Одагайлардын жазылу емлеси жане тыныс белгиси 


Мы поможем в написании ваших работ!



ЗНАЕТЕ ЛИ ВЫ?

Одагайлардын жазылу емлеси жане тыныс белгиси

Нукте, кос нукте, коп нукте

1. Тыныс белгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

А) Шешим-шыгарма сюжетинин де шешуши кезендеринин бири, кулли кубылыс – коринистеринин сонгы сахнасы.

2. Тыныс белгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

Е) – Армысыз, артакты, ата!

3. Тыныс белгиси дурыс койылган СОЙЛЕМДИ КОРСЕТИНИЗ.

С) Акесинин баласы – адамнын душпаны, адамнын баласы, - бауырын.

4. Тыныс белгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

А) адамды бакытты ететин тек кана азат енбек.

5. Кате койылган сызыкшаны аныктаныз.

Д) Мен тауда ойнаган – карт марал.

6. Каратпа созге байланысты тыныс белгиси дурыс койылмаган сойлемди корсетиниз.

А) Карагым Камка, бугин кун жума гой осы?

Д) Соз тузелди, тындаушы сен де тузел.

7. Кыстырма созге байланысты тыныс белгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

Е) Менин билуимше , ел бир заманда кой сиякты болган.

8. Тыныс бегиси койылмаган сойлемди корсетиниз.

С) Ыргызбай ишинде асиресе осы Карашокыга кызыгушылар коп болатын.

9. Одагайга тбайланысты тыныс лбелгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

Е) Уа, ширкин, ан деп осыны айт!

10. Бирынгай мушелерге байланысты кате койылган тыныс белгини аныктаныз.

Д) Ыргак – ой мен сезимнин, жан мен таннин, косылып салар ани.

11. Дурыс койылган тыныс белгини аныктаныз.

А) Дауыл котерилди де, тонирек уйткыган калын кар болды да кетти.

12. ДУрыс койылмаган тыныс белгини аныктаныз.

Д) Есин жиганын, не оянганын Аскардын ози де билмейди.

13. Жалпылауыш созге байланысты койылмаган тыныс белгини табыныз.

Д) Макиш, Ербол екеуи Абаймен кушактасып амандасты.

14. Курмалас сойлемдердин арасына койылган тыныс белгилердин дурысын аныктамасын.

А) Балалар уйде жок: олар орман ишине серуенге кеткен еди.

15. Курмалас сойлемдер арасынна койылган тыныс белгилердин катесин табыныз.

В)

16. Тыныс белгиси кате койылган курмаласты аныктаныз.

Д) Аяп келдим сондыктан : айта алмадым.

17. Тол созге байланысты дурыс койылган тыныс белгини аныктаныз.

С) «Муны мен кайдан кордим?» - деп ойлады уста.

18. Тырнакшанын дурыс кою орнын корсетиниз.

А) «Ана тили» газети, «Парасат» журналы.

19. Тыныс белгиси дурыс койылган сойлемди корсетиниз.

В) О, ширкин, осы ан гой, кулактан кирип бойды алар!»

20. Кате койылган сызыкшаны табыныз.

Е) Тил – когамдык кубылыс болып табылады.

21. Кос нукте дурыс койылган сойлемди табыныз.

С) Уш-ак нарсе - адамнын касиети: ыстык кайрат, нурлы акыл, жылы журек.

22. Кос нукте дурыс койылган сойлемдерди табыныз.

Е) Биздин уйдеги адамдар мыналар: акем, шешем, Танатар.

23. Нукте кандай жагдайда байланысты койылган, дурысын белгилениз.

Мугалим – зор тулга, ол куннин кудиретти саулеси сиякты.

А) Хабарлай айтылган курмалас сойлем.

24. Сойлем сонынан нуктенин койылу себебин белгилениз.

Шанкай тус.

С) Хабарлай айтылган атаулы сойлем.

25. Алгашкы нуктенин койылу себеби, дурысын белгилениз.

Ардак. Аман – есен жеттиниз бе?

Жекен. Жеттим шукиршилик.

А) Драммалык шыгармадагы кейипкер аты.

