ші аралық бақылау (100 тест)

Шетелдік тарихнамадағы жаңа бағыттар

6М011400 - Тарих мамандықтары үшін (магистратура)

Қаз

Құрастырған доцент Өскембаев Қ.С.

Археология, этнология және Отан тарихы кафедрасы

Тарихи зерттеудің мәнін: деректердегі мәліметтерді талдау, олардың ішінен қалыптасқан теориялық түсініктердің шынайылығын растайтын немесе түзететін (жоққа шығаратын) деректерді анықтаумен байланыстыратын бағыт:

A) плюрализм

B)& позитивизм

C) индивидуализм

D) либерализм

E) марксизм.

*****

«Классикалық» историзмнің негізінде қандай идея жатыр:

A)& прогресс идеясы

B) регресс идеясы

C) демократия идеясы

D) тоталитаризм идеясы

E) дағдарыс идеясы.

*****

Таным мазмұнының салыстырмалы және шартты екендігін білдіретін методологиялық принцип қалай аталады:

A)& релятивизм

B) функционализм

C) детерминизм

D) эволюционизм

E) структурализм.

*****

Формация деген не:

A) адамдардың механикалық конгломераттарының бір сызықты қозғалысы

B) белгілі бір тарихи дәуірдегі құбылыстар мен процестердің бірлігі

C) адамдардың уақыт пен кеңістіктегі өзара ұйымдасуының көрінісі

D) ыдырау процесі

E)& қоғамның белгілі бір тарихи даму сатысындағы ұйымдасу, өмір сүру амалы.

*****

Э. Дюркгеймнің басты назары қандай мәселелерге бағытталды:

A)& өткеннің құндылықтарының нормалары мен аномиялары, ұжымдық таным

B) адамзат тарихының саяси-экономикалық және әлеуметтік тарихы

C) қоғам дамуының мәдени-идеологиялық құндылықтарының сабақтастығы

D) семья

E) тілдің маңыздылығы.

*****

 Тарихи зерттеудегі методологиялық индивидуализм және методологиялық плюрализм схемасын кім ұсынды:

A) Э. Дюркгейм

B)& М. Вебер

C) К. Маркс

D) Г. Зиммель

E) В. Зомбарт.

*****

Тарихтағы тұлғаның нақты-тарихи өзгерістер барысында сақталатын ішкі уайым, эмоция, интуицияға негізделген шығармашылық қалыптасуын зерттеуге кім назар аударды:

A) Э. Дюркгейм

B) М. Вебер

C) К. Маркс

D)& Г. Зиммель

E) В. Зомбарт.

*****

В. Парето бойынша, тарих дегеніміз:

A) бұқара халықтың күнделікті өмірінің көрінісі

B) бұқара халықтың мемлекет басқарушыларымен күресу процесі

C)& элиталар мен көсемдердің зорлық формасындағы билік үшін күресі

D) халық билігін орнату жолындағы идеологтардың элиталармен күресі

E) үйлесімділік.

*****

1917 ж. Ресейдегі революциядан кейін мектептер мен бағыттардың ішінде қандай құбылыс байқалды:

A) революцияны қолдау

B) митингілер ұйымдастыру

C) үйірмелер құру

D)& социализмді сынау

E) ыдырау.

*****

Л. Мизестің еңбегі қандай позицияда жазылды:

A) консервативті субъективизм және методологиялық плюрализм

B)& либералды субъективизм және методологиялық индивидуализм

C) либералды объективизм және теориялық индивидуализм

D) функционалды субъективизм және теориялық скептицизм

E) өз позициясы болған жоқ.

*****

Марксизм мен социалистік идеяларды сынаған ресейлік эмигрант:

A)& П. Сорокин

B) Н. Иванов

C) А. Ильин

D) Д. Красавин

E) В. Ленин.

*****

З. Фрейд нені зерттеуде психикалық саланы қолданды:

A) жылнамалар, руникалық жазбалар

B) роман, повесть, өлеңдер

C) мифология, монография, аңыз

D) жыр, миф, әңгімелер, есептер

E)& мифология, фольклор, дін.

*****

Европоцентристік модельдің дағдарысы кімнің кітабында қарастырылды:

A) О. Конт

B) И. Кант

C) Г. Шпетт

D) М. Блок

E)& О. Шпенглер.

