Жылу сіңіре жүретін реакция – эндотермиялық деп аталады.

↑

▷ Содержание

⇐ ПредыдущаяСтр 2 из 2

« Экзо» гректің сыртқа деген сөзі. Жылудың реакция жүріп жатқан ортадан, сыртқы қоршаған ортаға бөлініп шығатынын білдіреді.

     Реакция аяғына дейін жету үшін үнемі қыздыруды қажет ететін реакциялар бар. Мысалы, сынап (II) оксидін немесе әктастың айырылуы. Ондай реакция эндотермиялық реакциялардың қатарына жатады.

Жылу сіңіре жүретін реакция – эндотермиялық деп аталады.

«Эндо» гректің «ішке» деген сөзі. Жылудың сырттағы қоршаған ортадан реакция жүріп жатқан ортаға берілетінін білдіреді.

Химиялық реакциялар кезінде бөлінетін немесе сіңірілетін жылу мөлшері рекцияның жылу эффекті деп аталады.

   Жылу мөлшері джоуль (Дж) немесе килоджоуль (Дж) арқылы белгіленіп, калориметрмен өлшенетін физика курсынан білесіңдер. Реакция кезінде бөлінетін немесе сіңірілетін жылуды Q (ку) әрпімен белгілеп, рекция теңдеуін былай өрнектейді:

    С + О₂ = СО₂ + Q                       ( +Q жылу бөліну)

    N₂ + O₂ = 2NO – Q                     (-Q жылу сіңіру)

Рекцияның жылу эффекті көрсетілген химялық рекциялар – термохимиялық теңдеулер деп аталады.Мысалы:

С + О₂ = СО₂ + 402,24 кДж,

2Н₂О →2Н₂↑ + О₂ ↑ - 571,6 кДж.

Химиялық реакциялар кезінде жылу түрінде бөлініп шығатын немесе сіңірілетін энергия мөлшерін, олардың теңдеулері бойынша есептеп шығаруды жоғары сыныптарда толығырақ үйренетін боласыңдар.

Химиялық реакциялардың жылу эффектісінің шамасы неге тәуелді екенін қарастырайық. Ең алдымен, реакция кезінде жылудың бөлінуі немесее сіңірілуі реакцияға қатысушы реагенттердің табиғатына тәуелді болады. Мысалы, күкірт пен оттек әрекеттесетін жылу бөлінеді, ал азот оттекпен реакцияға түскенде жылу сіңіріледі.

Жылу эффекті температураға да тәуелді. Әдетте, жылу эффекті +25ºC-та жүретін реакцияларға негізделеді. Осы температурадағы жылу эффекті стандартты болып саналады. Жылу эффекті – әрекеттесетін заттардың мөлшері мен массасына тәуелді. Көмірді немесе ағашты пешке неғұрлым көп салып жақса, жылу көр бөлінгендіктен бөлме іші қатты ысиды. Химиялық реакцияның жылу эффектісі стандарттық жағдайда химиялық реакция кезінде 1 моль өнім алғанда бөлінетін немесе сіңірілетін жылу мөлшерімен анықталады.Мәселен, 1 моль көмірқышқыл газы түзілу кезінде 402,24 кДж жылу бөлінсе, дәл сол сияқты оны айыру үшін де сондай мөлшерде жылу сіңіріледі. Жылу эффекті регенттер мен өнімдердің агрегеттық күйіне де байланысты. Оны судың газ және сұйық күйдегі жылу эффектілерінен көруге болады:

                         2Н₂+ О₂→2Н₂О_(г) + 467,6 кДж

                         2Н₂+ О₂→2Н₂О_(с) + 571,6 кДж

     1 кг отын толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшері меншікті жану жылуы деп аталады. Ғылымда белгілі бір стандартты жағдай қабылданған Т + 25С (298К) қысым 1 атом (101,325 кПа) тең жағдай. Химиялық реакцияның жылу эффектісі стандарттық жағдайда химиялық реакция кезінде 1 моль өнім алғанда бөлінетін немесе сіңірілетін жылу мөлшерімен анықталады.

Жанудың басталуы : 1)затты отынды тұтану температурасына дейін қыздыру  

2 )оттектің үздіксіз келіп тұруы . Өрттен сақтану шаралары : 1) қызуды отынның тұтану температурасынан төмендету 2 ) оттектің келуін тоқтату.

Әрекеттесуші заттардың біреуінің массасы арқылы жылу эффектісін есептеу жолдары

Реакцияның термохимиялық теңдеуі бойынша:

Ca +H2O=Ca(OH)2+67кДж
1 кг кальций оксиді сумен әрекеттескенде қанша жылу бөлінетіндігін есептеңдер.
Шешуі. Mr(CaO)=40+16=56,
M(CaO)=56
56 г CaO әрекеттескенде 67кДж бөлінсе,
1000 г CaO ________________ х кДж бөлінеді; Х= 1196,4 кДж
Массасы 4 г күкіртті жаққанда 37,1кДж жылу бөлінді.Күкірт (IV) оксиді түзілу реакциясының термохимиялық теңдеуін құрыңдар.
Шешуі. 4 г күкірт жанғанда 37,1кДж бөлінсе,
32г_____________ х кДж бөлінеді Х =297 кДж
Жауабы. Күкірт жанып, күкірт (IV)оксиді түзілу реакциясының термохимиялық теңдеуі:
S+O2=SO2+297кДж

V бөлім. Бекіту

• 1. Жылу эффекті дегеніміз не?
• 2. Экзотермиялық реакция дегеніміз не?
• 3.Эндотермиялық реакция дегеніміз не?
• 4. Термохимиялық теңдеу деп нені айтады?
• 5.Меншікті жану жылуы деген не?

VI бөлім.  Қорытындылау, бағалау

VII бөлім. Үй тапсырмасы: § 27 73- 74 бет №5,7 есеп

Познавательные статьи:



Как правильно слушать собеседника

Типичные ошибки при выполнении бросков в баскетболе

Принятие христианства на Руси и его значение

Средства массовой информации США