26. Киси аттарын кыскартып жазарда койылатын белгини табыныз.

С) Нукте.

27. Тагы баска, тагы сол сиякты деген тиркестерди кыскартып жазганда, арбир ариптен кейин койылатын белгини корсетиниз.

Е) Нукте.

28. Кыскартылган туринде тыныс белгиси жетпей тур, белгилниз.

«Казак адебиети». «К А»

Е) Нукте.

29. Сойлемдеги койылмаган тыныс белгисин табыныз.

Биздин уйге келгендер Сабира, Жекен, Ардак ангимелесип узак отырды.

А) Кос нукте.

30. Койылмаган тыныс белгисин корсетиниз.

Алынган заттар орындык, такта, стол сынып болмесине сан бергендей.

В) Кос нукте.

31. Сойлемде бирынгай мушенин алдындагы жалпылауыш созден кейин койылатын тыныс белгисин табыныз.

Д) Кос нукте.

32. Кос нуктенин койылу себебиин белгилениз.

Енбек кылмай тапкан мал даулет болмас: кардын суы секилди тез суалар.

Е) Себеп – салдар салалас.

33. Тол создин автор сози келсе, койылатын белгини корсетиниз.

Д) Кос нукте.

34. Кос нукте койылу себебин аныктаныз.

Бул жолы инге кирген из жалгыз: ак тииннин барында еш куман жок еди.

В) Себеп – салдар салалас.

35. Кос нуктенин койылу себебин аныктаныз.

Алынган малиметтердин дурыс – бурыстыгын тексеру киын: бир истеген тажирибени кайта истеу киындык келтиреди.

Д) Себеп – салдар салалас.

36. Койылмаган тыныс белгисин корсетиниз.

Адам баласынын тамаша касиеттери табандылык, ерлик, кайсарлык – онын бойынан табылады.

Е) Кос нукте.

37. Белгили бир себептермен ойдын аякталмай калуына байланысты койылатын тыныс белгисин корсетиниз.

С) Коп нукте.

38. Дайексоздин (цитаттын) басында, аягында, не сонында создер калдырылган жагдайда койылатын белгини корсетиниз.

А) Коп нукте.

39. Айтылып жаткан ойга кенет, тосын, кутпеген, оте алшак жаткан нарсе (окига) косылып кетсе, онын алдынан койылатын тыныс белгисин корсетиниз.

А) Коп нуете.

41. Коп нуете кай жерге койылмайтынын табыныз.

А) Ой санамалап айтылса.

42. Нукте койылатын жерди корсетиниз.

А) Драммалык шыгармада ар кейипкердин атынан кейин.

43. Утир койылмайтын орынды корсетиниз.

Е) Жалпылауыш создерге.

44. Кос нукте койылмайтын орынды корсетиниз.

С) Одагай созден кейин.

45. Сурау белгиси койылмайтын орынды табыныз.

С) Абай Оспанды мерт бола ма деп корыкты.

46. Жакша, жакша иишиндеги нукте не ушин койылган, дурысын белгилениз.

Акмоладагы совдептин бир топ басшыларын туткынга алады.(Онын ишинде Сакен де бар.)

С) Хабарлай айтылган кыстырма сойлем.

47. Кос нуктенин койылу себебин аныктаныз.

Алынган малиметтердин дурыс-бурыстыгын тексеру киын: бир истеген тажирибени кайта истеу киындык келтиреди.

С) Себеп-салдар салалас.

48. Тыныс белгилерин дурыс кою ережелерин жиынтыгын табыныз.

С) Пунктуация.

49. Ол келген шыгар?

Сураулы сойлемнин жасалу жолын аныктаныз.

Д) Есимше, комекши етистик.

50. Кимин келип кетти?

Сураулы сойлемнин жасалу жолын табыныз.

Д) Сурау есимдиги.

51. Драммалык шыгармалардагы кейипкердин аты – жондериниен кейин койылатын белгини табыныз.

А) Нукте.

52. Жаман дос – коленке

Басынды кун шалса, кашып кутыла алмайсын;

Басынды булт алса, издеп таба алмайсын.

