі

Т

Тіл мен сөйлеудің екі бөлек құбылыс екендігін ең алғаш дәлелдеген ғалым:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Ф. Бопп

B

+

  Ф. де Соссюр

C

 А. Шлейхер

D

 В. Гумбольдт

E

 Я. Гримм

Т

Тілдің ең негізгі анықтамасы:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны,мақсат,міндеттері.

Лек

A

 Тіл – мәдени өмір формаларының ең негізгсі

B

 Тіл – ойлау құралы, ақиқат, шын сана

C

 Тіл – қоғамның күресі мен дамуының құралы

D

 Тіл – ойдың тікелей шындығы

E

+

Тіл – адам қатынасының аса маңызды құралы

Т

Сөйлеу әрекетін құраушы элементтер:

Тіл және сөйлеу. Психолингвистика

Лек

A

 Сөз, дыбыс, морфема

B

 Тіл жүйесінің салалары

C

 Сөйлем, сөз

D

 Ойлау, сөйлеу

E

+

Сөйлеу, есту, ұғыну

Т

Узус дегеніміз:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Әдеби тілдік норма

B

+

Жалпы тілдік дәстүр, дағды

C

 Ұлт тілінің өңделген, қырланған ең жоғары түрі

D

 Тілдің өзіндік аймақтық ерекшеліктері

E

 Ұлттың ғылым-былым тілі

Т

Норма дегеніміз:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Жалпыхалықтық тіл үлгілері

B

 Шағын әлеуметтік топ қолданатын тілдің тармағы

C

 Ауызекі сөйлеу тілінің үлгі-қалыптары

D

 Публицистика тілінің үлгі-ережелері

E

+

 Тілдік құралдарды пайдаланудың әдеби тілде қабылданған үлгілері

Т

Бір дыбыстың тілдің дамуы барысында дыбыстарға ажырап кету құбылысы:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

 Ассимиляциялау

B

 Сингармонизм

C

 Аналогия заңы

D

+

  Дивергенция

E

 Конвергенция

Т

Екі дыбыстың тілдің дамуы барысында бір дыбысқа айналып кету құбылысы:

Тілдің даму заңдылықтары

семсем

A

 Дивергенция

B

 Интеграция

C

+

Конвергенция

D

 Синкретизм

E

 Дифференциация

Т

Дүниежүзі тілдеріне ортақ фонетикалық өзгерістер:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

 Синкретизм заңдылығы

B

 Ішкі флексия тәсілі

C

 Сингармонизм заңдылығы

D

+

Конвергенция және дивергенция

E

 Сыртқы флексия тәсілі

Т

Әлем тілдері:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

 Бір тілдік одаққа жататын тілдер тобы

B

+

  Дүниежүзі халықтарының тілдері

C

 Халықаралық тілдер

D

 Түркі тілдес халықтардың тілдері

E

 Иероглиф тілдер

Т

Әлемдік тілдер:

Тілдің даму заңдылықтары

Лек

A

+

Көптеген мемлекетаралық қатынаста қолданылатын ресми тіл

B

 Дүниежүзі халықтарының тілдері

C

 Ностратикалық тілдер

D

 Пиджинделген тілдер

E

 Канондық тілдер

Т

Нақты қатынастық сипатта ең алғаш қолданылған жасанды тіл:

Тіл және қоғам.

Лек

A

 Эсперанто

B

+

  Волапюк

C

 Идо

D

 Окциденталь

E

 Интерлингва

Т

Тар көлемде қолданылған жасанды тілдер:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны,мақсат,міндеттері.