*****

Еуразияшылдық бағыты тарихи оқиғаларды қалай түсіндірді:

A) тарихты жан-жақты түсіндірді

B) тарихи оқиғаларға объективті баға берді

C) тарихи құбылыстар мен процестерді жоққа шығарды

D) тарихты рационалды түсіндіруге қарама-қарсы келді

E)& тарихты түсіндіруде европалықтардың үстемдігін мойындады.

*****

ХІХ ғ. соңы – ХХ ғ. басындағы теориялардың қалыптасуы:

A) релятивизммен пікірталасқа негізделді

B) позитивизммен пікірталасқа негізделді

C) рационализммен пікірталасқа негізделді

D) провиденцианализммен пікірталасқа негізделді

E)& марксизммен пікірталасқа негізделді.

*****

В. Зомбарттың еңбегінде қандай тарих бойынша деректер жинақталды:

A)& экономикалық

B) мәдени

C) саяси

D) идеологиялық

E) әлеуметтік.

*****

Әр түрлі дәрежеде интеграцияланған мәдени және әлеуметтік жүйелердің динамикасы туралы тарихи концепцияны ұсынған кім:

A) З. Фрейд

B)& П. Сорокин

C) М. Вебер

D) Э. Дюркгейм

E) Ф. Хайек.

*****

Прагматизм бойынша білімнің ақиқаттылығы немен анықталады:

A) жоғары рухани деңгейге өту

B) жаңа білім қалыптастыру

C) ғылыми нәтижелерге қол жеткізу

D) қоғамды жаңаша тану

E)& пайдалылық және сәттілікке жету.

*****

Б. Кроченің позициясы:

A) позитивизм мен консерватизмге қарсы болды

B)& позитивизм мен марксизмге қарсы болды

C) позитивизм мен рационализмге қарсы болды

D) позитивизм мен детерминизмге қарсы болды

E) позитивизм мен релятивизмге қарсы болды.

*****

М. Вебер қоғамдық процестерді зерттеу үшін қандай теорияны ұсынды:

A) иррационалды типтердің позитивистік теориясы

B)& идеалды типтердің релятивистік теориясы

C) индивидтердің популистік теориясы

D) әр түрлі типтердің индивидуалдылық теориясы

E) тарихи құбылыстардың рационалды теориясы.

*****

Ғылыми әдебиетте марксизмге қай тұрғыда аз көңіл бөлінді:

A)& гносеологиялық

B) ғылыми

C) теориялық

D) практикалық

E) эмпирикалық.

*****

А. Тойнби адамзат дамуын қай тұрғыда қарастырды:

A) материализм

B) физиологиялық

C)& локальды өркениеттер

D) мәдени ұйымдар

E) тарихи материализм.

*****

Тоталитаризм концепциясына негіз болған идея:

A) М. Вебер идеясы

B)& В. Парето идеясы

C) Г. Зиммель идеясы

D) Ф. Ницше идеясы

E) А. Бергсон идеясы.

*****

М. Вебердің пікірінше, болашақтағы қоғамның мазмұны:

A) анархияның күшейуі

B) авторитарлық билік

C) демократиялық мазмұн

D) пролетариат диктатурасы

E)& бюрократияның басымдығы.

*****

ХІХ ғ. соңында қоғамдық процестерді зерттеудегі тарихи-эволюциялық амал қандай амалға орын берді:

A) функционалды-эмпирикалық

B) теориялық және практикалық

C)& құрылымдық-аналитикалық

D) құрылымдық-жүйелілік

E) математикалық.

*****

Деректанудың пәні, мақсат-міндетінің қалыптасуына әсер еткен ХІХ ғ. тарихшысы:

A) А. Лаппо-Данилевский

B) К. Маркс

C) Б. Кроче

D) О. Конт

E)& Л. Ранке.

*****

Марксизм бойынша шын білімнің критериі:

A) қоғамдық ой

B) қоғамдық сана

C)& қоғамдық практика

D) болмыс

E) мәдениет.

*****

Маркстік теориялық әлеуметтанудың негізінде қандай түсінік жатыр:

A) позитивизм

B) базис

C) қондырма

D) капитализм

E)& формация.

*****

Детерминизм деген не.

A) тарихи оқиғалардың байланысы туралы ілім

B) теориялардың байланысы туралы ілім

C) теория мен практиканың байланысы туралы ілім

D)& құбылыстардың байланысы туралы ілім

E) принциптердің байланысы туралы ілім.

*****

Провиденцианализм бойынша тарих деген не:

A) тарих – құбылыстар мен процестердің жиынтығы

B) тарих – адамзаттың ғасырлар бойындағы іс-әрекеті

C)& тарих - құдайдың алдын-ала құрған жоспарының жүзеге асуы

D) тарих – кездейсоқ себептердің салдары

E) тарих – ұлы адамдардың іс-әрекетінің нәтижелері.