Кандай тыныс белгиси койылмаганын табыныз.

Д) Кос нукте.

Утир, нуктели утир

1. Утирдин койылмайтын жерин аныктаныз.

Е) Бастауыш пен баяндауыштын арасында.

2. Утирдин койылу себеби, белгилениз.

Дау жок, букилалемдик денгейде коринермиз.

В) Сендиру манди кыстырма.

3. Утирдин койылу себеби, дурысын белгилиниз.

Мумкин, келип калар.

В) Кыстырма.

4. Утирдин койылу себеби, дурысын белгилениз.

Тында, балам, Жамбылды!

С) Каратпа.

5. Утирдин койылу себебин аныктаныз.

Уай, ширкин, ан деп сыны айт.

А) Одагай.

6. Утирдин койылу себебин аныктаныз.

Улжан енесине багана, Абай уйыктап жатканда, бар жайды айткан.

Д) Айкындауыш.

7. Утир не ушин койылган, дурысын белгилениз.

Кус калыктайды, ушады, сайрайды.

Д) бирынгай баяндауыш.

8. Утирдин койылу себебин белгилениз.

Бул уйден ешкини, лакты, шыбышты, тушаны – барин коруге болады.

Е) Бирынгай толыктауыш.

9. Утирдин койылу себебин аныктап, дурысын белгилениз.

Ертенине жылкыларын жан – жакка таратып жиберди де, Есеней кешке карай Артыкбай батырдын уйине барды.

С) Ынгайлас салалас.

10. Утирдин койылу себеби, дурысын белгилениз.

Балалары, биз тири турганда апам кедейликти ойлайтын киси емес еди.

А) Айкындауыш.

11. Сойлемдердин арасында кай тыныс белгиси койылмаган, дурысын белгилениз.

Естиген нарсени умытпаска торт турли себеп бар: ауели кокиреги байлаулы, берик болмак керек екинши – сол нарсени коргенде я естигенде гибратлану керек конилденип, ойланып, конилге бекиту керек тортинши – ой кеселди нарселерден кашык болу керек.

Д) Нуктели утир.

12. Кандай тыныс белгиси жетпей тур, белгилениз.

Кимде-ким женил енбекке уйренсе, ол жалкау болады кимде-ким жалкау болса, ол-омиринде онбайды.

Е) нуктели утир.

13. Утир дурыс койылмаган сойлемди аныктаныз.

В) –Жок, аншейин бир обашык, - деди.

14. Кай сойлемде тыныс белгилери дурыс койылганын корсетиниз.

А) Шынымды айтсам, озин бир кызык жан екенсин.

15. Кай сойлемде утир дурыс койылган, табыныз.

Е) Жарайсын, Баймуратов, мен саган отыруга руксат етемин.

16. Алгашкы утирдин сойлем ишиндеги койылу себебин табыныз.

В) Бирынг,ай мушеге.

17. Кай катардагы тыныс белгилери сойлемнин ортасына койылады, белгилениз.

А) Утир, сызыкша.

18. Каратпа созге байланысты дурыс койылып турган утирди корсетиниз.С) -------------

19. Кыстырма созге байланысты койылып турган тыныс белгини табыныз.

Е) Менин булай ашык мойындап отырганыма, байкаймын, кейбир бала кайран.

20. Тыныс белгиси дурыс койылган орынды корсетиниз.

--------------? -дау тудыруы мумкин

21. Тыныс белгиси дурыс койылган орынды корсетиниз.

В) – Е, Жумеке, мал – жан, бала – шаганыз аман ба?

22. Тыныс белгиси дурыс койылган орынды корсетиниз.

А) «Сойлемди сауатты курастырган жон,» - деди мугалим.

23. Тыныс белгиси дурыс койылган жерди корсетиниз.

С) - Ай, Баянды, деймин, осы дуниени Кызылжарга апартын менмин гой.

24. Утир дурыс койылган жерди корсетиниз.

Д) Кына таска битеди, билим баска битеди.

25. Утир дурыс койылган жерди корсетиниз.

В) Не аскери мектепке, не химия институтына туседи.