Лек

A

 Волапюк, йот

B

 Аморфты тілдер

C

 Йот, эсперанто

D

 Эсперанто, окциденталь

E

+

  Идо, интерлингва

Т

Психологиялық тіл білімі:

Тіл және сөйлеу. Психолингвистика

Лек

A

+

Сөйлеудің жасалу және қабылдау процесін зерттейді

B

 Тілдік таңбалар жүйесін зерттейді

C

 Тілдің халық мәдениетіне қатысын қарастырады

D

 Тілді практикалық талапқа сәйкестендіріп қолданумен айналысады

E

 Мәтіндегі тілдік бірліктердің статистикалық жіктелуін зерттейді

Т

Паралингвистиканың нысаны:

Тіл және сөйлеу. Психолингвистика

Лек

A

+

Сөйлеу үстінде қолданылатын тілдік емес құралды зерттеу

B

 Тілдің тарихи уақыт ішінде өзгеруін, дамуын зерттеу

C

 Тілдің белгілі бір кезеңдегі қалпын зерттеу

D

 Тілді эстетикалық философия тұрғысынан зерттеу

E

 Тіл мен қоғамның қарым-қатынасын зерттеу

Т

Таңбалаушы дегеніміз:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Белгілі бір мағынаға, мазмұнға бағытталған тілдік таңба

B

 Көру мүшесі арқылы қабылданатын таңба

C

+

Белгілі бір нәрсені, ұғымды білдіретін материалдық көрсеткіш

D

 Белгі таңба, симптом

E

 Есту мүшесі арқылы қабылданатын таңба

Т

Таңбаланушы дегеніміз:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Лексикалық мағынаны білдіруші көресткіш

B

 Сөздің сыртқы материалдық, дыбыстық жамылғышы

C

 Тұрақтылығымен ерекшеленетін тілдік мағына

D

+

Таңбаның білдіріп тұрған ұғымы, мағынасы

E

 Грамматикалық мағынаны білдіретін көрсеткіш

Т

Бір жақты таңба:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

+

Фонема

B

 Морфема

C

 Сөйлем

D

 Сөз тіркесі

E

 Сөз

Т

Жартылай екі жақты таңба:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

+

 Көмекші морфема

B

Сөз тіркесі

C

 Мәтін

D

 Сөз таптары

E

 Сөйлем мүшелері

Т

Екі жақты таңбалар:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

сем

A

 Сөз, фонема, мәтін

B

 Сөз тіркесі, көмекші морфема

C

+

 Сөз, сөз тіркесі, сөйлем

D

 Тұрақты тіркестер

E

 Сөйлем, фонема

Т

Иерархиялық қатынаста болатын таңбалар:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

сем

A

 Графикалық таңбалар

B

 Заттық таңбалар

C

 Символ таңбалар

D

+

  Тілдік таңбалар

E

 Сигнал таңбалар

Т

Тілдің жүйелі сипатта болатындығын алғаш айтқан ғалым:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

М. Бартоли

B

 Бодуэн де Куртенэ

C

 Я. Гримм

D

+

  В. Гумбольдт

E

 А. Шлейхер

Т

Тілдік жүйенің тілдік құрылымнан өзгешелігі:

Тіл және қоғам.

Лек

A

+

 Тілдік құрылымға қарағанда кең мағынаны білдіреді

B

 Екеуі абсолютті синоним ретінде қолданылады

C

 Жүйе тілдік элементтерінің тек қарым-қатынасына ғана қатысты

D

 Парадигматикалық қатынаста ғана көрініс табады

E

 Тілдік құрылымға қарағанда тар шеңберде қолданылады

Т

Тілдің жүйелік сипатының ерекшелігі:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Тілдің синхрондық күйін ғана қамтуды

B

+

  Тілдің синхрондық та, диахрондық та күйіне қатысты

C

 Тіл бірліктерінің қазіргі қарым-қатынасын ғана реттейді

D

 Тілдің диахрондық күйіне қатысы жоқ

E

 Тілдің өткен тарихына аса мән береді

Т

Тілдің бір мезгілдік деңгейдегі күйін зерттейтін сала:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Иерархия

B

 Паракинесика

C

 Семиология

D

 Парадигматика

E

+

  Синтагматика

Т

Тілдің әр мезгілдік күйін, ассоциациялық қалпын зерттейтін сала:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Синхрония

B

 Синтагматика

C

+

  Парадигматика

D

 Иерархия

E

 Паралингвистика

Т

Тіл элементтерінің бір-бірімен сатылай байланысуы:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Парадигматикалық қатынас

B

+

Иерархиялық қатынас

C

 Синтаксистік қатынас

D

 Синтагмалық қатынас

E

 Морфолоиялық қатынас

Т

Гомогендік жүйенің сипаты:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Тілдің тек дауысты дыбыстарынан құралатын жүйе