*****

Историзм принципі бойынша тарих қандай процесс:

A) қоғам дамуының экономикалық заңдылықтары мен себептері белгіленген процесс

B)& қоғам дамуының жалпы заңдылықтары мен себептері белгіленген процесс

C) қоғам дамуының сыртқы заңдылықтары мен себептері белгіленген процесс

D) қоғам дамуының аралас заңдылықтары мен себептері белгіленген процесс

E) қоғам дамуының ішкі заңдылықтары мен себептері белгіленген процесс.

*****

Тарих философиясын қалыптастыру шарттарының бірі:

A) неғұрлым белсенді саяси-әлеуметтік институттар болуы қажет

B) қоғамдағы бұқара халықтың құқықтық мүддесі қорғалуы қажет

C)& әлеуметтік өмір қозғалмалы, ауыспалы сипатта болуы қажет

D) биліктің халық арасындағы беделі жоғары болуы керек

E) қоғам дәстүрлі болуы қажет.

*****

Тарих философиясының қандай түрлері бар:

A) материалдық және рухани

B) саяси және экономикалық

C)& материалдық және формальды

D) субстанциялық және қоғамдық

E) рефлективті және методологиялық.

*****

Әлеуметтік бірлікті бұзатын шиеленістер, конфликтілерге кім назар аударды:

A) Д. Шпетт

B)& Р. Мертон

C) А. Тойнби

D) Т. Парсонс

E) Ф. Гизо.

*****

Адамзат тарихындағы прогрессиялық өзгерістердің шексіз қорлануы және тарихи дамудың линиялық схемасы туралы таным қай бағытқа тән:

A) неоэволюционизм

B) модернизм

C) дәстүрлі герменевтика

D) феноменология

E)& дәстүрлі эволюционизм.

*****

Модернизацияның кезеңдерінің бірі:

A)& батыстық өркениет

B) шығыстық өркениет

C) исламдық өркениет

D) христиандық өркениет

E) далалық өркениет.

*****

Антикалық кезеңде тарихи таным туралы ой білдірген грек ойшылдары:

A) Аристотель, Сократ

B) Пифагор, Фалес

C) Архимед, Евклид

D) Гиппократ, Тацит

E)& Геродот, Фукидид.

*****

Геродот үшін тарих – бұл:

A) әлемдік саясатты зерттеу

B) әлемдік экономиканы зерттеу

C) әлемдік экологияны зерттеу

D)& әлемдік мәдениетті зерттеу

E) әлемдік дінді зерттеу.

*****

1937 жылы атылған қазақ лингвистикасының негіздеушісі «Алашорда» басшылырының бірі:

A)& А.Байтұрсынов

B) Ә.Бөкейханов

C) А.Әйтиев

D) А.Жұбанов

E) М.Шоқай.

*****

Ғалым-тарихшы Е.Бекмаханов қай жылы 25 жылға сотталды?

A) 1949 жылы

B)& 1952 жылы

C) 1951 жылы

D) 1954 жылы

E) 1937 жылы.

*****

Ақын-жазушы, революционер, жаппай қуғын-сүргіннің құрбаны:

A) Е. Бекмаханов

B) А.Жұбанов

C)& С.Сейфуллин

D) Ғ.Мүсірепов

E) М.Әуезов.

*****

«Қазақтың Блогы» деп тірі кезінде қазақтың қай ақынын атады?

A) С.Сейфуллин

B)& М.Жұмабаев

C) Ж.Жабаев

D) Ғ. Мүсірепов

E) М.Әуезов.

*****

Қазақстан ОАК «Іс-қағаздарын қырғыз (қазақ) тідінде жүргізу туралы» Декретін қашан қабылдады?

A) 1931 жыды

B) 1924 жылы

C)& 1923 жылы

D) 1927 жылы

E) 1929 жылы.

*****

Республиканың тұлғалы тарихшысы, кезінде ғылыми көзқарасы «көзбояушылық» деп жарияланған кім?

A) Е.Бекмаханов

B) М.Қозыбаев

C) М.Тынышпаев

D)& Ә.Марғұлан

E) С.Асфендияров.

*****

Ф Голощекиннің "Кіші Қазан төңкерісі" идеясын қолдаушы кім еді:

A)& А. Андреев

B) М. Губкин

C) Ж. Мыңбаев

D) В. Шатов

E) Н. Нұрмақов.