26. Нуктели утир койылатын орынды корсетиниз.

А) Санамалап айтылган, магыналары ынгайлас сойлемдер арасына.

27. Утирдин койылу себеби, дурысын белгилениз.

Тындашы, балам, нагашынды!

Е) Каратпа.

28. Окшау создерге байланысты койылатын тыныс белгисин табыныз.

В) Утир.

29. Санамалап айтылган, магыналары ынгайлас сойлемдердин арасына койылатын тыныс белгисин табыныз.

Е) Нуктели утир.

30. Жайылмалы ари оз ишинде утирлери бар бирынгай мушелердин арасына койылатын тыныс белгисин табаныз.

Д) Нуктели утир.

31. Менин ойымша, багытымыз дурыс.

Утир кайсысына тан, табыныз.

Е) Кыстырма.

32. Улкендер жиналыска жиналды, балалар ше?

Сурак белгисинин койылу себебин табыныз.

С) Шылау келгендиктен.

Конил – куй одагайлары

1. Одагай созди табыныз.

А) Барекелди.

2. Одагай созди табыныз.

В) Пали.

3. Одагай магынасына карай нешеге болинетинин табыныз.

С) Ушке.

4. Конил-куй одагайын табыныз.

Д) Алакай.

5. Конил-куй одагайын табыныз.

В) Аттеген – ай.

6. Конил – куй одагайын табыныз.

А) Кап.

7. Конил – куй одагайын табыныз.

С) Туу, бауырын сагынып калыпты гой!

8. Одагайдын билдиретин магынасын аныктаныз.

В) Окину.

9. Сойлем мушеси ьолмайтын одагай создин магынасын аныктаныз.

Бугинги дос – ертен жау, мен не кылдым, япырмау?!

Е) Капалану.

10. Одагай магынасын белгилениз.

Пали, билмесен, сурамадын ба?

11. Ар турли магынага ие бола алатын одагайды корсетиниз.

Е) Барекелди.

12. Одагайдын билдиретин магынасын аныктаныз.

Барекелди, ер екенсин.

А)

13. Одагайдын билдиретин магынасын аныктаныз.

Барекелди, бул не булдиргенин?

С) Наразылык.

14. Ар турли магынага ие бола алатын одагайды корсетиниз.

А) Пали, ау.

15. Ар турли магынага ие бола алатын одагайды корсетиниз.

Е) Ойбай.

16. Заттанып кеткен одагайдын сойлемнин кандай мушеси екенин табыныз.

Ойбайынды бизге корсете корме.

С) Толыктауыш.

17. Заттанган одагайдын кызметин аныктаныз.

Уралап кайда журсин, балам.

В) Пысыктауыш.

18. Шакыру одагайын табыныз.

А) Шоре – шоре.

19. Одагай соз катысып турган сойлемди табыныз.

А) Ширкин, казактын келиндерин-ай!

Одагайды табыныз.

А) Уа, ширкин, ан деп осыны айт!

20. Сойлем мушеси болмайтын одагай создин магынасын табыныз.

Журегим, ойбай, сокпа енди...

Бугинги дос – ертен жау, мен не кылдым, япырмау?!

Д) Капалану.

22. Одагайдан жасалган косемшени табыныз.

А) Уһлеп, аһлап азер жеттим.

23. Оздигинен сойлем мушеси бола ламайтын соз табын табыныз.

Е) Одагай.

24. Турленбейтин созди табыныз.

А) Одагай.

25. Одагайды табыныз.

С) Ай, бетинмен кеттин гой.

Жекиру одагайлары

1. Жекиру одагайын табыныз.

А) Тайт.

2. Жекиру одагайын корсетиниз.

С) Тек.

3. Жекиру одагайын табыныз.

В) Жа.

4. Жекиру одагайы бар сойлемди табыныыз.

А) Тайт, ондай созди айтпа!

5. Тулгасына карай одагай турин аныктаныз.

Массаган.

А) бириккен соз.

6. Есимшели одагайдын сойлемдеги кызметин аныктаныз.ыыыыы

Баланын уһлеген даусы естилди.

7. «Пишту» созинин магынасын табыныз.