B

+

Бір тектес тұлғалардан құралатын ұсақ жүйе

C

 Әр тектес элементтердің байланысы

D

 Иерархиялық қатынасқа түсе алатын жүйе

E

 Тілдің тек дауыссыз дыбыстарынан ғана тұратын жүйе

Т

Гетерогендік жүйенің сипаты:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

сем

A

+

Әртектес тұлғалардан құралатын тілдік жүйе

B

 Бір тектес тұлғалардың жиынтығы

C

 Парадигмалық қатынастағы элементтер жиынтығы

D

 Синтагмалық қатынастағы элементтер жиынтығы

E

 Морфологиялық қатынаста болатын жүйе

Т

Тілдің шығуы туралы маркстік түсінікті ең алғаш берген:

Ежелгі дәуір тіл білімі

Лек

A

 К. Маркс

B

 А. Шлейхер

C

 В. Гумбольдт

D

+

  Ф. Энгельс

E

 Х. Штейнталь

Т

Маркстік ілім бойынша дыбыстық тілдің шығуындағы алғашқы шарт:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

+

 Әлеуметтік, қоғамдық қажеттілік

B

 Физиологиялық

C

 Философиялық

D

Биологиялық

E

 Психологиялық

Т

Тіл мен ойлауды тепе-тең бірлікте деп қараған бағыт:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика.

Лек

A

 Бихевиористік бағыт

B

 Әлеуметтік бағыт

C

+

  Менталистік бағыт

D

 Логикалық бағыт

E

 Структуралық бағыт

Т

Тіл мен ойлаудың арасындағы байланысты жоққа шығарушы:

Тіл және ойлау. Танымдық лингвистика.

Лек

A

 Ф. Э. Д. Шлейермахер

B

 И. Г. Гаман

C

+

  Ф. Э. Бенеке

D

 Ф. Бопп

E

 В. Гумбольдт

Т

Тілде таңбалық сипат барлығы жайлы алғаш көзқарас айтушы

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Конфуций

B

 Я. Гримм

C

+

  Аристотель

D

 Платон

E

 Ф. Бопп

Т

Тұрақтылық, міндеттілік қасиеттерімен ерекшелентін мағына:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

 Денотаттық мағына

B

 Коннотаттық мағына

C

 Эмотивтік мағына

D

+

 Лексикалық мағына

E

Грамматикалық мағына

Т

Тілдің өзгеріске ең бейім саласы:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

 Морфология

B

 Фонетика

C

+

  Лексика

D

 Семантика

E

 Грамматика

Т

 «Тілдік одақ» терминін алғаш қалыптастырушы:

Тілдің даму заңдылықтары.

Лек

A

+

Н.С.Трубецкой

B

 Р.О. Якобсон

C

 Б.А.Серебренников

D

 В. Скаличка

E

 Г.В. Церетели

Т

Тілді тарихтан бұрынғы, тарихтан кейінгі деп бөліп қараушы:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

сем

A

 Бодуэн де Куртенэ

B

+

А. Шлейхер

C

 Ф. Шлейхер

D

 Ф. де Соссюр

E

 Ф. Бопп

Т

Тілдер семьясының тілдік одақтан айырмашылығы:

Тілдің даму заңдылықтары.

Лек

A

+

 Тілдер семьясы шыққан тегі туыс тілдердің жиынтығы екендігінде

B

 Бір тілден тараған диалектілер екендігінде

C

 Құрамына туыс тілдердің бірнеше тобы кіретіндігінде

D

 Тілдердің формалық, семантикалық ұқсастығына негізделгендігінде

E

 Типологиясы жағынан жақын тілдер жиынтығы екендігінде

Т

Тілдің өткенін зерттеудегі жорамалдан туған тіл:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

 Жасанды тіл

B

 Креол тілдер

C

 Канондық тіл

D

+

  Ататіл

E

 Пиджин тілдер

Т

Тілдік одаққа қарама-қарсы ұғым:

Тілдің даму заңдылықтары.