*****

Тарихи деректердегі мәліметтердің дәлдігін және шынтуайтылығын, толықтығын анықтайтын деректі ішкі сын деп аталады немесе тағы қалай атауға болады?

A)& Палеография

B) дипломатика

C) герменевтика

D) сфрагистика

E) эриграфика.

*****

Неоэволюционизм идеялары қай елде кең тарап, қай ғалымның еңбегінде ең толық қарастырылды:

A) Францияда, М.Мосс еңбектерінде.

B) Германияда, М.Вебер еңбектерінде.

C) Англияда, Э.Тайлор еңбектерінде.

D)& АҚШ-да, Л. Уайт еңбектерінде.

E) Италияда, А.Грамши еңбектерінде.

*****

«Көпбағытты эволюция теориясының» авторы:

A) Э.Тайлор.

B)& Дж.Стюард.

C) П.Сорокин.

D) К.Поппер.

E) М.Вебер.

*****

М. Салинс, Д. Беннет, Р. Неттинг, Марвин Харрис этнологияның (әлеуметтік/мәдени антропологияның) қай теориялық бағытының өкілдері:

A) Функционализм.

B) Структурализм.

C)& Неоэволюционизм.

D) Релятивизм.

E) Диффузионизм.

*****

Қандай бағыт интерпретация әдісін этнологиядағы басым әдіске айналуына себеп болды:

A) Релятивизм.

B) Диффузионизм.

C) Функционализм.

D)& Символизм.

E) Модернизм.

*****

Постмодернизм әлеуметтік құбылыс ретінде алдымен қай салада пайда болады:

A) Дінде.

B) Ғылымда.

C)& Көркем мәдениетте.

D) Саясатта.

E) Философияда.

*****

Л. Ранкенің деректанушы-зерттеушілерге қойған талабы:

A) деректерге жан-жақты теориялық талдау жасау, ғылыми интерпретациялар жасау

B) деректердің эвристикалық мағынасын ашу, олардың ішкі сынын зерттеу

C)& деректі терең білу, фактілерге педанттық тұрғыда қарау, оқиғаны сол күйінде баяндау

D) жиналған деректерді бастапқы өңдеуден өткізіп, оқиғаларды салыстыра баяндау

E) деректі бұрмаламау.

*****

Позитивистер тарихи заңдылықтардың мәнін ашуда деректерден нені іздеді:

A) оқиғаның барысын

B) нәтижелерді

C)& себеп-салдарды

D) ықпал етуші факторларды

E) тежеуші себептерді.

*****

Б. Кроченің пікірінше, ғылыми танымда басты роль атқарады:

A) білім

B)& интуиция

C) практика

D) теория

E) эмпирика.

*****

А. Лаппо-Данилевскийдің пікірінше, дерек:

A) тарихи оқиғалардың жазбаша куәгері

B) өткен дәуірлерден қалған ескерткіштер

C) адами практиканың нәтижелері

D)& адам психикасының жүзеге асқан өнімі

E) тарихи құбылыстардың көрінісі.

*****

Европоцентристік модельдің дағдарысы кімнің кітабында қарастырылды:

A) О. Конт

B) И. Кант

C) Г. Шпетт

D) М. Блок

E)& О. Шпенглер.

*****

Еуразияшылдық бағыты тарихи оқиғаларды қалай түсіндірді:

A) тарихты жан-жақты түсіндірді

B) тарихи оқиғаларға объективті баға берді

C) тарихи құбылыстар мен процестерді жоққа шығарды

D) тарихты рационалды түсіндіруге қарама-қарсы келді

E)& тарихты түсіндіруде европалықтардың үстемдігін мойындады.

*****

А. Тойнби адамзат дамуын қай тұрғыда қарастырды:

A) материализм

B) физиологиялық

C)& локальды өркениеттер

D) мәдени ұйымдар

E) тарихи материализм.

*****

Геродот үшін тарих – бұл:

A) әлемдік саясатты зерттеу

B) әлемдік экономиканы зерттеу

C) әлемдік экологияны зерттеу

D)& әлемдік мәдениетті зерттеу

E) әлемдік дінді зерттеу.

*****

Геродоттың еңбегі:

A) Пелопонесс соғысының тарихы

B)& Тарих

C) Еңбектер

D) Жазбалар

E) Анналдар.

*****

Тарих ғылымының қоғамда атқаратын және оның әлеуметтік құндылығын анықтайтын ролі:

A) Категория

B) Міндет

C) Мақсат

D)& Қызмет

E) Критерий.

