Тэма. Абагульняючы урок па раздзеле «Гукi і літары»

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 5 из 7Следующая ⇒

Мэты: паўтарыць веды вучняў пра абазначэнне гукаў на пісьме літарамі, няпарныя цвёрдыя зычныя гукі, падоўжаныя зычныя гукі і іх абазначэнне на пісьме, правапіс вялікай літары ў словах, правапіс літары ў, літар о, э — а, е, ё — я; замацоўваць уменні вызначаць колькасць складоў, націскны склад у слове, перадаваць на пісьме мяккасць зычных гукаў; развіваць умение вызначаць паслядоўнасць гукаў у словах; звяртаць увагу на сэнсаадрознівальную ролю гукаў; сістэматызаваць і замацаваць веды і правапісныя ўменні вучняў, праверыць ступень засваення паняццяў і сфарміраванасць уменняў і навыкаў вучняў па раздзе­ле «Гукі і літары»; узбагачаць слоўнікавы запас вучняў назвамі населеных пунктаў; развіваць звязнае вуснае маўленне, мысленне, памяць, цікавасць да гісторыі нашай краіны, выхоўваць павагу да продкаў.

ХОД УРОКА

I. Праверка дамашняга задання
1) Практыкаванне 117

— Прачытайце сказ. Якія літару або знак вы ўставілі замест пропускаў? Растлумачце іх правапіс. Якое з выдзеленых слоў нельга падзяліць для перено­су? Як вы падзялілі для пераносу слова вераб'ямі?

II. Чыстапісанне

Мья лье р’я д’е б’е жж сс чч лл

III. Паўтарэнне

1) 3 папярэдніх урокаў успомніце:

— Як абазначаюцца гукі на пісьме?

— Як вымаўляюцца галосныя і як зычныя гукі? Пералічыце галосныя гукі.

— Якія словы пішуцца з вялікай літары?

2) Практыкаванне 118

— Прачытайце легенду. Адкуль у горада Гомель такая назва?

— Выпішыце выдзеленыя словы, растлумачце іх правапіс. Падкрэсліце літары, якія абазначаюць галос­ныя гукі. Вымавіце па парадку гукі, назавіце літары ў слове месца. Колькі ў ім складоў?

Праца па развіцці маўлення

— Што вы ведаеце пра паходжанне назвы нашага горада (вёскі)? Хто з вас ведае, адкуль пайшла назва горада (вёскі), у якіх жывуць вашы бабуля і дзядуля?

3) 3 папярэдніх урокаў успомніце:

— Якія зычныя гукі ў беларускай мове могуць падаўжацца?

— Як абазначаюцца падоўжаныя зычныя гукі на пісьме?

4) Калектыўная праца на дошцы

На дошцы запісаны словы:

Зале(с, сс)е, Зарэ(ч, чч)а, Запо(л, лл)е, Падлу(ж, жж)а

— Прачытайце. Чаму словы запісаны з вялікай літары? Як вы лічыце, чаму ўзніклі такія назвы вёсак?

— Выберыце літары, якія трэба ўставіць у словы. Растлумачце іх правапіс.

5) 3 папярэдніх урокаў успомніце:

— Чым адрозніваюцца гукі [ў] і [у]? Калі пішацца літара ў?

— Калі ў беларускай мове пішуцца літары е, ё — я? Прывядзіце прыклады.

6) Практыкаванне 119

— Прачытайце верш. Пра якія гераічныя падзеі з гісторыі нашай краіны вы можаце расказаць?

— Якія літары трэба ўставіць у словы? Растлумачце правапіс е, ё — я, у — ў. Спішыце першы сказ верша. Устаўце патрэбныя літары. Падкрэліце літары, якія абазначаюць мяккасць зычных на пісьме.

7) Дзецям раздаюцца карткі, на якіх запісана загадка:

Я... людзей шмат не бяр.., | да |

болей — радасць ім дар... |пры|
3 вамі ва..се часіны года. | ро |

Хто такая? Родная... (М. Чарняўскі).

Самастойная праца

— Прачытайце, устаўце у або ў. Злучыце склады рысачкамі так, каб атрымалася слова-адгадка.

8) 3 папярэдніх урокаў успомніце:

— Як абазначаецца мяккасць зычных гукаў на пісьме?

— Назавіце няпарныя цвёрдыя зычныя гукі.

9) Практыкаванне 120

— Прачытайце пацешку. Растлумачце правапіс д, дз. Спішыце выдзелены сказ. Падкрэсліце літары, якія абазначаюць няпарныя цвёрдыя зычныя гукі.

10) Практыкаванне 121

— Прачытайце сказы. Знайдзіце ў іх словы, якія адрозніваюцца адным гукам. Якімі літарамі адрозніваюцца гэтыя словы?

IV. Дамашняе заданне

Практ. 122, адказаць на пытанні с. 70.

V. Вынік урока

— Чым адрозніваюцца галосныя і зычныя гукі? Якія галосныя гукі называюцца націскнымі, а якія ненаціскнымі? Якімі бываюць зычныя гукі? (Можна папрасіць вучняў пры дапамозе стужкі гукаў і літар ахарактарызаваць які-небудзь зычны гук.) Як абазначаюцца гукі на пісьме?

Тэма: Значэнне слова. Знаёмства з перакладнымі слоунікамі

Мэта: вучыць устанаўліваць значэнне слова з апорай на кантэкст і з дапамогай слоўніка; карыстацца перакладнымі слоўнікамі; правиль­на называцъ літары беларускага алфавіта; назіраць за значэннем слова ў кантэксце, вызначацъ слова па яго значэнні.