Лек

A

 Жалғамалы тілдер

B

 Түбір тілдер

C

+

Тілдер семьясы

D

 Негізі бір тілдер

E

 Түркі тектес тілдер

Т

Тілдік одақтың қалыптасуының негізгі шарты:

Тілдің даму заңдылықтары.

Лек

A

 Тілдердің қатынасында тек дыбыстық ұқсастықтардың болуы

B

 Синтаксис пен морфологияда құрылымдық сәйкестіктердің болуы

C

 Тілдер қатынасы кезінде лексикада болатын құрылымдық, материалдық ұқсас белгілердің болуы

D

 Тек төл сөздердің жасалу тәсілдерінде ұқсастықтың болуы

E

+

Өзара қатынастағы тілдердің әр түрлі деңгейде тілдік ұқсастығының болуы

Т

Тіл дамуында ұқсату заңдылығы бойынша жасалған сөздер:

Тілдің даму заңдылықтары.

сем

A

 Жарыссөз, пікірталас, ойталқы

B

 Мәжіліс, бағдаршам, жиналыс

C

+

Оқырман, тыңдарман, қадырмен

D

 Жұмысқа бару, пікір алысу, сұхбат беру

E

 Салауатты, мәдениетті, өнерлі

Т

Тілде дифференциация заңы бойынша жасалған сөздер:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны,мақсат,міндеттері.

Лек

A

 Аларман, көрермен, беремен

B

+

  Ғылым, ілім, білім

C

 Ұшақ, сәлемдеме

D

 Баратын, баратұғын

E

 Станция, ыстансия

Т

Тіл ғылымы тарихының ең алғашқы бастаулары:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

+

 Көне Қытай, Үндістан;Грек заманы

B

  Шумерлер, египеттіктер

C

 Арабтардың тіл ғылымына келуі

D

 Көне дәуірдегі үнділер

E

 Еуропа тіл ғылымының қалыптасуы

Т

Тіл білімі тарихындағы тұңғыш сипаттама грамматика пайда болды:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

 Қытайда

B

 Еуропада

C

+

 Үндістанда

D

 Грецияда

E

 Араб елінде

Т

Тіл білімінің өз алдына жеке ғылым ретінде қалыптасу кезеңі:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

 Көне дәуір кезеңінен

B

+

ХІХ ғасырдың І жартысынан

C

 ХҮ-ХҮІІ ғасырлардан

D

 Араб тіл білімі кезеңінен

E

 Кеңес өкіметі тұсынан

Т

Ежелгі дәуір тіл білімінде көтерілген негізгі проблемалар:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

+

  Ат қою, грамматикалық өнер теориялары

B

 Иероглифтердің мағынасы зерттелді

C

 Грамматика мәселелері

D

 Лексикография мәселесі шешілді

E

 Салыстырмалы-тарихи зерттеу

Т

Үнділердің көне нормативті әдеби тілі:

Тіл және қоғам.

Лек

A

 Еже тіл

B

 Өлі тіл

C

 Иероглиф

D

+

  Санскрит

E

 Пракрит

Т

Көне Грек тіл білімінде көтерілген ең негізгі проблема:

Тілдің даму заңдылықтары.

Лек

A

+

 Тілдің шығуы мәселесі;атау теориясы

B

 Жергілікті тіл ерекшеліктері

C

 Сөздік жасау проблемасы

D

 Сөйлеу тілінің проблемасы

E

 Жазба тіл деректерін зерттеу

Т

Орта ғасырлардағы Араб тіл білімінің өзіндік ерекшелігі:

Орта ғасыр тіл білімі.

Лек

A

 Дыбыс жүйесіне ерекше көңіл бөлгендігінде

B

 Латын, араб тілдеріне аса мән бергендігінде

C

 Логикалық көзқарасты дамытқандығында

D

+

Тіл материалдарын зерттеуде алғаш рет салыстыру әдісін қолдануында

E

 Жаңадан ашылған жеке тілдерді зерттегендігінде

Т

Араб тіл білімінің ерекше табысқа жеткен саласы:

Орта ғасыр тіл білімі.