*****

 «Методология» терминіне синоним:

A) Семиотика

B)& Эпистемология

C) Антропология

D) Бифуркация

E) Жауап жоқ.

*****

Орыс тарих ғылымының өкілдері:

A) Иванов, Басин

B) Вяткин, Смирнов

C)& Кареев, Ключевский

D) Виппер, Ушаков

E) ешқайсысы емес.

*****

 «Тарихтың атасы» деп кімді атайды?

A)& Геродот.

B) Сыма-Цзянь.

C) Әл-Фараби.

D) Страбон.

E) Абай.

*****

Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтерілісті алғаш рет ғылыми түрде зерттеуші ғалым:

A) Ә. Марғұлан

B) А. Панкратова

C) С. Толыбеков

D)& Е. Бекмаханов

E) С. Зиманов.

*****

Қазақ тарихын зерттеуші шетелдік ғалым:

A)& М. Олкотт

B) С. Джозефф

C) Ф. Николь

D) М. Том

E) Р. Ренуар.

*****

Казактар тарихын зерттеуші ғалым:

A) М. Қозыбаев

B) Ж. Қасымбаев

C) Н. Бекмаханова

D)& М. Әбдіров

E) Ж. Артықбаев.

*****

А. Байтұрсынов пен М. Сералин қай аймақты республика құрамына қосу қажеттігін дәлелдеді:

A) Павлодар

B) Орынбор

C) Ақмола

D) Петропавл

E)& Қостанай.

*****

"Қаз АКСР-і Кеңес Одағының тұтас металлогенді провинциясы" деп тұжырым жасаған академикті атаңыз:

A) И.М. Губкин

B) Қ.И. Сәтбаев

C) Т. Рысқұлов

D)& Н.С. Курнаков

E) В.И. Иванов.

*****

1959 ж. жарық көрген «XVII–ХХ ғғ. қазақтардың көшпелі қоғамы» монографиясының авторы кім?

A) В.Басин

B) Г.Дахшлейгер

C) Н.Аполлова

D)& С.Толыбеков

E) Н.Акимжанов

*****

ХХ ғ. 60-жж соңында қандай шешімін таппаған сұрақ бойынша Қазақстан ғылымында дискуссия болды?

A) соғыс жөнінде

B) мәдениет жөнінде

C) дін жөнінде

D)& «қазақ» термині жөнінде

E) қалалар жөнінде

*****

Көшпелі Азияның шаруашылық құрылымы мен қоғамдық ұйымдарын қараған монографияның авторын ата:

A) А.Абенов

B)& Г.Е.Марков

C) Ж.Б.Абылхожин

D) А.Жеренченко

E) И.В.Ерофеева

*****

«Қазақтардың көшпелі өркениеті» монографиясын жазған тарихшы:

A) Г.Е.Марков

B) С.Асфендияров

C) С.Г.Кляшторный

D) А.И.Левшин

E)& Н.А.Масанов

*****

Номадизм мәселесін зерттеген қазақ ғалымы кім?

A) Г.Е.Марков

B) В.М.Массон

C) С.Асфендияров

D) С.Г.Кляшторный

E)& Н.Э.Масанов

*****

«Ежелгі Қазақстанның этникалық тарихы»- Алматы, 1996 г. авторын көрсет:

A) С.Асфендияров

B) П.Кунте

C) Струве

D) Ж.Б.Абылхожин

E)& Б.Ирмуханов

*****

М. Қ. Қозыбаевтің көрсетуі бойынша «бірігу» терминін айтқанда мынаны түсінуіміз керек:

A) өлкені отарлау

B) ерікті акт

C)& билікті еріксіз мойындау

D) протекторат режимі

E) бір мемлекеттің өзгені қаратуы

*****

Абай Құнанбаевтың қазақ әдебиетінің дамуындағы рөлі қандай?

A) ол футурологиялық бағыттың дамуының негізін салушы

B) ол бірінші қазақ журналының негізін салушы

C) ол бірінші қазақ романының авторы

D) ол қазақ драматургиясының негізін салушы

E)& ол жазба әдебиеттің негізін салушы

*****

1890 ж. С-Петербор университетін алтын медальға бітірген ...

A) Бахтыгерей Құлманов

B) Барлыбек Сырттанов

C)& Мухамеджан Тынышбаев

D) Ахмет Байтұрсынов

E) Бақытжан Қаратаев

*****

«Қазақ елінің Уставына» кім қол қойды?