С) Менсинбеу.

8. Кап, туге, тайири – одагайларынын билдиретин магынасын табыныз.

С) Наразылык.

9. Тек, тайт, жа - одагайларынын билдиретин магынасын аныктаныз.

А) Жекиру.

10. «Жамандаткыр», «тайт» создеринин билдиретин магынасы.

С) Тыйым салу.

11. Конил – куй одагайын табыныз.

Д) Аттен.

12. Одагайды табыныз.

Е)

13. Одагайды табыныз.

С) Массаган, келип калдыныздар ма?

14. Одагайды табыныз.

Е) Оһ, дуние – ай, отеринди билип едим.

15. Одагайды табыныз.

А) Жа, токтат, аксакал!

16. Одагайды табыныз.

В) О, жауыз Кодар! О, ширкин, ширкин!

17. Ширкин, айтушы мен болганда, унеми уктырушым сен болсайшы, Абай.

Алгашкы утирдин койылу себебин табыныз.

С) Одагай соз.

Шакыру одагайлары

1. Шакыру одагайы катыскан сойлемди табыныз.

В) Ажем сиырды «аухау-аухау» деп шакырады.

2. Шакыру одагайын табыныз.

С) Кос-кос.

3. Шакыру одагайы бар сойлемди табыныз.

Д) Ажем «курау-курау» деп малдын алдынан шыкты.

4. Одагайдын кай тури, бегилениз.

Тайт, екинши мынандай минез корсетпе.

С) Тыйым салу.

5. Одагайдын турин белгилениз.

... Ористе оскен жануар – Шокетайым кайдасын?

Д) Шакыру.

6. Тулгасына карай одагай турин аныктаныз.

Кап, балем.

С) Негизги тубир.

7. Одагайды табыныз.

А) Тайт, кылжакты коя тур

1. Одагайдын тыныс белгисин корсетиниз.

Татулык деген кандай жаксы, ширкин.

2. Одагайга байланысты койылатын тыныс белгинин тиистисин корсетиниз.

Кап мынанын баласы катырды-ау!

Е) Утир.

3. Одагайга байланысты тыныс белгисинин лайыктысын корсетиниз.

Уа пали нагыз анши мунан шыкты мине!

С) Утир.

4. «Ой» созинин кайсысы одагай, белгилениз.

В) Ой, кулап кала жаздадым.

5. Одадагай созди белгилениз.

Д) «Курау-курау» деп атам малдын жолын тосты.

6. Одагайга тиисти тыныс белгиси бар катарды корсетиниз.

С) Кап, бул исти кеше битиргенде гой!

7. Заттанып кеткен одагайдын кай сойлем мушеси екнин корсетинз.

Онын айтатыны – ойпырмай.

С) Баяндауыш.

8. Одагай созге байланысты койылып турган тыныс белгини табыныз.

А) Туу, булар деген – нар жигиттер гой!

9. Сойлемдже окшау создин кай тури берилгенин корсетинз.

Ой, тайири, шаруа кайда кашатын еди...

Д) Одагай.

10. Одагай соз катысып турган сойлемди табыныз.

С) Ой, аттеген – ай, айырылып калдым – ау!

11. Одагай созди табыныз.

А) Мен не кылдым, япырмау?

12. Одагай созди табыныз.

Д) --------------

13. Одагай созди табыныз.

С) Шоге гой, туйем, шок – шок.

14. Одагай созди табыныз.

В) Барекелди, мынау кызык екен.

15. Одагай созди табыныз.

Д) Уа, ширкин, ан деп осыны айт!

16. Одагай соз катыскан сойлемди табыныз.

С) Аттеген –ай, атын сурамаппын гой.

17. Одагайды табыныз.

С) Бай- бай, Нуржан – ай, тилин кандай ащы!

18. Одагай тулгалык турин корсетиниз.

Аттеген – ай.

С) Шылаулы соз.



Поделиться:


Последнее изменение этой страницы: 2024-07-06; просмотров: 41; Нарушение авторского права страницы; Мы поможем в написании вашей работы!

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 216.73.217.128 (0.008 с.)