Лек

A

 Фонетика

B

 Лексика

C

 Сөзжасам

D

 Семантика

E

+

 Лексикография

Т

Орта ғасырда ұғым – ақиқат, ол алғашқы, ал зат соңғы деушілер:

Орта ғасыр тіл білімі.

Лек

A

 Аналогиятер

B

 Аномалистер

C

 Материалистер

D

 Номиналистер

E

+

  Реалистер

Т

Орта ғасырда затты – алғашқы, ұғымды – соңғы деп уағыздаушылар:

Орта ғасыр тіл білімі.

сем

A

 Философтар

B

 Идеалистер

C

+

  Номиналистер

D

 Реалистер

E

 Грамматиктер

Т

Универсал грамматиканың алға қойған мақсаты:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

 Тілдік грамматикалық категорияларды зерттеу

B

+

  Барлық тілдерге ортақ рационалды (логикалық) негізді, ондағы өзгешеліктерді ашу

C

 Тек логикалық категорияның сипатын тану

D

 грамматикалық ережелерді логикаға негіздеп анықтау

E

 Тілдерді салыстыра, салғастыра қарастыру

Т

Универсал грамматиканың авторлары:

Тілдің жүйелік құрылымы,

таңбалық сипаты.

Лек

A

+

 А. Арно, К. Лансло

B

 И.К.Аделунг, И.С.Фатер

C

 М.Қашқари

D

 П.С.Паллас

E

 У.Джонс, Ф.Шлегель

Т

Тіл ғылымы үшін жаңа даму дәуір болған кезең:

Тіл білімінің тарихы,

қалыптасу кезеңдері.

Лек

A

 Ежелгі дәуір тіл білімі

B

 Орта ғасыр тіл білімі

C

+

Қайта өркендеу дәуірі

D

 Араб тіл білімі

E

 Рим тіл білімі

Т

Қайта өркендеу дәуірінде ерекше көңіл бөлінген лингвистикалық проблема:

Орта ғасыр тіл білімі.

Лек

A

 Нормативті, практикалық грамматикалар дайындау

B

 Канондық сипат алған тілдерді одан әрі дамыту

C

 Латын тілі грамматикасын жетілдіре түсу

D

+

  Ұлттық тілдерді дамыту, жаңадан ашылған тілдерді зерттеу

E

 Нормативті сөздіктер шығару

Т

Түркі тілдері тарихында салыстырмалы-тарихи әдісті ең алғаш қолданушы:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

 Ф.Бопп

B

+

М.Қашқари

C

 Я.Гримм

D

 А. Шлейхер

E

 В. Гумбольдт

Т

Салыстырмалы-тарихи зерттеу әдісінің ең алғаш қолданылған кезеңі:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

Лек

A

+

ХІ ғасырдың ІІ жартысы

B

 Ү-ҮІІ ғасырлар

C

 ХІХ ғасырдың ІІ жартысы

D

 ХҮІІ ғ. соңы – ХҮІІІ ғ. басы

E

 ХХ ғасырдың басы

Т

Дүниежүзіндегі тілдердің типологиялық белгілерін айқындауды ең алғаш ұсынған ғалым:

ХІХ ғасыр˗ тіл білімінің жаңа дәуірі.

сем

A

 Р.Раск

B

 И.Мещанинов

C

 Э.Сепир

D

 А.Шлегель

E

+

  Ф. Шлегель

Т

Функционалды лингвистиканың негізін қалыптастырушы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

сем

A

 Р.Якобсон

B

 Н.Трубецкой

C

+

 В.Матезиус

D

 Л.В.Щерба

E

 Н.Я.Марр

Т

Социологиялық бағытты қолдаушы мектептер:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

сем

A

 Мәскеу, Қазан мектептері

B

 Прага, Копенгаген мектептері

C

+

  Франция, Женева мектептері

D

 Эстетизм мектебі

E

 Дескриптивтік мектеп

Т

Франция социологиялық мектебінің көрнекті өкілдері:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Л.Блимфильд, В. Гумбольдт

B

 Л. Ельмслев, Я. Гримм

C

+

  А.Мейе, Ж.Вандриес, Э.Бенвенист

D

 Ш.Балли, Ф.Боас, Э.Сепир

E

 П.Лафарг, Р.О.Шор

Т

Женева социологиялық мектебінің негізін салушы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