A) Ахмет Байтұрсынов

B) Бауржан Қаратаев

C) Райымжан Марсеков

D)& Барлыбек Сырттанов

E) Ғабдулғазиз Мұсағалиев

*****

Кіші жүз ханы Әбілқайырдың саяси іс-қызметін зерттеген тарихшы?

A) Е. Бекмаханов

B)& И. Ерофеева

C) С. Толыбеков

D) С. Зиманов

E) А. Жиреншин.

*****

Қазақ халқының тұрмысы мен өмір сүру әдісін кең сипаттаған қазақ тақырыптарына арналған повестердің авторы кім?

A) А.Пушкин

B)& В.Даль

C) И.Левшин

D) В.Белинский

E) Мейер.

*****

ҚР 50 теңгелiк банкнотында Әбiлқайырдың портретi белгiленген, бұл бейне кiмнiң суретiнен көшiрiлiп алынған?

A) Немiс суретшiсi Г. Флегель

B) Орыс суретшiсi А. Репин

C) Қазақ суретшiсi Ә. Қастеев

D)& Ағылшын суретшiсi Д. Кэстль

E) Орыс суретшiсi В. Серов.

*****

Орыс тарихнамасындағы “Орыс Правдасы”, “Судебник 1550”, “Үлкен сызба кiтабы” сияқты ескерткiштердi ашқан ғалым кiм?

A)& А.С. Лаппо – Данилевский

B) В.О. Ключевский

C) В.Н. Татищев

D) Н.М. Тихомиров

E) И.Д. Ковальченко.

*****

Мына құжаттың қайсысы сандық деректерге қайсысы жатады?

A) Хаттар, күнделiктер

B) Тарихи повестер.

C)& Статистикалық

D) Тарихи философиялық

E) Очерктер.

*****

Жеке адамның құжаттық деректеріне қайсысы жатады?

A) картографиялық

B) Актiлiк

C) канцелярлық

D)& Хаттар, күнделiктер

E) Іс жүргізу құжаттары.

*****

Щербина экспедициясына мол материалдар жинауға көмектескен көрнекті қоғам қайраткері, ғалым кім?

A) А. Байтұрсынов

B)& Ә. Бөкейханов

C) М. Дулатов

D) Б. Қаратаев

E) С. Сейфуллин.

*****

Тарихилық принцип дегенiмiз не?

A)& тарихи құбылыстарды жан – жақты зерттеу

B) Деректегi әлеуметтiк топтарды зерттеу

C) деректердiң әсер ете зерттеу

D) Деректердiң сақталуын зерттеу

E) Деректердiң пайда болуын зерттеу.

*****

Ш Уәлиханов бұл белгiлi орыс ғалымын “қазақ халқының Геродоты” деп атаған?

A)& А.И. Левшин

B) В. Радлов

C) Г.Н. Потанин

D) В.В. Бартольд

E) Бичурин.

*****

Е. Бекмақановтың, М. Тынышпаевтың, С. Асфендияровтың, С. Қожановтың, Т. Шонановтың кітаптарын алғысөз жазып, тәуелсіздік жылдарында қайта шығарған қазақстандық ғалым кім?

A)& Ә. Тәкенов

B) М. Қойгелдиев

C) М. Қозыбаев

D) К. Нұрпейісов

E) Т. Омарбеков.

*****

Мына құжаттың қайсысы сандық деректерге қайсысы жатады?

A) Хаттар, күнделiктер

B) Тарихи повестер.

C)& Статистикалық

D) Тарихи философиялық

E) Очерктер.

*****

Жеке адамның құжаттық деректеріне қайсысы жатады?

A) картографиялық

B) Актiлiк

C) канцелярлық

D)& Хаттар, күнделiктер

E) Іс жүргізу құжаттары.

*****

Щербина экспедициясына мол материалдар жинауға көмектескен көрнекті қоғам қайраткері, ғалым кім?

A) А. Байтұрсынов

B)& Ә. Бөкейхан

C) М. Дулатов

D) Б. Қаратаев

E) С. Сейфуллин.

*****

Тарихилық принцип дегенiмiз не?

A)& тарихи құбылыстарды жан – жақты зерттеу

B) Деректегi әлеуметтiк топтарды зерттеу

C) деректердiң әсер ете зерттеу

D) Деректердiң сақталуын зерттеу

E) Деректердiң пайда болуын зерттеу.

*****

Мына құжаттың қайсысы сандық деректерге қайсысы жатады?