Ход урока

I. Арганізацыйны момант.

Настаўнік азвучвае дэвіз урока «Як спасцігнуць тваю тайну, слова?».

II. Хвілінка чыстапісання.

Настаўнік. Аднавіце слова і даведаецеся пра што пойдзе сёння гаворка на уроку.

С ў л о н к і. (Слоўнік.)

— Назавіце першы гук у слове «слоўнік» і ахарактарызуйце яго. Запіс у сшытках.

Падвядзенне вынікаў. Прэзентацыя лепшых работ.

III. Новая тэма.

«Чароўны мікрафон» (звесткі пра слоўнікі).

Першыя слоўнікі з'явіліся ў XVI стагоддзі. Але япгчэ раней у летапісах сустракаліся тлумачэнні незразумелых слоў. Слоўнікі бываюць лінгві-стычныя, энцыклапедычныя. Іх часцей за ўсё складалі па адзінаму правілу: словы ў ім размешчаны па алфавіце. У апошнія дзесяцігоддзі з'яўляюцца камп'ютарныя слоўнікі.

IV. Актуалізацыя ведаў.

1) Паўтарэнне алфавіта.

Вучань называе літару А і пра сябе працягвае прагаворваць алфавіт. Настаўнік гаворыць: «Стоп!» — вучань называе літару, на якой спыніўся, клас працягвае далей са спыненай літары.

2) Уставіць прапушчаныя літары, лічбамі абазначыць парадак слоў
па алфавіце.

Наста.нік,..еці, школ.нікі,..яўчаткі, хлопч..кі, т..в..рышы, поле.

— Колькі значэнняў маюць гэтыя словы? (Адно.)

3) Лінгвістынная задача.

— Якія словы гучаць аднолькава ў сказе? Добра працавацъ Полі ў полі.

— Ці аднолькавае значэнне яны маюць?

Падвядз енне вынікаў. У мове ёсць словы, якія маюць аднолькавае гу-чанне, але адрозніваюцца па значэнні.

V. Замацаванне.

1) Работа па падручніку.

Практыкаванне № 123. с. 71 — у парах.

2) Работа па картках.

Настаўнік. Разгледзьце малюнкі. Прачытайце сказы пад імі. Перакладзіце выдзеленыя словы на русскую мову.

Параход цягне па рацэ плыт. Дзед рамантуе плот каля хаты.

Настаўнік. Для перакладу слова з рускай мовы на беларускую існуюць руска-беларускія слоўнікі. 3 беларускай мовы на рускую — беларуска-рускія слоўнікі.

3) Работа па групах.
Практыкаванне № 124. с. 72.

■ 1-я група — слова «ковёр».

■ 2-я група — слова «дверь».

■ 3-я група — слова «диван».

4) Увядзенне новага слоўнікавага слова.
Разгадаць рэбус.

Адказ: дзверы.

Настаўнік. Самастойна запішыце слова дзверы разам з яго значэннем.

5) Практыкаванне № 1 25, с. 73.

Калектыўнае чытанне з адпаведнай інтанацыяй.

■ 1-ы рад — Сядзіць рак на гары, (Са здзіўленнем.)

■ 2-і рад — Робіць дзверы для нары. (Супакойваючы дзяцей.)

■ З~і рад — А малыя рачкі (Весела.)

4-ы р ад — Ловяць плотак на кручкі. (3 жартам.)

Гулъня з мячом «Назаві гук».

Настаўнік кідае мяч — вучні называюць гукі ў словах: рак, рачкі, кручкі.

Гука-літарны аналіз слова рачкі. Узаемаправерка. Фізкультхвілінка.

* * *

Матылёк лятаў, кружыўся

і за дзень зусім стаміўся.

Выбірае месца, дзе б яму прысесці.

VI. Работа ў парах.

1) Практыкаванне № 127. с. 74.

2) На дошцы запісаны словы: музыка, кружкі, склады, вазы.

3) Настаўнік. Чараўнік Націск памяняў значэнне слоў.

3 дамоў лілася цудоўная музыка. Хутка спыніўся музыка. На стале стаялі кружкі. А з'явіліся кружкі. Слова дзелім на склады. Тавар знаходзіцца на складзе. Кветкі стаялі ў вазе, але вазьі падарункаў прывёз Дзед Мароз.

3) Практыкаванне № 128. с. 74. — самастойна.
Падвядзенне вынікаў. Выбарачная праверка работ.

VII. Падвядзенне вынікаў урока.
Складанне кластэру.

значэнне

слова слоўнік

Настаўнік. Слова нешта абазначае, тэта значыць мае адно ці некалькі... (значэнняў).

Значэнне слова можна паглядзець у... (тлумачалъным слоўніку).

Каб перакласці слова з рускай мовы на беларускую, трэба карыстацца... (руска-беларускім слоўнікам).

VIII. Рэфлексія.

У кожнага з вучняў ёсць карткі з малюнкамі: . Настаўнік. Адзначце свае адносіны да урока на «дрэве поспеху» пры даламозе знакаў.

IX. Дамашняе заданне.
Практыкаванне № 129. с.

Познавательные статьи:



Где возникла философия и почему?

Относительная высота сжатой зоны бетона

Сущность проекции Гаусса-Крюгера и использование ее в геодезии

Тарифы на перевозку пассажиров