сем

A

 И.А.Бодуэн де Куртенэ

B

 В.В.Радлов

C

+

  Ф. де Соссюр

D

 А. Мейе

E

 В. Гумбольдт

Т

Тілді қоғамдық қондырма деп түсіндіруші:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Ф.Ф.Фортунатов

B

 А.А.Шахматов

C

+

  Н.Я.Марр

D

 В.В.Виноградов

E

 А.В.Десницкая

Т

Кеңестік тіл білімі теориясының ең көрнекті өкілдері:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 А.А.Леонтьев, Ю.Д.Дешериев, Б.А.Ларин

B

+

 И.И.Мешанинов, Л.В.Щерба, В.В.Виноградов

C

 О.С.Ахманова, А.И.Смирницкий

D

 Н.З.Гаджиева, А.В.Десницкая

E

 Э.В.Севортян, В.А.Абаев

Т

Пуризм дегеніміз:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лсемек

A

 Әдеби тілді жасанды сөздерден тазартуға құрылған ұйым

B

 Жалпыхалықтық тілдегі қарапайым лексикаға қарсы ағым

C

 Әдеби тілді жергілікті тіл ерекшеліктерінен таза сақтауға ұмтылған одақ

D

 Ұлттық әдеби тілге дейін туған ағым

E

+

  Әдеби тілді кірме сөздерден  сақтауға әркеттенген ағым

Т

Түркітанудың зерттейтіні:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

+

Түркі халықтарының тілі, заңдылықтары

B

 Қытайтану мәселелерін зерттеу

C

 Түркі халықтарының тарихын зерттеу

D

 Түрік халқы туралы ілім

E

 Көне тілдерді зерттеу

Т

Кеңес тіл білімінің еуропалық тіл білімдерінен басты ерекшелігі:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Тілдік даму сипатында

B

+

Философиялық негізінде

C

 Тілдің бір ғана қырын зерттегендігінде

D

 Грамматикалық құрылысының өзгешелігінде

E

 Грамматикалық категорияларының әртүрлілігінде

Т

Қазақ тілінің грамматикасына арналған тұңғыш еңбек:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

Василиев А. В. Образцы киргизской народной словестности

B

 Терентьев М. Грамматика турецкая, персидская,  киргизская и узбекская

C

Катаринский В.  Граммаика киргизского языка. Фонетика, этимология и синтаксис

D

+

 Ильминский Н.И.  Материалы к изучению киргизского наречия

E

Мелиоранский П.М. Краткаая грамматика казак-киргизского языка

Т

Ең алғашқы қазақ тілі грамматикасының авторы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

  Н.И.Ильминский

B

 П.М.Мелиоранский

C

В.В.Радлов

D

 В.В.Катеринский

E

 Ф.Ф.Фортунатов

Т

Кеңес лингвистерінің алдында тұрған алғашқы кездегі міндеті:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

 Лексикографияны жандандыру

B

+

Сауатсыздықты жою

C

 Ұлттық әдеби тілдерді қалыптастыру

D

 Халықтардың диалектілік ерекшеліктерін ашу

E

 Практикалық оқулықтар шығару

Т

Қазақ тілі ғылымының реформаторы:

ХХ ғасыр тіл біліміндегі бағыттар мен мектептер

Лек

A

+

А.Байтұрсынұлы

B

 Ы.Алтынсарин

C

 Қ.Жұбанов

D

 Х. Досмұхамедұлы

E

 С. Аманжолов

Т

Табиғаттың да, қоғамның да жалпы заңдылықтарын зерттейтін аралық ғылым:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика.

Лек

A

 Педагогика

B

 Кибернетика

C

 Психология

D

 Филология

E

+

  Философия

Т

Түркітанудың дербес ғылым ретінде қалыптасу кезеңі:

Орта ғасыр тіл білімі.

Лек

A

 ХІ ғасыр

B

+

ХҮІІІ ғасырдың ІІ жартысы

C

 ХІХ ғасырдың ІІ жартысы

D

 ХХ ғасырдың І жартысы

E

 Кеңестік кезең

Т

Жалпы тіл білімі ұғымына қарама-қарсы құбылыс:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны,мақсат,міндеттері.