A) Хаттар, күнделiктер

B) Тарихи повестер.

C)& Статистикалық

D) Тарихи философиялық

E) Очерктер.

*****

Жеке адамның құжаттық деректеріне қайсысы жатады?

A) картографиялық

B) Актiлiк

C) канцелярлық

D)& Хаттар, күнделiктер

E) Іс жүргізу құжаттары.

*****

IX – XI ғ кимектер тарихы жөнiндегi монография авторы кiм?

A) А.Ю. Якубовський

B) Е. Бекмаханов

C) С.Г. Кляшторный

D)& Б.Е. Көмеков

E) Б.А. Ахмедов.

*****

Л.Н. Гумилев еңбектерi қандай тақырыпқа арналған?

A)& Ежелгi түрiктерге

B) Оғыздарға

C) Сақтарға

D) үйсiндерге

E) Наймандарға.

*****

Таным мазмұнының салыстырмалы және шартты екендігін білдіретін методологиялық принцип қалай аталады:

A)& релятивизм

B) функционализм

C) детерминизм

D) эволюционизм

E) структурализм.

*****

Л.Н. Гумилев еңбектерi қандай тақырыпқа арналған?

A)& Ежелгi түрiктерге

B) Оғыздарға

C) Сақтарға

D) үйсiндерге

E) Наймандарға.

*****

Таным мазмұнының салыстырмалы және шартты екендігін білдіретін методологиялық принцип қалай аталады:

A)& релятивизм

B) функционализм

C) детерминизм

D) эволюционизм

E) структурализм.

*****

Тарихи зерттеудің мәнін: деректердегі мәліметтерді талдау, олардың ішінен қалыптасқан теориялық түсініктердің шынайылығын растайтын немесе түзететін (жоққа шығаратын) деректерді анықтаумен байланыстыратын бағыт:

A) плюрализм

B)& позитивизм

C) индивидуализм

D) либерализм

E) марксизм.

*****

«Классикалық» историзмнің негізінде қандай идея жатыр:

A)& прогресс идеясы

B) регресс идеясы

C) демократия идеясы

D) тоталитаризм идеясы

E) дағдарыс идеясы.

*****

Таным мазмұнының салыстырмалы және шартты екендігін білдіретін методологиялық принцип қалай аталады:

A)& релятивизм

B) функционализм

C) детерминизм

D) эволюционизм

E) структурализм.

*****

Формация деген не:

A) адамдардың механикалық конгломераттарының бір сызықты қозғалысы

B) белгілі бір тарихи дәуірдегі құбылыстар мен процестердің бірлігі

C) адамдардың уақыт пен кеңістіктегі өзара ұйымдасуының көрінісі

D) ыдырау процесі

E)& қоғамның белгілі бір тарихи даму сатысындағы ұйымдасу, өмір сүру амалы.

*****

Э. Дюркгеймнің басты назары қандай мәселелерге бағытталды:

A)& өткеннің құндылықтарының нормалары мен аномиялары, ұжымдық таным

B) адамзат тарихының саяси-экономикалық және әлеуметтік тарихы

C) қоғам дамуының мәдени-идеологиялық құндылықтарының сабақтастығы

D) семья

E) тілдің маңыздылығы.

*****

 Тарихи зерттеудегі методологиялық индивидуализм және методологиялық плюрализм схемасын кім ұсынды:

A) Э. Дюркгейм

B)& М. Вебер

C) К. Маркс

D) Г. Зиммель

E) В. Зомбарт.

*****

Тарихтағы тұлғаның нақты-тарихи өзгерістер барысында сақталатын ішкі уайым, эмоция, интуицияға негізделген шығармашылық қалыптасуын зерттеуге кім назар аударды:

A) Э. Дюркгейм

B) М. Вебер

C) К. Маркс

D)& Г. Зиммель

E) В. Зомбарт.

*****

В. Парето бойынша, тарих дегеніміз:

A) бұқара халықтың күнделікті өмірінің көрінісі

B) бұқара халықтың мемлекет басқарушыларымен күресу процесі

C)& элиталар мен көсемдердің зорлық формасындағы билік үшін күресі

D) халық билігін орнату жолындағы идеологтардың элиталармен күресі

E) үйлесімділік.

*****

1917 ж. Ресейдегі революциядан кейін мектептер мен бағыттардың ішінде қандай құбылыс байқалды:

A) революцияны қолдау

B) митингілер ұйымдастыру

C) үйірмелер құру

D)& социализмді сынау

E) ыдырау.