Лек

A

 Салыстырмалы тіл білімі

B

 Типологиялық тіл білімі

C

+

Жеке тіл білімі

D

 Аймақтық тіл білімі

E

 Қолданбалы тіл білімі

Т

Ұлт тілінің өңделген ең жоғары түрі:

Жалпы тіл білімі пәнінің нысаны,мақсат,міндеттері.

сем

A

 Жазба әдебиет тілі

B

 Ауызекі сөйлеу тілі

C

 Баспасөз тілі

D

 Ғылым тілі

E

+

Әдеби тіл

Т

Тіл біліміндегі ең жаңа әдіс:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

 Құрылымдық әдіс

B

 Сипаттама әдіс

C

 Салыстырмалы-тарихи әдіс

D

 Нормативті әдіс

E

+

  Лабораториялық әдіс

Т

Ғылыми зерттеуде басшылыққа алатын философиялық көзқарас:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

 Ғылыми принцип

B

+

  Методология

C

Тарихи принцип

D

 Тарихи материализм

E

 Методика

Т

Зерттеу әдістері:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

сем

A

 Әдістің көмекші құралы

B

 Ғылыми нысанды танып білудің философиялық негізі

C

 Жалпы ғылымдық бағыт-бағдар

D

 Тіл білімі ғылымының тәсілдері

E

+

  Амал-тәсілдердің жүйесі мен жиынтығы

Т

Сипаттама әдісінің мақсаты:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

сем

A

 Тірі органзмдердің тіршілігін зерттеу

B

 Көне құбылыстардың мәнін ашу

C

 Жергілікті тіл ерекшеліктерін ашу

D

+

  Тілдің синхрондық күйін зерттеу

E

 Тілдің диахрондық күйін зерттеу

Т

Құрылымдық әдістің мақсаты:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

 Әдеби тіл нормасын зерттеу

B

 Көне тұлғаларды зерттеу

C

 Тіл фактілерін салыстыра зерттеу

D

+

 Тілдің құрылымын зерттеу

E

 Тілдің мағыналық жағын зерттеу

Т

Салғастырмалы әдістің мақсаты:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

 Тек туыс тілдерді зерттеу

B

 Туыс және туыс емес тілдерді зерттеу

C

+

 Тек туыс емес тілдерді зерттеу

D

 Алыс тілдерді зерттеу

E

 Туыстас тілдердің диалектілерін зерттеу

Т

Математикалық әдістің мақсаты:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

+

Тіл элементтерінің сандық сипатын анықтау

B

 Тіл элементтерінің сапалық сипатын зерттеу

C

 Тілдің құрылымын зерттеу

D

 Тек туыс тілдерді зерттеу

E

 Тіл тарихын зерттеу

Т

Туыстас тілдер деректерін салыстыра зерттеу әдісі:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

+

 Тарихи-салыстырмалы әдіс

B

 Салыстырмалы әдіс

C

 Салғастырмалы әдіс

D

 Салыстырмалы-тарихи әдіс

E

 Тарихи әдіс

Т

Экспермент әдісінің түрлері:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

сем

A

 Тарихи, тарихи-салыстырмалы

B

+

 Статистикалық әдіс

C

  Қарапайым, лабораториялық

D

 Математикалық (сандық) әдіс

E

 Салғастырмалы, салыстырмалы

Т

Тіл ғылымының өзіне тән зерттеу әдістері:

Тіл ғылымының зерттеу әдістері.

Лек

A

 Салғастырмалы, бақылау әдістері

B

+

Сипаттама, құрылымдық, салыстырмалы-тарихи, салғастырмалы

C

 Биологиялық, эксперименттік әдістер

D

 Математикалық-логикалық әдісі, дистрибуция әдісі

E

 Лингвистикалық география әдісі, биологиялық әдіс

Т

Қоғамда қатынас құралы қызметін атқаратын ортақ тіл:

Тіл және қоғам. Әлеуметтік лингвистика.

Лек

A

+

Жалпыхалықтық тіл

B

 Жазба тіл