*****

Л. Мизестің еңбегі қандай позицияда жазылды:

A) консервативті субъективизм және методологиялық плюрализм

B)& либералды субъективизм және методологиялық индивидуализм

C) либералды объективизм және теориялық индивидуализм

D) функционалды субъективизм және теориялық скептицизм

E) өз позициясы болған жоқ.

*****

Марксизм мен социалистік идеяларды сынаған ресейлік эмигрант:

A)& П. Сорокин

B) Н. Иванов

C) А. Ильин

D) Д. Красавин

E) В. Ленин.

*****

З. Фрейд нені зерттеуде психикалық саланы қолданды:

A) жылнамалар, руникалық жазбалар

B) роман, повесть, өлеңдер

C) мифология, монография, аңыз

D) жыр, миф, әңгімелер, есептер

E)& мифология, фольклор, дін.

*****

Европоцентристік модельдің дағдарысы кімнің кітабында қарастырылды:

A) О. Конт

B) И. Кант

C) Г. Шпетт

D) М. Блок

E)& О. Шпенглер.

*****

Еуразияшылдық бағыты тарихи оқиғаларды қалай түсіндірді:

A) тарихты жан-жақты түсіндірді

B) тарихи оқиғаларға объективті баға берді

C) тарихи құбылыстар мен процестерді жоққа шығарды

D) тарихты рационалды түсіндіруге қарама-қарсы келді

E)& тарихты түсіндіруде европалықтардың үстемдігін мойындады.

*****

ХІХ ғ. соңы – ХХ ғ. басындағы теориялардың қалыптасуы:

A) релятивизммен пікірталасқа негізделді

B) позитивизммен пікірталасқа негізделді

C) рационализммен пікірталасқа негізделді

D) провиденцианализммен пікірталасқа негізделді

E)& марксизммен пікірталасқа негізделді.

*****

В. Зомбарттың еңбегінде қандай тарих бойынша деректер жинақталды:

A)& экономикалық

B) мәдени

C) саяси

D) идеологиялық

E) әлеуметтік.

*****

Әр түрлі дәрежеде интеграцияланған мәдени және әлеуметтік жүйелердің динамикасы туралы тарихи концепцияны ұсынған кім:

A) З. Фрейд

B)& П. Сорокин

C) М. Вебер

D) Э. Дюркгейм

E) Ф. Хайек.

*****

Прагматизм бойынша білімнің ақиқаттылығы немен анықталады:

A) жоғары рухани деңгейге өту

B) жаңа білім қалыптастыру

C) ғылыми нәтижелерге қол жеткізу

D) қоғамды жаңаша тану

E)& пайдалылық және сәттілікке жету.

*****

Б. Кроченің позициясы:

A) позитивизм мен консерватизмге қарсы болды

B)& позитивизм мен марксизмге қарсы болды

C) позитивизм мен рационализмге қарсы болды

D) позитивизм мен детерминизмге қарсы болды

E) позитивизм мен релятивизмге қарсы болды.

*****

М. Вебер қоғамдық процестерді зерттеу үшін қандай теорияны ұсынды:

A) иррационалды типтердің позитивистік теориясы

B)& идеалды типтердің релятивистік теориясы

C) индивидтердің популистік теориясы

D) әр түрлі типтердің индивидуалдылық теориясы

E) тарихи құбылыстардың рационалды теориясы.

*****

Ғылыми әдебиетте марксизмге қай тұрғыда аз көңіл бөлінді:

A)& гносеологиялық

B) ғылыми

C) теориялық

D) практикалық

E) эмпирикалық.

*****

А. Тойнби адамзат дамуын қай тұрғыда қарастырды:

A) материализм

B) физиологиялық

C)& локальды өркениеттер

D) мәдени ұйымдар

E) тарихи материализм.

*****

Тоталитаризм концепциясына негіз болған идея:

A) М. Вебер идеясы

B)& В. Парето идеясы

C) Г. Зиммель идеясы

D) Ф. Ницше идеясы

E) А. Бергсон идеясы.

*****

М. Вебердің пікірінше, болашақтағы қоғамның мазмұны:

A) анархияның күшейуі

B) авторитарлық билік

C) демократиялық мазмұн

D) пролетариат диктатурасы

E)& бюрократияның басымдығы.

*****

Познавательные статьи:



Коммуникативные барьеры и пути их преодоления

Рынок недвижимости. Сущность недвижимости

Решение задач с использованием генеалогического метода

История происхождения и развития детской игры